Уильям Уоррен Скрантон: Пенсильвания губернаторы және дипломаты

Кіріспе

Пенсильвания штатының губернаторы (1917-2013)

Уильям Уоррен Скрантон (19 шілде 1917 – 28 шілде 2013) – американдық Республикалық партия саясаткері және дипломат. Скрантон 1963 жылдан 1967 жылға дейін Пенсильванияның 38-ші губернаторы, ал 1976 жылдан 1977 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымында АҚШ-тың елшісі болды. "Бүгінгі күні губернатор қызметін атқаратындардың көптегені 50 жыл өткен соң да Билл Скрантонның басшылығымен салыстырылады", – деді 2013 жылы Скрантонның қазасын естіген бұрынғы республикалық ұлттық комитет мүшесі Элси Хиллман. Вильям В. Скрантон белгілі Скрантон отбасында дүниеге келген. Ол Йель заң мектебін бітірген және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштерінде қызмет еткен. Соғыстан кейін ол заңгерлікпен айналысып, Пенсильвания Республикалық партиясының белсенді мүшесі болды. 1960 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және Конгресте болған кезінде ашық көзқарасты модерат ретінде танымал болды. 1962 жылы Пенсильванияда өткен губернатор сайлауында демократ Ричардсон Дилвортты жеңіп, республикашылдардың үміткері атанды. Губернатор ретінде Скрантон Пенсильванияның білім беру жүйесінде, соның ішінде мемлекеттік колледждер желісін құруда ауқымды реформалар жүргізді. Скрантон 1964 жылы Нельсон Рокфеллердің үміткерлігінен бас тартқаннан кейін Республикалық партия президенттік тізіміне түсуге тырысты, бірақ Бари Голдуотер жеңіске жетті. Скрантон 1967 жылы өкілеттігінің мерзімі бітіп, саясаттан шеттеді, бірақ саяси өмірде белсенді болып қала берді. Ол Президенттің университеттердегі тәртіпсіздіктер жөніндегі комиссиясын басқарды, президент Джеральд Фордтың командасының мүшесі болды және 1976-1977 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымында АҚШ-тың елшісі қызметін атқарды. Ол сондай-ақ бірнеше ірі компаниялардың директорлар кеңесіне кірді және Үшжақты комиссия мен Сыртқы саясат кеңесімен байланысты болды.

Ерте өмір

Уильям Скрантон 1917 жылғы 19 шілдеде Скрантон отбасы Коннектикут штатындағы Мэдисон қаласындағы коттеджде демалыс кезінде дүниеге келді. Ол Скрантон газ және су компаниясының президенті болған, Пенсильвания штатының белгілі бизнесмені Уортингтон Скрантон мен екі он жылдан астам уақыт бойы Республикалық Ұлттық Комитетте мүше болған Марион Марджери (Уоррен) Скрантонның ұлы еді. Саясатқа өзінің қатысқанына қарамастан, анасы оның бала кезінде астмамен күрескендігіне байланысты саясатқа қадам басудан аулақ болуға тырысты. Ол сайлау кампаниясының стресі оның нашар денсаулығына зиян келтіруінен қорқыды. Ол ұлының 1960 жылы Конгреске сайлануына аз уақыт қалғанда қайтыс болды. Скрантон отбасының мүшелері Джордж У. Скрантон мен оның інісі Селден Пенсильвания штатының Скрантон қаласын құрған және оның патриархтары болды. Ол Пенсильваниядан сайланған конгрессмен Джозеф А. Скрантонның шөбере інісі еді. Сонымен қатар, ол бұрынғы АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Дэвид Дэвистің туысы болды, ол президент Авраам Линкольннің сенімді серігі еді. Оның анасының ата-бабалары «Мейфлауэр» кемесімен Америкаға келген. Скрантонның әкесі Уильям Уокер Скрантонның (1844–1916) және Кэтрин Мария Смиттың (1851–1935) ұлы болды. Әкесі – өнеркәсіпші, Джордж У. Скрантон құрған Лаккаванна темір және көмір компаниясының бас директоры, сондай-ақ Скрантондағы басқа да мүдделерге ие болды. Кэтрин Смит – Вермонт штатынан АҚШ конгрессмені болған Уортингтон Кертис Смиттың қызы еді. Кэтрин М. Смиттың ағасы Вермонт штатының губернаторы болған Дж. Грегори Смит еді. Оның туыстарының арасында Эдвард Кертис Смит те болды, ол губернаторлық қызметін атқарды. Оның әкесі Джон Смит де Вермонт штатынан АҚШ конгрессмені болды. Скрантонның әскери шежіресі Джон Смиттен (бес атадан) Уортингтон С. Смитке (үш атадан), Кэтрин Мария Смит Скрантонға (әкесінің анасы), Уортингтон Скрантонға (әкесі), содан кейін Скрантонға дейін жалғасады. Уильям Уоррен Скрантон көп жылдар бойы ата-анасымен бірге Скрантоннан шамамен сегіз шақырым солтүстікке орналасқан Пенсильвания штатының Далтон қаласындағы Марворт имениесінде тұрды. Әкесі мен анасының қазасынан кейін ол иманиеге ие болды. 1976 жылғы 9 қазанда Скрантон мен оның әйелі Марвортта «Ауылдағы күн» кешін өткізді. Шақырылған қонақтардың арасында БҰҰ Бас хатшысы Курт Вальдхайм және Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Ұлыбритания елшісі Джеймс Мюррей болды. 1981 жылы Марворт аумағында Гейзингер медициналық басқару корпорациясы басқаратын жаңа алкоголь және есірткіге тәуелділіктен емдеу орталығының құрылысы басталды.

William Scranton was born on July 19, 1917, while the Scranton family was on vacation at a cottage in Madison, Connecticut. He was the son of Worthington Scranton, a wealthy Pennsylvania businessman who was the president of the Scranton Gas and Water Company, and Marion Margery (Warren) Scranton, a member of the Republican National Committee for over two decades. Despite her own involvement in politics, his mother tried to dissuade him from entering politics because of his childhood struggles with asthma. She feared that the stress of campaigning would be detrimental to his frail health. She died just before her son's election to Congress in 1960. Scranton family members, George W. Scranton and his brother Selden, were the founders and patriarchs of the city of Scranton, Pennsylvania. He was the grandnephew of Joseph A. Scranton, a Representative from Pennsylvania. He was also a nephew by marriage of former U. S. Supreme Court Justice David Davis, a confidante of President Abraham Lincoln. His maternal ancestors came to America on the Mayflower. Scranton's father was the son of William Walker Scranton (1844–1916) and Katharine Maria Smith (1851–1935). His father was an industrialist, general manager of the Lackawanna Iron & Coal Company founded by George W. Scranton, among other interests in Scranton. Katherine Smith was the daughter of Worthington Curtis Smith, who served as a United States Congressman from Vermont. Katherine M. Smith's uncle was J. Gregory Smith, who served as Governor of Vermont. Her cousins included Edward Curtis Smith, who also served as governor. Her grandfather, John Smith, also served as a United States Congressman from Vermont. Scranton's genealogical line runs from John Smith (great great grandfather) to Worthington C. Smith (great grandfather) to Katherine Maria Smith Scranton (paternal grandmother) to Worthington Scranton (father) to Scranton. William Warren Scranton resided with his parents for many years at Marworth, an estate in Dalton, Pennsylvania, that was located roughly eight miles north of Scranton. Following the death of his parents, he inherited the estate. On October 9, 1976, Scranton and his wife hosted a "Day in the Country" party at Marworth. Among the guests in attendance were U. N. Secretary General Kurt Waldheim and James Murray, British ambassador to the United Nations. In 1981, ground was broken for a new alcohol and drug rehabilitation center to be operated by the Geisinger Medical Management Corporation on the grounds at Marworth.

Білім

Скрантон білімін ата-анасы құрған Скрантон ауылдық күндізгі мектебінде бастады, негізгі білімін Массачусетс штатының Ньютон қаласындағы Фессенден мектебінде аяқтады және Коннектикут штатының Лейквилл қаласындағы беделді Хотчкисс мектебінде оқыды. Скрантон 1939 жылы Йель университетін бітірді. Йельде оқыған кезінде ол Йель саяси одағының және Чи Пси бауырластығының мүшесі болды, онда ол Дельта Каппа Эпсилон бауырластығынан болашақ АҚШ президенті Джеральд Фордпен, сондай-ақ Берзелиус құпия аға қоғамымен дос болды (суретте оның 1939 жылғы Берзелиус тобымен бірге).

Әскери қызмет

Скрантон 1939-1941 жылдары Йель құқық мектебінде оқыды, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін оқуын тоқтатты, АҚШ Әуе күштеріне қатысты және соғыс кезінде Әуе тасымал командованиесінің ұшқышы болды. Ол тікелей жауынгерлік қимылдарға қатыспағанымен, ұшақтарды дайындау және ұшқыштарды оқыту міндеттеріне бекітілді, сондай-ақ қызмет ішінде Оңтүстік Америка, Африка және Азия сияқты үш континентте орналасқан. 1942 жылдың 6 шілдесінде Мэри Лоу Чемберленге (1918–2015) үйленді. Олардың төрт баласы болды: бір қызы – Сьюзан, және үш ұлы – Уильям Уортингтон, Джозеф Кертис және Питер Кип. Ол капитан шындығында әскери қызметтен босатылды, бірақ содан кейін екі онжылдық бойы АҚШ Әуе күштерінің резервінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол Йель құқық мектебінде оқуын жалғастырды. 1946 жылы бітіріп, сол жылдың тамызында Пенсильвания штатының адвокатурасына қабылданды.

Ерте мансап

Скрантон заңгерлікпен айналысты, содан кейін соғыстан кейін бизнес ортасына қатысты, Солтүстік-Шығыс Пенсильваниядағы бірнеше фирмада табысқа жетті. 1949 жылы ол АҚШ-тағы ең ірі хат-хабар мектебі – International Correspondence Schools вице-президенті болып тағайындалды, заң мәселелері жөніндегі вице-президент. Ол 1954 жылы бұл қызметтен кетіп, кейін әкесі сияқты директорлар кеңесіне кірді. 1950 жылдары Республикалық партия саясатына белсенді қатысып, президент Дуайт Эйзенхауэрдің назарына ілікті. 1959 жылы Эйзенхауэр Скрантонды АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Фостер Даллестің, кейін Кристиан Гертердің арнайы көмекшісі етіп тағайындады. Скрантон Конгресске сайлану үшін отставкаға кеткенге дейін бір жылдан астам қызмет етті. Скрантонның танымалдылығы мен отбасылық байланыстары 1960 жылы демократиялық округте үстемдік құрған Стэнли Прокопты 17 000 дауыспен жеңуіне көмектесті. Скрантон 1961 жылдан 1963 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында Пенсильванияның 10-шы сайлау округін өкілдік етті. Жаңадан сайланған республикашыл болғанымен, ол тез арада өзінің ашық және орталық көзқарастарымен танылып, президент Джон Ф. Кеннедидің әлеуметтік бағдарламасын, соның ішінде Азаматтық құқықтар қозғалысы мен Бейбітшілік корпусы үшін қабылданған заңдарды қолдады. Бұқаралық ақпарат құралдары оны «Кеннеди республикашылы» деп атады.

1962 жылғы губернаторлық сайлау

1962 жылы Пенсильвания Республикалық партиясы, бұрынғы екі губернаторлық сайлауда жеңіліске ұшырап, 1960 жылғы президенттік сайлауда штаттың сайлаушы дауысы Кеннедиге бұрылғаннан кейін, Скрантон сияқты орташа көзқарастағы саясаткердің партияны қайта жандандыру үшін екі партиялық қолдауға ие болатынына көз жеткізді. Ол Филадельфия қаласының мэрі Ричардсон Дилвортқа қарсы губернаторлыққа түсті. Оның үміткерлік тізіміне кейіннен губернатор болып сайланатын Реймонд Шафер қосылды. Штат тарихындағы ең қатыгез сайлау кампанияларының бірінен кейін Скрантон мен Шафер 6,6 миллионнан астам дауыс берілген сайлауда қарсыластарынан шамамен жарты миллион дауысқа басым түсіп, үлкен жеңіске жетті.

Пенсильванияның губернаторы

Скрантонның басшылығымен Пенсильвания штатының тұрғындарының экономикалық жағдайы жақсарды, себебі "жұмыссыздық деңгейі 7,5 пайызбен 3,6 пайызға дейін төмендеді", ал "көгілдір жағалы жұмыскерлердің орташа апталық жалақысы төрт жыл ішінде шамамен 23 долларға артты", - деп хабарлады Pittsburgh Post Gazette. Штат заңдарымен губернаторлыққа бір ғана мерзімге шектелген Скрантон, өкіметтік қызметінің барысында штат үкіметінің шығындарын 5,21 миллиард долларға дейін көтерді, бұл оның ілгерідегісінің 3,78 миллиард долларынан рекордтық көрсеткіш еді. Ол сондай-ақ штаттың білім беру жүйесіндегі кең ауқымды реформаларға қол қойды, оның нәтижесінде штаттық колледждер жүйесі, штаттық білім беру кеңесі және штаттық жоғары білім беруге көмектесу агенттігі құрылды. Сонымен қатар, ол штатты ұлттық және халықаралық нарықтарда ілгерілету және штаттың өнімдері мен қызметтерінің тартымдылығын арттыру бағдарламасын енгізді. 1964 жылдың көктемінде Пенсильвания штатының Честер қаласындағы мектептерге қатысты наразылықтар, оларды Ұлттық түсті адамдардың даму қауымдастығының (NAACP) өкілі Джордж Реймонд және Бостандық үшін комитеттен (CFFN) Стэнли Бранше басқарды, бұл наразылықтар мемлекеттік мектептердегі фактілік сегрегацияға қарсы бағытталған болатын. Бұл жағдай Скрантонды Пенсильвания Адам құқықтары жөніндегі комиссиясын құруға итермеледі. Комиссия 1964 жылдың жазында тыңдаулар өткізген кезде барлық наразылықтар тоқтатылды. Скрантон сондай-ақ "Үлкен Честер қозғалысын" құруды қолдады, бұл ұйым Честер қаласын жақсартуға жұмыстанушы топтардың қызметін үйлестіруге бағытталған. Ол губернатор болып тұрған кезеңде Пенсильвания тарихындағы ең ірі ұстау операциясы жүзеге асты. 1966 жылдың 11 мамырында Пегги Энн Брэдник Шейд Гэп маңынан ұрланды. Пенсильвания штатының полициясы, ФБР агенттері, жергілікті құқық қорғау органдары және еріктілер Шейд Гэп және Бёрнт Кабинс аймағындағы тауларды мұқият қарап шықты. 17 мамырда ұрлық жасаған Уильям Диллер Холленбау ФБР агенті Терри Рэй Андерсонды атып өлтірді. 18 мамырда Холленбау Камбрия округінің шерифінің орынбасары Фрэнсис Шарпты жаралады. Бёрнт Кабинстегі Рюбек фермасында атыс болды, нәтижесінде Холленбау қаза тапты, ал Пегги Энн Брэдник қауіпсіз құтқарылды.

Economic conditions improved for Pennsylvania residents statewide under Scranton's leadership as "unemployment went from 7.5 percent to 3.6 percent," and the "average blue collar weekly paycheck increased nearly $23 over the four years," according to the Pittsburgh Post Gazette. Restricted by state law to just one term as governor during his time in office, Scranton increased state government spending to a then record $5.21 billion over his term, compared to $3.78 billion by his predecessor." He also signed into law sweeping reforms in the state's education system, which created the state community college system, the state board of education and the state Higher Education Assistance Agency, and he established a program to promote the state in national and international markets and increase the attractiveness of the state's products and services. The Chester school protests in Chester, Pennsylvania, in the spring of 1964 led by George Raymond of the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) and Stanley Branche of the Committee for Freedom Now (CFFN) against the de facto segregation of public schools prompted Scranton to implement the Pennsylvania Human Relations commission. All protests were discontinued while the commission held hearings during the summer of 1964. Scranton also supported the formation of the Greater Chester Movement, an umbrella organization intended to coordinate activities of groups working toward the betterment of Chester

While he was governor, the largest manhunt in the history of Pennsylvania until then took place. On May 11, 1966, Peggy Ann Bradnick was kidnapped near Shade Gap. Pennsylvania State Police, FBI agents, local law enforcement, and civilian volunteers scoured the mountains around Shade Gap and Burnt Cabins. On May 17, the kidnapper, William Diller Hollenbaugh, shot and killed FBI Agent Terry Ray Anderson. On May 18, Hollenbaugh shot and wounded Cambria County Deputy Sheriff Francis Sharpe. There was a shootout at Rubeck's farm in Burnt Cabins and Hollenbaugh was killed; Peggy Ann Bradnick was rescued without serious injury.

1964 жылғы президенттік сайлау

Скрантон бастапқыда 1964 жылы АҚШ президенті лауазымына кандидат болуға белсенді түрде ұмтылмаса да, "Скрантонды қолдау" қозғалысы консервативті көшбасшы сенатор Барри Голдуотерге балама ретінде қараған орташа және либералды республикашылар арасында жылдам дами бастады. Голдуотердің қақтығыс тудыратын көзқарастары жеңіліске алып келеді деп қорқатын басқа республикашылар да, Голдуотердің либералды қарсыласы, Нью-Йорк штатының губернаторы Нельсон Рокфеллердің үгіт науқаны күшінен айнып қалғаннан кейін оған қолдау көрсетті. Науқанның басында ол вице-президенттікке ұсынылымды қабылдауға дайын екенін жариялады. Скрантон жарысқа қатысудан бастапқыда бас тартты, бірақ 1964 жылдың 12 маусымында бәсекеге түсуге келісті. Скрантон он штаттың делегацияларының қолдауын алды, бірақ Голдуотер бірінші раундта номинацияны жеңіп алды. Республикалық Ұлттық Комитетінің төрағасы және АҚШ өкілі Уильям Э. Миллер вице-президенттікке кандидат ретінде ұсынылды.

Кейінгі мансап

Сол кездегі Пенсильвания заңы бойынша Скрантон бір мерзімге ғана шектелген еді және 1966 жылы қайта сайлануға қатыса алмады. Сол жылы ол енді сайлауға түспейтінін жариялады. Скрантон 1967-1968 жылдарғы Пенсильвания конституциялық конвенциясына қатысып, штаттың жаңа конституциясын жазуға көмектесті, онда болашақ губернаторлардың екінші мерзімге үміткер болуына рұқсат беретін ереже енгізілді. 1968 жылғы АҚШ президенттік сайлауынан кейін, президенттікке сайланған Ричард Никсон Скрантоннан Мемлекеттік хатшы болып жұмыс істеуін сұрады, бірақ ол бас тартты. Ол Таяу Шығысқа арнайы елші ретінде жіберілді, бірақ Никсон әкімшілігі Таяу Шығыс мәселелерін шешуде «әділдік танытуы керек» деген оның пікірін американдық еврей қауымдастығының бір бөлігі антисемиттік деп қарады, соның салдарынан Никсон бұрынғы губернатордан тез арада алшақтады. 1966 жылы сайлауға қатыспауға берген уәдесіне орай, ол АҚШ Сенатына үміткер болуға шақыруды қабылдамады. 1970 жылы Кент штатындағы оқиғадан кейін Скрантонға президенттің университеттердегі тәртіпсіздіктер жөніндегі комиссиясын басқару және басқа да университет зорлық-зомбылықтары мен наразылықтарын тергеу тапсырылды. Комиссияның қорытындылары «Скрантон есебі» деп аталды. 1974 жылы Никсон президенттік лауазымнан кеткеннен кейін, ол келесі президент Джеральд Фордтың командасына мүше болып тағайындалды. Скрантон қайтадан бизнес әлеміне оралып, A&P, IBM, The New York Times, Pan American Airways және H. J. Heinz компаниясы сияқты бірнеше белгілі американдық корпорациялардың директорлар кеңесіне кірді, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс Ұлттық банкі мен Траст компаниясының президенті болды. Ол Үшжақты комиссиямен, Сыртқы қатынастар кеңесімен байланыста болды және өзі бітірген Йель университетінің сенімдісі болды. 1976 жылы президент Форд Скрантонды Біріккен Ұлттар Ұйымындағы АҚШ елшісі етіп тағайындады. Оның дипломатияға салмақты көзқарасы және адам құқықтарына деген шынайы қызығушылығы оған қызмет еткен қысқа мерзімінде көп құрмет әкелді. Республикалық партияның кейбір өкілдері Скрантонды 1976 жылғы президенттік сайлауда Фордтың серігі етіп тағайындауды ұсынды, бірақ Форд Канзас штатының сенаторы Роберт Доулды таңдады. БҰҰ елшісі қызметтен кейін Скрантон Пенсильвания штатының Далтон қаласындағы үйіне зейнетке шықты. Скрантонның ұлы Уильям Скрантон III Ричард Торнбург басқарған кезеңде Пенсильванияның вице-губернаторы болды. Ол 1986 жылғы губернатор сайлауында жеңіліске ұшырады және 2006 жылғы сайлауда республикалық партияның губернаторлыққа үміткер болуға басты кандидаттардың бірі саналды, бірақ соңында жарыстан бас тартты. Скрантон 1997 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Under the then existing Pennsylvania law, Scranton was limited to a single term and could not run for reelection in 1966. That same year, he announced that he would never again seek elected office. After his term in office, Scranton attended the Pennsylvania Constitutional Convention of 1967 1968 and helped write a new constitution for the state, which included a provision allowing future governors to seek a second term. Following the 1968 United States presidential election, President elect Richard Nixon asked Scranton to become Secretary of State, but he declined. He did serve as a special envoy to the Middle East but when he said the Nixon Administration should be "more evenhanded" in managing the problems of the Middle East, some in the American Jewish community regarded this as antisemitic and Nixon quickly distanced himself from the former governor. In accordance with his 1966 pledge never to seek elected office, he rebuffed a draft movement
encouraging him to run for the U. S. Senate. After the Kent State shootings in 1970, Scranton was asked to chair the President's Commission on Campus Unrest to investigate this and other incidents of campus violence and protest. The committee's conclusions came to be known as the "Scranton Report". Following Nixon's resignation from the Presidency in 1974, he was appointed as a transition team member for incoming President Gerald Ford. Scranton reentered the business world and served on the boards of several high profile American corporations such as A&P, IBM, The New York Times, Pan American Airways, and the H. J. Heinz Company and was president of Northeastern National Bank and Trust Company. He was also associated with the Trilateral Commission, the Council on Foreign Relations, and was a trustee of Yale University, his alma mater. In 1976, Scranton was chosen by President Ford to become United States Ambassador to the United Nations. His measured approach to diplomacy and genuine interest in human rights earned him much respect in his short time in office. Some in the Republican Party pushed for Scranton to be named Ford's running mate for the 1976 presidential election, but Ford chose Senator Robert Dole of Kansas instead. After his term as UN Ambassador, Scranton retired to his home in Dalton, Pennsylvania. Scranton's son, William Scranton III, served as Lieutenant Governor of Pennsylvania under Richard Thornburgh. He ran unsuccessfully for governor in the 1986 election and was for a while considered a leading candidate for the Republican gubernatorial nomination in the 2006 election but ultimately dropped out of the race. Scranton was elected to the American Philosophical Society in 1997.

Өлім

96 жасқа толғаннан кейін тоғыз күн өткен соң, Скрантон 2013 жылдың 28 шілдесінде Калифорния штатының Монтесито қаласындағы зейнеткерлер үйінде миға қан құйылу салдарынан қайтыс болды, онда ол әйелімен бірге тұрған. Оның жесірі, Мэри Скрантон, бұрынғы Пенсильвания штатының бірінші ханымы, 2015 жылдың 26 желтоқсанында 97 жасында Альцгеймер ауруынан көз жұмды.

Танымал мәдениетте

Джефф Гринфилдтің "Егер Кеннеди тірі болғанда" атты тарихи романында Скрантон 1964 жылғы президенттік сайлауда сенатор Барри Голдуотердің вице-президенттікке кандидат ретінде, Уильям Э. Миллердің орнына ұсынылған.