Кіріспе

Жапондық аудандық полиция бөлімі

Кобан (交番) – Жапониядағы шағын аудандық полиция бөлімі. Бұл термин қазіргі Жапонияның префектуралық полиция департаментіндегі ең кіші ұйымдық бөлімшеге де сіңісті. Елдің шамамен 6000 орнындағы униформа киген полицейлер қызмет ететін кішігірім кобан ғимараттары, ірі, орталық полиция бөлімдерінің жұмысын толықтыратын қоғамдық полиция қызметінің базасы болып табылады. Көбінесе ағылшын тілінде "полиция будкасы" деп аударылғанмен, кобан бұрынғы Ұлыбританиядағы полиция будкаларына немесе бұрынғы АҚШ-тағы полиция байланыс будкаларына ұқсамайды, себебі олар полиция будкалары мен байланыс будкаларынан гөрі үлкен және тұрақты құрылымдар.

Шолу

Көбінесе кобан – полиция бөлімшесінің (警察署) жергілікті полиция бөліміне (地域課) қарасты бірнеше полиция қызметкері жұмыс істейтін, әдетте бір немесе екі қабаттан тұратын, бірнеше бөлмелі ғимарат (бірақ мұнда үлкен әртүрлілік бар). Көптеген кобандардың қабырғасында латын әрпімен "KOBAN" деп жазылған табелькалар ілінген.

Тарих

Кобан атауы 1874 жылы салынған ең алғашқы құрылыстың атынан шыққан, олар кезекпен қарауыл тұруға (交替) арналған қарапайым қораптар болған, соның нәтижесінде "ко" (交) және "бан" (番) сөздерінен құралған күрделі сөз пайда болды. 1881 жылы кобандар алты офицерге дейінгі жергілікті қауымдық бекеттерге айналдырылды және оларға "хашуцуджо" (派出所) деген жаңа ресми атау берілді, бірақ "кобан" деген жалпы атауы сақталды. "Кобан" жүйелендіріліп, бүкіл елге тарады және ондаған жылдар бойы жапон полиция жүйесінде маңызды рөл атқарды. 1994 жылы "хашуцуджо" ресми атауы қайтадан "кобан" деп өзгертілді. 2017 жылы Токио қалалық полиция департаменті туристер мен шетелдік экспаттарға көмектесу үшін бірнеше тілде сөйлейтін офицерлерді кобандарға орналастырды, мысалы, Синдзюкудегі Кабукичо кобаны мен Шибуя Экимае кобаны. 2019 жылы Ұлттық полиция агенттігі (ҚҚА) кобан офицерлеріне жасалған шабуылдар сериясінен кейін тәуекелдерді бағалауға бұйрық берді. 2019 жылы Суитадағы кобан ішіндегі жалғыз офицерге шабуыл жасалып, оның жеке қаруы ұрланды.

Басқа елдер

Жапондық кобанға ұқсас шағын полиция бекеттерін Сингапурде де кездестіруге болады, онда олар аудандық полиция посттары деп белгілі. Сонымен қатар, кобан жүйесі халықаралық полицияны оқыту және көмек көрсету бағдарламаларында, әсіресе Жапонияның халықаралық ынтымақтастық агенттігі (JICA) арқылы кең таралды. JICA бірнеше елде, оның ішінде Индонезия, Бразилия және Гондурас сияқты елдерде кобан үлгісіндегі қоғамдық полиция бағдарламаларын құруға көмектесті. 2016 жылы Лос-Анджелес полиция департаменті (LAPD) АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос-Анджелес қаласындағы Гроув сауда орталығында кобан салды; LAPD Кіші Токио ауданында да кобанды пайдаланады.