Кіріспе

Глицеральдегид-3-фосфаты, сондай-ақ триоза фосфаты немесе 3-фосфоглицеральдегид деп те аталады және G3P, GA3P, GADP, GAP, TP, GALP немесе PGAL деп қысқартылады, бұл барлық организмдердің негізгі бірнеше метаболизм жолдарында аралық зат ретінде кездесетін метаболит. Химиялық формуласы H(O)CCH(OH)CH2OPO32, бұл анион глицеральдегидтің монофосфат эфирі болып табылады.

Субстрат ретінде

Гликолизде 1,3-бисфосфо-D-глицерат түзіледі. D-глицеральдегид-3-фосфаты да маңызды, себебі глицерол (DHAP түрінде) гликолиттік және глюконеогенез жолдарына осы арқылы қосылады. Бұдан өзге, ол пентоза фосфаты жолында қатысады және оның өнімі болып табылады.

Фотосинтездегі аралық зат

Өсімдік фотосинтезі кезінде, глицерат-3 фосфатының (GP; сондай-ақ 3-фосфоглицерат деп те аталады) 2 эквиваленті, 1,5-бисфосфат рибулозасы (RuBP) мен көмірқышқыл газы рубиско ферментімен катализделген кезде жарықтан тәуелсіз реакциялардың бірінші қадамында түзіледі. GP, Кэлвин циклының бөлігі ретінде АТФ-тағы энергияны және NADPH-тың тотығуға қарсы күшін пайдалана отырып, D-глицеральдегид-3-фосфатына (G3P) айналады. Бұл АДФ, фосфат иондары Pi және NADP+ фотосинтездің жарықтан тәуелді реакцияларына олардың үзділісті қызметін қамтамасыз ету үшін қайтарылады. RuBP, Кэлвин циклының жалғасуы үшін қайта жаңартылады. G3P, фотосинтездің негізгі соңғы өнімі деп есептеледі және оны бірден тамақ ретінде пайдалануға болады, глюкоза сияқты моносахаридтерге біріктіріп, басқа жасушаларға тасымалдауға болады, немесе крахмал сияқты ерімейтін полисахаридтер түрінде сақтауға дайындалады.

Триптофан биосинтезі

Глицеральдегид-3-фосфаты адам организмінде синтезделмейтін, құнды аминқышқылы – триптофанның биосинтез жолында туындайтын қосалқы өнім болып табылады.

Тиамин биосинтезі

Глицеральдегид-3-фосфаты тиаминнің (В1 витаминінің) биосинтез жолында реагент ретінде қатысады, адам организмі өндіре алмайтын тағы бір зат.