Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі (1880–1964)

Сэр Альберт Эдвард Ричардсон (19 мамыр 1880 жылы Лондонда дүниеге келген – 3 ақпан 1964 жылы қайтыс болған) – 20 ғасырдың бірінші жартысындағы көрнекті ағылшын сәулетшісі, оқытушы және сәулет туралы жазған автор. Ол Лондон университетінің колледжінде сәулет профессоры, Корольдік академияның президенті, «Архитекторлар журналының» редакторы, Грузин тобының және геодезистер гильдиясының негізін қалаушы, сондай-ақ Өнер шеберлері гильдиясының басшысы болды.

Өмір және жұмыс

Ричардсон Лондонда дүниеге келген. Ол Леонард Стоукс пен Франк Т. Верритидің кеңселерiнде тәжiрибе жинады, олар Beaux Arts стилiн ұстанды, ал 1906 жылы Чарльз Ловетт Гиллмен серiктестiк құрып, өзiнiң алғашқы сәулеттiк практикасын ашты (Ричардсон мен Гилл серiктестiгi 1939 жылы таратылды). Ол Architectural Review журналына бiрнеше мақала жазды, сонымен қатар «1660–1820 жылдардағы Лондон үйлерi: олардың сәулетi мен егжей-тегжейлерi» (1911) атты зерттемеге авторлық қосты. Келесi жылы ол Уэльс принцiнiң Корнуолл герцогтығының сәулетшiсi болып тағайындалды. Оның «Ұлыбритания мен Ирландиядағы монументалды классикалық сәулет» (1914) атты ауқымды еңбегi оны ғалым ретiнде беделдi еттi. Онда ол грек тiршiлiгiнiң сәулетшiлерi К. Р. Кокерл мен Анри Лабрустты қайта бағалады. Өзiнiң жұмысында оған Грузия дәуiрiнiң соңғы кезеңiндегi шеберлiкке деген құштарлық, әсiресе сэр Джон Соанның қарапайым неоклассицизмi үлкен әсер еттi, бiрақ ол өзiнiң классикалық идеалдарын модернизмдiң қиындықтарын еңсеру үшiн дамыту қажет екенiн мойындады. Нәтижесiнде дәстүрлi және заманауи тәсiлдер бiрлесiп, өнеркәсiптiк және коммерциялық ғимараттарға, шiркеулерге және үйлерге қолданылды. Оның грузин дизайны туралы терең бiлiмi мен жақындығы оған соғыстан кейiнгi көптеген тапсырыстарда бомбадан зақымдалған грузин ғимараттарын қалпына келтіруге көмектестi. Атап айту керек, оның бiрнеше жобалары – әсiресе Лондон қаласындағы Брэкен Хаус, соғыстан кейiнгi алғашқы Лондон ғимараты, қайта құрудан қорғалған және қорғалатын болды – қазiргi таңда 20 ғасыр дизайнының классикалық үлгiлерi ретiнде саналады. 1947 жылы оған сәулет өнерiнiң патшалық алтын медалі табысталды, 1954 жылы Корольдік академияның президентi болып сайланды, ал 1956 жылы рыцарь атағын алды. 1957 жылдан 1964 жылға дейiн Ричардсон Илинг өнер тобының президентi қызметiн атқарды. 1919 жылдан бастап 1964 жылы қайтыс болғанға дейiн Ричардсон 18 ғасырлық Авеню Хауста, 20 Черч-стрит, Амптилл, Бедфордширде тұрды. Ол бастапқыда электр қуатын орнатудан бас тартты, себебi оның үйi грузин халқының тұрмыс деңгейiн көрсетуi керек деп сендi, егер ол олардың өмiр салтын шын мәнiнде түсiнгiсi келсе. Бiрақ кейiннен 1904 жылы үйленген әйелi Элизабет Байерс (наурыз 1882 – 1958) оны өз ойын өзгертуге көндiрдi. Олардың бiр қызы болды.