Дыбыс модулі – пианино стиліндегі музыкалық пернетақта сияқты, тікелей ойнауға арналған интерфейсі жоқ электронды музыкалық аспап. Дыбыс модульдерін жұмыс істеу үшін сыртқы қосылған құрылғы қажет, көбінесе бұл MIDI контроллері болады, оның ең көп таралған түрі – музыкалық пернетақта. Дыбыс модулін басқарудың тағы бір әдеттегі жолы – секвенсер арқылы, ол дыбыс шығаратын құрылғыны басқару ақпаратын жазу және ойнату үшін жасалған компьютерлік жабдық немесе бағдарламалық қамтамасы. Дыбыс модульдері, контроллерлер және секвенсерлер арасындағы байланыс әдетте MIDI (Музыкалық аспаптардың цифрлық интерфейсі) арқылы жүзеге асырылады, ол осы мақсат үшін арналған стандартталған интерфейс. Дыбыс модульдері көбінесе стойкаға орнатылады, бірақ үстелге қойылатын форматта да шығарылады, әсіресе оны DJ немесе жазба жасаушы қолданса. Дыбыс модулінің биіктігі көбінесе стойкалық бірліктермен (U) өлшендіріледі. Кіші дыбыс модульдері көбінесе 1U биіктікте болады, ал үлкен модельдер 2U немесе 3U сияқты санның еселігімен өлшендіріледі. Атауына қарамастан, көптеген дыбыс модульдерінің шығысы күшейткішке немесе дыбыс жүйесіне қосылмаса, ешқандай дыбыс шығармайды. Дыбыс модульдерінің түрлері алуан түрлі, жалпы мақсаттағы модульдерден (пианино мен органнан бастап синтезаторлық соқпалы аспаптар мен струналық төсемдерге дейін жүздеген стандартты дыбыстармен жабдықталған стойкаға орнатылатын синтезаторлар) арнайы модульдерге дейін (жел контроллерлерімен, электрондық барабан тақташаларымен, цифрлық аккордеонмен немесе клоун-уіл органның дыбыстарын шығаруға арналған модульдер). Аппараттық дыбыс модульдері компьютерлердің жылдамдығы мен өңдеу қуатының артуы және бағасының төмендеуіне байланысты көбінесе бағдарламалық синтезаторлармен алмастырылды. Дегенмен, кейбір диджейлер, EDM музыканттары және жазба жасаушылар өзінің ерекше ретро дыбысы үшін Yamaha TX16W (1988) сияқты 1980-ші жылдардың дыбыс модульдерін пайдалануды жалғастыруда.
A sound module is an electronic musical instrument without a human playable interface such as a piano style musical keyboard. Sound modules have to be operated using an externally connected device, which is often a MIDI controller, of which the most common type is the musical keyboard. Another common way of controlling a sound module is through a sequencer, which is computer hardware or software designed to record and playback control information for sound generating hardware. Connections between sound modules, controllers, and sequencers are generally made with MIDI (Musical Instrument Digital Interface), which is a standardized interface designed for this purpose. Sound modules are often rack mountable, but are also produced in table top form factor, particularly when the intended user is a DJ or record producer. The height of a sound module is often described in rack units. Small sound modules are mostly 1U in height, the larger models a multiplication e. g. 2U or 3U. Despite their name, most sound modules do not produce any audible sound until their output is plugged into a keyboard amplifier or a PA system. There are a wide variety of sound modules, ranging from more generalist modules that can be used for a number of controllers or instruments (e. g., a rack mount synthesizer with hundreds of commonly used presets of instrument sounds, from piano and organ to synth brass and string pads) to specialized modules designed for use with wind controllers, electronic drum pads, digital accordions, or to produce clonewheel organ sounds. Hardware sound modules have largely been replaced by software synthesizers, due to the increased speed and processing power of computers and their decrease in price. Nevertheless, some DJs, EDM musicians and record producers continue to use vintage 1980s sound modules like the Yamaha TX16W (1988) for their unique, retro sound.
Терминология
Дыбыс модулі тон модулі, синтезатор модулі немесе стойка модулі деп те аталуы мүмкін. Электрондық барабандарда дыбыс модулі көбінесе «ми» деп аталады.
A sound module may also be referred to as tone module, synth module, or rack module. With electronic drums, the sound module is sometimes colloquially called the brain.
Технологиялар мен түрлері
Дыбыс модульдері өз дыбыстарын шығару үшін кез келген технологияны қолдана алады. Дыбыс модулі аналогты немесе цифрлық синтезатор, семплер немесе ромплер болуы мүмкін. Электрондық барабан модульдері – барабан жиынтығы мен перкуссиялық дыбыстарға маманданған дыбыс модульдері. Барабан модульдерін сыртқы триггерлік тақташалар немесе акустикалық барабанға бекітілген пикаптар арқылы, сондай-ақ MIDI контроллерлік тақташалар арқылы іске қосуға болады. Барабан модульдері барабан машиналарынан арнайы бортындағы триггерлері мен интеграцияланған секвенсерінің болмауымен ерекшеленеді. Клоунвил органдары модульдері әдетте үстел стиліндегі құрылғылар болып табылады, олар клавиатурашыларға кез келген MIDI клавиатурасын немесе MIDI жабдықталған сахналық фортепианоны қолдана отырып, тонациклге негізделген Хаммонд органының дыбысын қайта жасай білуге мүмкіндік береді. Орган модульдерінде Лесли динамиктерінің (айналмалы мүйіз және төменгі жиектегі баффл) симуляциясы үшін тартқыштар мен басқару элементтері болуы мүмкін. Кейбір дыбыс модульдері фортепиано дыбыстарынданазар аударады, әдетте рояль, электр фортепианосы және клавинет сияқты бірнеше басқа пернетақта дыбыстарын қамтамасыз етеді. Желді басқару модульдері – желді басқару құралдарымен жұмыс істеуге арналған арнайы синтезатор модульдері. Олар әдетте легатолық жел стилінде ойнауды қолдайды және ауыздықты сезінуге, тістеуге және пернелерді басуға мүмкіндік беретін бірегей контроллерлік кірістерге жауап бере алады. Желді басқарушылар арнайы желді басқару модулін, мысалы, Yamaha VL70 m модулін немесе оның алдыңғы нұсқаларын, VL1 немесе VL7 сияқты модульдерді пайдалана алады. Сонымен қатар, желді басқарушылар Yamaha Motif XS Rack, Roland Fantom X немесе Roland Integra 7 rackmount MIDI дыбыс модулі сияқты жалпы мақсаттағы рафт синтезаторларын пайдалана алады; алайда, бұл жалпы мақсаттағы синтезатор модульдері желді басқару құралдарымен жақсы жұмыс істеу үшін қосымша жел дыбыстарын немесе жаңсақтарды қажет етеді. MIDI-мен жабдықталған цифрлық аккордеонмен пайдалануға арналған аккордеон модулі синтезделген немесе семплделген аккордеон дыбыстарын (және бандеон және концерттина сияқты байланысты сораптармен сорылатын аспаптардың дыбыстарын) беруге бағытталған. Басқа да арнайы дыбыс модульдері сияқты, аккордеон модульдерінде басқа да дыбыстар бар (пиано, кыл оркестрі, флейта және т.б.). Басқа дыбыс модульдеріне қарағанда, аккордеон модульдерінде музыкалық секвенсер, барабан машинасы және орындаушының бір адамдық шоуын жасауға мүмкіндік беретін қосалқы тректер болуы мүмкін. Аккордеон модульдерін Ketron және Soltron сияқты фирмалар өндіреді. Синтез модульдерінде көбінесе реверберация және хор эффектісі сияқты, немесе орган модульдері үшін вибрато және овердрайв сияқты эффекттер бірліктері болады. Көптеген электрондық аспаптар модульдік түрде жасалғандықтан, өндірушілер толық интеграцияланған аспаптарының дыбыс модулі нұсқасын шығарады. Мысалы, 1980 жылдардағы DX7 синтезаторы/пернетақтасы TX7 дербес дыбыс модулі ретінде сатылды. Дыбыс модулі басқа да контроллермен жабдықталған нұсқаның барлық мүмкіндіктеріне ие болуы мүмкін, бірақ көбінесе дисплейі кішірек немесе бағдарламалаудың шектеулі басқаруы бар. Бұл жағдайда аспап және басқа да дыбыстар MIDI немесе сыртқы медиа арқылы жүктелуі мүмкін. Кейбір жағдайларда дыбыс модульдері басқарушымен жабдықталған нұсқаға қарағанда дыбыстар үшін кеңейтілген мүмкіндіктерге ие.
Sound modules may use any number of technologies to produce their sounds. A sound module may be an analog or digital synthesizer, a sampler, or a rompler. Electronic drum modules are sound modules which specialize in drumkit and percussion sounds. Drum modules may be triggered by external trigger pads or pickups attached to an acoustic drum as well as through MIDI controller pads. Drum modules are distinguished from drum machines through their lack of dedicated onboard triggers and lack of an integrated sequencer. Clonewheel organ modules are usually tabletop style devices that enable keyboardists to recreate the sound of a tonewheel based Hammond organ using any MIDI keyboard or MIDI equipped stage piano. Organ modules may have drawbars and controls for a simulated Leslie speaker (a rotating horn and low end baffle) effect. Some sound modules focus on piano sounds, typically providing grand piano, electric piano, and a few other keyboard sounds, such as clavinet. Wind controller modules are specialized synth modules that are designed to work with wind controllers. They typically support legato wind style playing and can respond to the unique controller inputs, which sense breath, biting on the mouthpiece, and pressing keys. Wind controller players may use a specialized wind controller module such as the Yamaha VL70 m module or its predecessors, the VL 1 or VL 7. As well, wind controller players may use general purpose rack synthesizers such as the Yamaha Motif XS Rack, Roland Fantom X, or the Roland Integra 7 rackmount MIDI sound module; however, these general purpose synthesizer modules require extra wind sounds or patches to work well with wind controllers. An accordion module, which is designed for use with a MIDI equipped digital accordion, focuses on providing synthesized or sampled accordion sounds (and sounds for related bellows pumped instruments, such as bandoneon and concertina). Like other specialized sound modules, accordion modules also have other sounds (piano, string orchestra, flute, etc). More so than for other sound modules, accordion modules are likely to also have music sequencer, drum machine, and backing track features, to enable a performer to do a one man band show. Accordion modules are manufactured by firms such as Ketron and Soltron. Synth modules often have onboard effects units, such as reverb and chorus effect, or, for organ modules, vibrato and overdrive. Because most electronic instruments are designed in a modularized way, manufacturers often release a sound module version of their fully integrated instruments. For example, the 1980s era DX 7 synthesizer/keyboard was also sold as a standalone sound module, the TX 7. A sound module may have all the other features of the controller equipped version, but it often has a smaller display or limited programming controls. In this case, instrument and other sounds can be loaded through MIDI or external media. In some cases, sound modules have expanded capacity for sounds in comparison to the controller equipped version.
Пайдаланушы интерфейсі
Ракалық дыбыс модулінің алдыңғы жағы немесе үстелге қойылған құрылғылардың үстіңгі жағында әдетте пайдаланушыға ақпарат беру үшін кішкентай экран немесе панель болады. Сұйық кристалды дисплей немесе LED әріптік-сандық дисплейі әртүрлі мүмкіндіктердің күйін көрсету үшін LED индикаторларымен толықтырылуы мүмкін. Кейбір модельдерде LED индикаторлары мөлдір түймелерге орналастырылған, сондықтан түймені басу оның күйін түйме арқылы көрсетеді. Әдетте дыбыс деңгейін реттеу, дыбыстарды таңдау және параметрлерді өзгерту үшін түрлі түймелер немесе салмақтар, сондай-ақ қосу/өшіру түймесі болады. Алдыңғы панельде құлаққап ұясы, USB порты немесе қосылымдар жасау үшін басқа порттар да болуы мүмкін. Ең кішкентай, қарапайым фортепиано модульдерінде тек дыбыс деңгейін реттеу және әртүрлі фортепиано дыбыстарын таңдау үшін салмақтар болуы мүмкін. Ең күрделі синтезатор модульдерінде осцилляторларды, фильтрлерді және амплитуда параметрлерін басқару үшін көптеген салмақтар, түймелер және жылғыштар болуы мүмкін. Артқы панельде әдетте 1/4 дюймдік сол және оң аудио шығыстары, сондай-ақ бір немесе бірнеше 5 пинді MIDI кірістері болады. Кейбір құрылғыларда MIDI thru қосылымдары болуы мүмкін, оларды құрылғыларды тізбектеу үшін пайдалануға болады. 2010 жылдардан бастап кейбір модульдерде бір немесе екі USB қосылымы бар және оларды компьютерге (ноутбук, планшет және т.б.) қосуға болады, бұл пайдаланушыға параметрлерге немесе дыбыстарға күрделі өзгерістер енгізу үшін өңдеу бағдарламалық жасақтамасын пайдалануға мүмкіндік береді.
The front of a rackmount sound module, or the top for tabletop units, typically contains a small screen or panel to provide information to the user. An LCD panel or an LED alphanumeric display may be supplemented with LED indicators to show the status of various features. In some models, LED indicators are embedded within a translucent button, so pressing the button shows its status on the button. There is usually a volume control, some types of buttons or knobs for selecting sounds and changing settings, and a power button. The front panel may also have a headphone jack, USB port, or another port for making connections. The smallest, simplest piano modules may have only a volume knob and a knob to select different piano sounds. The most complex synth modules may have a large number of knobs, buttons, and faders to control oscillators, filters, and amplitude settings. The rear panel usually contains 1/4 inch left and right audio outputs and one or more 5 pin MIDI inputs. Some units may have MIDI thru connections, which can be used to chain devices. Starting in the 2010s, some modules have one or two USB connections and can be connected to a computer (laptop, tablet, etc), to allow the user to use editing software to make advanced changes to settings or sounds.
Аудио интерфейстерден айырмашылығы
Аудио интерфейстерді дыбыс модульдерімен шатастыру мүмкін. Аудио интерфейс компьютерді басқа құрылғыларға қосады. Компьютердегі бағдарламалық жасақтама үлгілер немесе синтезді пайдаланып дыбыс жасайды. Компьютердің және аудио интерфейстің мүмкіндіктері, сондай-ақ бағдарламалық жасақтама, дыбыс модулінің функцияларынан асып түсетін мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді.
Audio interfaces may be confused with sound modules. The audio interface connects a computer to other devices. Software in the computer actually generates sound using samples or synthesis. The functionality of the computer and audio interface plus the software can perform a superset of the functions of a sound module.