Кіріспе

Миннесота штаты, АҚШ

Вадена округі (/w//ə/'/d//iː//n//ə/ wəDEENə) – АҚШ-тың Миннесота штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 14 065 адамды құрады. Округ орталығы – Вадена қаласы.

Тарих

Жаңадан құрылған Миннесота заң шығарушы органы 1858 жылдың 11 маусымында округті құрды. 1871 жылы болашақ Уэдена қаласына қоныс аудару басталды, ал 1873 жылы онда пошта бөлімшесі жұмыс істеді. Елді мекен 1873 жылдың 21 ақпанында штат заң шығарушы органы округті ұйымдастырған кезде округ орталығы болып белгіленді. Қала солтүстік-шығысқа қарай 24 шақырым (15 миль) қашықтықта орналасқан сауда бекетінің атын алды, ол бірнеше жыл бойы гүлдеп, бірақ сол кезде көбінесе тасталып қалған еді. Сауда бекеті 19 ғасырдың соңында Солтүстік-Батыс Миннесотадағы оджибве тайпасының басшысы Ваденаның құрметіне аталған. Вадена округі 15 қалашықтан тұрады, олар алғаш рет 1863 жылы зерттелді. Әрбір қалашықтың ауданы алты шақырым шаршы (36 жер учаскесі) және (Лиф және Кроу-Винг өзендерімен шекаралары сәйкес келетін Буллард және Томастауннан басқа) біршама ерекше конфигурацияға ие. 1857 жылы Аугуст Аспинвалл қазіргі Томастаун қалашығының 15-ші учаскесінде, Кроу-Винг және Партридж өзендерінің қосылған жерінде қала құрылысын жоспарлап, оны Вадена деп атады. 1872 жылы теміржол осы аймақтан өткенде, ол осы жерден оңтүстікке қарай шамамен үш шақырымдай өтіп, қала тез құлдырады. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың бірінші жартысында округте екі теміржол болды. Вадена арқылы шығыстан батысқа қарай өтетін Солтүстік Тынық мұхитының басты желісі 1872 жылы, ал Саук-Сентрден Бемиджиге дейін Себека және Менахга арқылы өтетін Ұлы Солтүстік тармағы немесе "К" желісі 1891 жылы аяқталды. Парк-Рапидс пен Лонг-Прейри арасындағы желі 1984 жылы жабылды, ал қалған бөлігі 1970-ші жылдардың басында Парк-Рапидс пен Касс-Лейкке дейінгі солтүстік бөлігі Хардленд жолына айналдырылды. Уэденаға Greyhound Bus Line, Elliott Bros. Transportation Co., Northwest Transportation Co., Red Bus Line, Gray Bus Line, Liederbach Bus Co. және Mercury Bus Line автобустары қызмет көрсетті. Округте төрт тарихи қоғам бар, олардың ішінде Вадена округінің тарихи қоғамы, Верндел тарихи қоғамы, Себека фин-американдық тарихи қоғамы және Менахга тарихи қоғамы кіреді. 2010 жылы округте төрт мектеп округі ұйымдастырылды: Вадена, Верндел, Себека және Менахга. 1906 жылы округте 52 мектеп округі болды, олардың көпшілігі ауылдық мектептер еді. Себекада бір кезде Миннесотаның екінші ірі май зауыты болған. Жылдар бойы округте шамамен он май зауыты және он ірім зауыты жұмыс істеді.

География

Крау-Винг өзені округтің шығыс-орталық бөлігі арқылы оңтүстікке қарай ағып, оңтүстік-шығысқа бұрылып аққанда округтің шығыс шекарасының төменгі бөлігін құрайды. Партридж өзені округтің оңтүстік бөлігінен шығысқа қарай ағып, округтің оңтүстік-шығыс бұрышындағы Крау-Вингке құяды. Лиф өзені округтің орталық бөлігі арқылы шығысқа қарай ағып, округтің шығыс бөлігіндегі Крау-Вингке құяды. Округтің жер бедері жазық төбелерден тұрады, олар суарналармен ойылып, мүмкіндігінше ауыл шаруашылығына пайдаланылады. Жер бедері шығысқа және оңтүстікке қарай еңкейеді, ең биік нүктесі солтүстік-батыс бұрышына жақын орналасқан, теңіз деңгейінен 445 метр (1460 фут) биіктікте. Округтің жалпы ауданы 543 шаршы миль (1406 км²), оның ішінде 536 шаршы миль (1388 км²) құрлық және 7.0 шаршы миль (18 км²) (1.3%) су алабын құрайды. Вадена – Миннесота штатының 17 округінің бірі, онда саванналық топырақтар далалық немесе ормандық топырақтардан көп.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 13 713 адам, 5426 үй шаруашылығы және 3608 отбасы болды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 6334 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 97,89% ақ нәсілді, 0,48% қара немесе афроамерикалық, 0,55% американдық индейлер, 0,18% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,27% басқа нәсілдер және 0,59% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,93% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 37,5% -ы неміс, 14,0% -ы норвегиялық, 12,5% -ы фин, 9,0% -ы АҚШ немесе американдық және 5,3% -ы швед тегінен шыққан. 5426 үй шаруашылығының 30,00% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 55,30% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,60% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 33,50% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,20% жеке тұлғалардан тұрады, ал 15,10% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,02 адамды құрайды. Округ халқының 25,80% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,10% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 23,60% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,60% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 19,90% -ы 65 жасқа жоғары жастағылар. Медианалық жас 40 жас. Әр 100 әйелге 97,90 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,90 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 30 651 доллар, ал отбасының медианалық табысы 38 618 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 28 424 доллар, ал әйелдердің 21 027 доллар. Округтың жан басына шаққандағы табысы 15 146 долларды құрайды. Отбасылардың 9,70% және халықтың 14,10% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,40% және 65 жастан асқандардың 12,60% кіреді.