Кіріспе

Моррисон округі – АҚШ-тың Миннесота штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 34 010 адамды құрады. Округ орталығы – Литтл-Фолс қаласы. Кемп Рипли әскери қорығы Моррисон округінің солтүстік-орталық бөлігінде үлкен аумақты алып жатыр.

Тарих

Дакота және оджибве үндістері Миссисипи өзені маңында Минесотаның орталық бөлігінде мекен еткен. 17-дан 19-ғасырға дейін француз және ағылшын тері саудагерлері мен саяхатшылары Минесота арқылы өтіп, тауарларын өзенмен тасып, жергілікті тұрғындармен сауда жасаған. Округ тері саудасымен айналысқан Уильям және Аллан Моррисон ағайындыларының құрметіне аталған. 19-ғасырда үш белгілі зерттеуші Моррисон округіне айналған аймақ арқылы экспедициялар ұйымдастырды. Зебулон Пайк 1805 жылы бұл жерге келген. Мичиган территориясының губернаторы Льюис Касс 1820 жылы экспедиция басқарды. 1836 жылы зерттеуші және ғалым Джозеф Николет өзен бойындағы аймақтың алғашқы дәл картасын жасады. Аймақтың алғашқы еуропалық қоныс аударушыларының арасында миссионерлер де болды. 1838 жылы методист миссионерлері Литл-Элк өзенінің жағасында уақытша орналасты. Пастор Фредерик пен Элизабет (Тейлор) Айер 1849 жылы Белл Прери аймағына көшіп, оджибвелер үшін миссионерлік мектеп ашты. Әке Фрэнсис Ксавье Пирц 1852 жылы бұл аймаққа келіп, Моррисон округіне қарасты Собиески және Рич Прери (кейін Пирц деп аталды) сияқты орталық Минесотада көптеген қауымдастар құрды. АҚШ заң шығарушы органы 1836 жылдың 3 шілдесінде Висконсин территориясын құрды. Ол 1848 жылы шығыс бөлігі штат мәртебесін алғанға дейін (Висконсин ретінде) өмір сүрді. Федералды үкімет 1849 жылдың 3 наурызында Миннесота территориясын құрды. Жаңадан құрылған территориялық заң шығарушы орган сол жылдың қазан айында территорияның ішінде тоғыз округ құрды. 1856 жылдың 25 ақпанында Бенттон округінен, сол алғашқы округтердің бірінен, солтүстік бөлігінен бөлініп, Литтл Фолс округтің орталығы болған Моррисон округі құрылды. Округ осы аймақтағы алғашқы тері аулаушылар мен саудагерлер болған Уильям және Аллан Моррисонның құрметіне аталды. Округтің одан әрі дамуына түрткі болған оқиға – Форт Рипли (алғашқыда Форт Гейнс деп аталған) құрылысы болды. Бұл әскери бекініс салу үшін 1849 жылы Литтл-Фолс Милл және Лэнд компаниясы бөгет пен арақ зауытын салды. Компанияны Джеймс Грин, Аллан Моррисон, Генри Райс, Джон Ирвин, Джон Блэр Смит Тодд және Наполеон Джексон Текумсе Дана құрды. Форт Рипли Генри Райс Айовадан Миссисипи өзенінің батысына, Кроу-Винг пен Лонг-Прейри өзендерінің арасына, Минесотаның орталық бөлігіне көшірген Винебаго үндістерін қорғау үшін салынды. Райс Винебагоның соғысып жатқан оджибве және дакота тайпаларының арасында буферлік аймақ рөлін атқарады деп үміттенген. Алайда, оның жоспары сәтсіз аяқталды және 1855 жылы Винебаго тайпасы Оңтүстік Миннесотадағы Көк Жер өзеніне көшірілді. Литтл-Фолс аймағы алғаш рет 1848 жылы қоныстанды, ал 1855 жылы жазылып тіркелді. Оның өсуі Литтл Фоллс компаниясы (кейін Литтл Фоллс Өндірістік компаниясы деп аталды) екінші бөгет салғанда болды. Бұл бөгет те біріншісі сияқты қирады, нәтижесінде Литтл-Фолс ұзақ экономикалық дағдарыс пен халық санының тоқтауына тап болды. Бірте-бірте Литтл-Фолс өсіп, 1879 жылы ресми түрде ауыл болып бекітілді. 1880-1920 жылдары иммиграцияның тағы бір толқыны болды. Моррисон округіне әртүрлі этникалық топтар қоныстанды. Бұл иммиграциялық толқын 1887 жылы Литтл-Фолста үшінші бөгет салынуымен байланысты болды. Луисвилл, Кентукки қаласынан келген инвесторлар тобы, М. М. Уильямс басшылығымен, бөгеттің құрылысын қаржыландырды. Олар өздерінің инвестициялары табысты болатынына көз жеткізу үшін басқа ірі өнеркәсіптерді қалаға көшіруге шақырып, су қуатының артықшылықтарын жариялады. Чарльз А. Вейерхаузер мен Ричард "Дрю" Муссер басқарған Pine Tree Lumber Company компаниясы су қуатын пайдаланған бірнеше кәсіпорынның бірі болды және 1890 жылы Литтл-Фолста жұмысын бастады. Сол жылы қалада Hennepin Paper Company да жұмысын бастады. 1889 жылы Луисвилл инвесторлары Литтл-Фолсты ауылдан қалаға айналдыру туралы жарғы жасады. Моррисон округінің алғашқы ұйымдастырушыларының бірі болған Нейтан Ричардсон қаланың алғашқы мэрі болды.

География

Миссисипи өзені Морисон округінің батыс-орталық бөлігі арқылы оңтүстікке қарай ағады. Платте өзені округтің орталық бөлігі арқылы оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай ағып, Миссисипиге құяды – екі өзен де Моррисон округінің Стернс округімен шекарасынан шығып кететін жерде. Кішкентай Елька өзені Морисон округінде басталып, шығысқа қарай ағып, Миссисипиге Кішкентай Сарысудан солтүстікке қарай құяды, және Рэндоллде Кішкентай Елька өзенінің Оң саласымен бірігеді. Миссисипи сондай-ақ Кэмп Риплиден жоғары орналасқан Нокасиппи өзенінің суларын қабылдайды. Сканк өзені округтің солтүстік-шығыс бөлігінде басталып, округтің төменгі орталық бөлігі арқылы батыстан оңтүстік-батысқа қарай ағып, Кішкентай Сарысудың оңтүстік-шығысында Платтеге құяды. Жер бедері төменгі, еңісті төбелерден тұрады, жартылай орманды, арналар мен шатқалармен тілген және барлық қолданылатын жерлер ауыл шаруашылығына берілген. Ол әдетте оңтүстікке қарай еңкейеді, және шығыс және батыс шекараларынан өзен аңғарына қарай еңкейеді, ең биік нүктесі Кэмп Рипли әскери резервациясында, Александр көлінің шығыс жағынан шығысқа қарай 4 км және солтүстікке қарай 2 км жерде, теңіз деңгейінен 464 метр биіктікте орналасқан. Округтың ауданы 1153 шаршы миль (2986 км²), оның ішінде 1125 шаршы миль (2914 км²) – құрлық және 28 шаршы миль (73 км²) (2,5%) – су.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 31 712 адам, 11 816 үй шаруашылығы және 8460 отбасы болды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 13 870 тұрғын үй бірлігі болды. Ауданның нәсілдік құрамы: 98,48% ақ нәсілді, 0,21% қара немесе афроамерикандық, 0,32% американдық индейлер, 0,25% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,15% басқа нәсілдер және 0,55% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,64% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 45,4% неміс, 18,8% поляк, 7,3% норвегиялық және 5,7% швед тегінен шыққандар. 96,7% ағылшын, 1,4% испан және 1,2% неміс тілдерін ана тілі ретінде меңгерген. 11 816 үй шаруашылығының 34,50%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 59,40%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,80%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 28,40%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,90%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,80%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,64 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,15 адамды құрады. Округ халқының 28,00%-ы 18 жасқа дейінгілер, 8,00%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 26,70%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,70%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,60%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Медианалық жас 37 жас. Әр 100 әйелге 101,20 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 99,50 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 37 047 доллар, ал отбасының медианалық табысы 44 175 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 31 037 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 22 244 долларды құрады. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 16 566 долларға тең. Отбасылардың 7,50%-ы және халықтың 11,10%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,40%-ы және 65 жастан асқандардың 18,50%-ы.