Кіріспе

Миннесота штатының округі, АҚШ.

Ноблс округі – АҚШ-тың Миннесота штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 22 290 адамды құрайды. Оның округ орталығы – Уортингтон қаласы. Ноблс округі Вортингтон, МН микрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Тарих

Ноблс округіне алғаш Сиссетон Сиу тайпасы қоныс аударды. Бұл жерге алғаш аяқ басқан ақ адам 1842 жылы осы аймақты картаға түсірген Жозеф Николет болды. Николет Окабена көліне (сол кезде екі Окабена көлі болды), Охеда көліне, Шығыс және Батыс Грэм көліне және Канаранзи сағасына ат қойды. Алғашқы қоныс 1846 жылы Грэм көлдерінің маңында пайда болды. Ноблс округі 1857 жылдың 23 мамырында құрылды және 1870 жылдың 27 қазанында ұйымдастырылды. Округтің аты 1854 және 1856 жылдары Миннесота аумақтық заң шығарушы жиналысының мүшесі болған Уильям Х. Ноблздің есімімен аталған. 1856 жылдың күзінде ол АҚШ үкіметі үшін оңтүстік-батыс Миннесота және Ноблс округі арқылы Форт Риджлиден Роки тауларындағы Оңтүстік өткелге дейін созылатын керуен жолын салуды бастады. Бұл жұмыс 1857 жылы жалғастырылды, бірақ аяқталмады. Ноблс округі Миннесота территориясының заң шығарушы органы 1857 жылғы экономикалық дағдарыстың (Panic of 1857) толық күші сезілмес бұрын құрылды. 1857 жылғы Спирит-Лейк қырғыны қоныс аударушыларды одан әрі тоқтатып, Сиу тайпасының Спирит-Лейк және Джексон мен Коттонвуд округтеріндегі Де-Мойн өзені бойындағы қоныс аударушыларды өлтіруі осыған себеп болды. Осы аудандағы ақ адамдардың саны аз болғандықтан, олар қалуға батыл болмады. 1867 жылдың жазында "Көк Жерден" Грэм көлдері арқылы Янктонға (Оңтүстік Дакота) пошта маршруты құрылды. Қаңтар айында әрбір елді мекенде пошта бөлімі ашылды. 1870 жылдың көктемінде халық саны 117 адамды құрады, ал күзге қарай шамамен екі есеге өсті. Округ әкімшілігі 1870 жылға дейін құрылмады. Бірінші темір жол – Сент-Пол және Сиу-Сити темір жолы 1871 жылы салынды. Кейіннен ол Чикаго Солтүстік-Батыс темір жолы болып өзгерді және қазір Юнион Пасифик темір жолы басқарады. 1871 жылы Огайо штатының Толедо қаласынан келген бір топ адам батыс округтердегі қоныстарды табу үшін компания құрды. Орта Батыста 20 мың шақырымды саяхаттағаннан кейін, олар Ноблс округін таңдады. 1872 жылдың көктеміне қарай жүздеген адам келіп, жерді иеленді. Уортингтон 1871 жылы қала болып құрылды және 1873 жылы округ орталығы атанды. Уортингтон және Сиукс-Фолс темір жолы 1876 жылы құрылды. Бұл Рашмор, Адриан және округтің батыс бөліктерінде жылдам қоныстануға әкелді. 1860 жылғы халық санағы бойынша Ноблс округінде 11 отбасы, 35 адам (3-і Норвегиядан, 3-і Бавариядан, 1-і Ирландиядан, ал қалғаны шығыс штаттарынан) болды. 1880 жылы халық саны 4435 адамды құрады. 1895 жылы халық саны 11 905 адамға жетті, ал 1970 жылы 23 208 адамды құрады. 2000 жылы халық саны 20 832 адамды, ал 2010 жылғы санақ 21 378 адамды көрсетті.

COVID-19 пандемиясы (2020)

2020 жылдың мамыр айында Ноблс округі АҚШ-тағы кез келген округтің ішінде COVID-19 жұқтыру көрсеткіші бойынша төртінші орында тұрды. Тұрғындардың шамамен 17-сінің біреуінен вирус анықталды, жалпы 1319 жағдай тіркелді. 2022 жылдың 29 маусымына дейін округте 7104 жағдай және 60 өлім тіркелді.

Экономика

Ноблс округінің экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығымен байланысты, оның ішінде жүгері, соя және шошқа округтың басты ауыл шаруашылығы өнімдері болып табылады. Азық-түлік өңдеу және металл конструкцияларын жасау маңызды өндіріс секторлары, ал туризм – округтегі көлдерінен, саябақтарынан және тарихи жерлерінен пайда көретін дамып келе жатқан сала.

География

Ноблс округі Миннесота штатының оңтүстігінде орналасқан. Оның оңтүстік шекарасы Айова штатының солтүстік шекарасымен тікелей жанасады. Округтің жалпы ауданы 723 шаршы миль (1,873 км²), оның 715 шаршы милі (1,852 км²) құрлық және 7,5 шаршы милі (19 км²) (1,0%) су алабын құрайды.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 20 832 адам, 7 939 үй шаруашылығы және 5 517 отбасы болды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 8 465 тұрғын үй бірлігі болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 86,50% ақ нәсілді, 1,07% қара немесе афроамерикалық, 0,31% американдық үндістер, 3,98% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 6,64% басқа нәсілдер және 1,43% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 11,16% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. Олардың 47,0% -ы неміс, 8,3% -ы голланд және 8,0% -ы норвегиялық тегінен шыққан. 7 939 үй шаруашылығының 32,10% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,80% -ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 6,90% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 30,50% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,50% жеке адамдардан тұрады, ал 14,10% -ында 65 жастан асқан жалғыз адам тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,58 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,11 адамды құрайды. Округ халқының 26,50% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,20% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 26,60% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,30% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 17,40% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 99,50 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 98,40 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 35 684 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 076 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 27 853 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 346 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 16 987 долларды құрайды. Отбасылардың 8,20% және халықтың 11,70% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,30% және 65 жастан асқандардың 12,50% кедейлікте өмір сүрді.