Кіріспе
Америкалық бұрынғы баскетболшы және бас жаттықтырушы Дональд Арвид Нельсон (15 мамыр 1940 жылы туған) – американдық кәсіби баскетболшы және бас жаттықтырушы. Нельсон NBA тарихындағы кез келген жаттықтырушының тұрақты маусымдағы жеңістері бойынша екінші орында тұр, ол 1335 жеңіске ие (2022 жылы Грегг Попович одан озғанға дейін ол 12 жыл бойы ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушы болды). Ол «Милвоки Бакс», «Нью-Йорк Никс», «Даллас Маверикс» және «Голден Стэйт Уорриорс» командаларын жаттықтырды. Айова университетінде All American атанымынан кейін Нельсон «Бостон Селтикс» командасымен бес рет NBA чемпионатында жеңіске жетті, ал оның 19-шы нөмірі 1978 жылы клуб тарихынан шығарылды. Оның баскетболдың ерекше стилі «Нелли Болл» деп аталады. Жаттықтырушылықта жаңашыл ретінде Нельсон, басқалармен қатар, қазіргі уақытта барлық деңгейдегі командалар жиі қолданатын «қорғаушы шабуылшы» (point forward) тұжырымдамасын алға жылдырды. Ол NBA тарихындағы ең үздік 10 жаттықтырушының бірі деп танылды. 2010 жылдың 7 сәуірінде Нельсон Ленни Уилкенсті ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушылар тізімінде озып, 1333-ші жеңісін тойлады. Оның жаттықтырушылықтағы жалпы көрсеткіші 1335–1063 (.557) құрады. 2012 жылы ол Найсмит Баскетбол Даңқы залына енгізілді.
Donald Arvid Nelson (born May 15, 1940) is an American former professional basketball player and head coach. Nelson is second all time in regular season wins of any coach in NBA history, with 1,335 (he held the record for most wins for almost 12 years before he was surpassed by Gregg Popovich in 2022). He coached the Milwaukee Bucks, the New York Knicks, the Dallas Mavericks, and the Golden State Warriors. After an All American career at the University of Iowa, Nelson won five NBA championships playing with the Boston Celtics, with his number 19 retired by the franchise in 1978. His unique brand of basketball is often referred to as "Nellie Ball". A coaching innovator, Nelson is credited with, among other things, pioneering the concept of the point forward, a tactic which is frequently employed by teams at every level today. He was named one of the Top 10 coaches in NBA history. On April 7, 2010, Nelson passed Lenny Wilkens for first place on the all time NBA wins list with his 1,333rd career win. His all time record coaching record was 1,335–1,063 (.557). He was inducted into the Naismith Basketball Hall of Fame in 2012.
Ерте өмір
Дональд Арвид Нельсон 1940 жылы 15 мамырда Мичиган штатының Мускегон қаласында Арвид пен Агнес Нельсонның отбасында дүниеге келді. Нельсон өзінің отбасы және екі әпкесімен Шеррардқа жақын жердегі Иллинойс штатының шаруа фермасында өсті. Ол баскетболды алғаш рет тауық қорасында үйренді, онда тірегі жоқ велосипед дөңгелегі сақатқа айналдырылып ілінді. Нельсон бір бөлмелі, алты сыныпты, жеті оқушыдан тұратын мектепке барды. Олардың отбасы фермасын жоғалтқаннан кейін, Нельсондар жақын маңдағы Рок-Айленд, Иллинойс штатына көшті, ал Дон орта мектепте оқыған кезде. Оның әкесі Арвид Rock Island Arsenal-да жұмыс істеді. Нельсон Рок-Айленд орта мектебінде оқыды. Нельсондар Рок-Айленд қаласының орталығында, 19-шы көшеде тұрды, ал Дон мектепке жаяу баратын, жол бойындағы әртүрлі жерлерде баскетбол ойнауға тоқтайтын. Нельсон жаттығудан кейін YMCA-ға барып, одан да көп ойнайтын. 1958 жылы мектепті бітірген Нельсон, жаттықтырушы Боб Райлидің басшылығымен соңғы екі жылында Рокс командасын 47–7 есебімен жеңіске жеткізді. Ол Молин орта мектебіне қарсы 39 ұпай және 20 реборд, ал №1 рейтингтегі Оттава орта мектебіне қарсы 30 ұпай және 29 реборд жинады. Орта білім алу кезеңінде Нельсон 12,6 ұпай жинап, Рок-Айленд 25–3 есебімен аяқтады. Аға сыныпта Нельсон 20,2 ұпай жинап, 1957–58 жылдары Роксты 22–4 есебімен жеңіске жеткізді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Нельсонды көп командалар шақырмады. Оның әкесі Донның баскетболда болашағы жоқ деп ойлады және оның сағат жөндеуші болғанын қалады. Айова университетінің жаттықтырушысы Шарм Шойерман, 1952 жылы Рок-Айлендтен бітірген, Нельсонды шақырып алды, ол ақырында Хоукизді Уитон колледжі мен Нельсонның туған қаласы Августана колледжінен жоғары қойды. NCAA бірінші курс студенттеріне университеттердің негізгі құрамасына ойнауға рұқсат етілмеген заманда, Нельсонға 1960 жылы болашақ Даңқ залының мүшесі Конни Хокинс Айова кампусында қосылды. Алайда, 1960–1961 жылдары Айова командасының бірінші курс студенті ретінде ойнағаннан кейін Хокинс 1961 жылғы колледж баскетболдағы құмар ойындар жанжалына қатысып, Айовадан кетіп қалды. Хокинске ешқандай қылмыс тағылмады және кейін НБА оны қалпына келтірді, ол оны бұрынғыда тыйым салған еді. "Егер Конни қалғанда, біздің командамыз керемет болар еді", - деді Нельсон. "Менің ойымша, менің үшінші және төртінші курстарымда Огайо штатын жеңіп алуға мүмкіндігіміз болар еді". Нельсон Айовада оқыған жылдары Big Ten конференциясында болашақ NBA ойыншылары көп болды. Басқалардың ішінде Огайо штатында болашақ Даңқ залының мүшелері Джон Хавличек пен Джерри Лукас, сондай-ақ Ларри Зигфрид болды. Индианада болашақ Даңқ залына енген Уолт Беллами, ал Пердуда болашақ NBA All-Star Терри Дишингер болды. "Бұл кәсіпқойлар үшін керемет жаттығу алаңы болды", - деді Нельсон. "Олардың көптегені жұлдыздарға айналды". Жалпы, Нельсон өзінің 72 ойындық карьерасында 21,1 ұпай (1,522) және 10,9 реборд (784) жинады. Ол Айовадан үздік ойыншы ретінде кетті.
Чикаголық зефирлер (19621963)
Айовадағы карьерасынан кейін Нельсон 1962 жылғы НБА драфтында Чикаго Зефирлер клубы 17-ші нөмірмен таңдады. Жаңадан келген ойыншы ретінде Нельсон 17 минут ойнады, ол Уолт Беллами (27,9 ұпай), Терри Дишингер (25,5 ұпай), Си Грин және Чарли Харднетпен бірге өнер көрсетті. Маусымның ортасында Зефирлердің бас жаттықтырушысы Джек МакМахонның орнына ойыншы Слик Леонард келді, ал Чикаго командасы 25-55 есебімен маусымды аяқтады. Маусым соңында Чикаго Зефирлер клубы Балтимор Буллетс (қазіргі Вашингтон Визардс) болып қайта құрылды. Нельсон "Зефирлер" сапында бір маусым ойнады, ол 17 минутта орташа есеппен 6,8 ұпай, 4,5 допты тартып алу және 1,2 нәтижелі пас берді. 1963 жылы Нельсон Лос-Анджелес Лейкерс клубына өтті.
Лос-Анджелес Лейкерс (1963-1965 жылдар)
1963 жылдың 6 қыркүйегінде Нельсон Чикаго Зефирстен Лос-Анджелес Лейкерс клубына ауыстырылды. 1963–1964 жылдары ол 80 ойын өткізді, бірақ 1964–1965 жылдары Фред Шаус басшылығымен бар болғаны 39 ойынға қатысты. 1963–1964 маусымында Нельсон 80 ойын ойнап, Лейкерс сапында 17 минутта 5,2 ұпай, 4,0 доптарды қайтарып алу және 1,0 нәтижелі пас берді, ал Лос-Анджелес 42–38 есебімен аяқтады. Ол алғашқы плей-офф ойындарына қатысты, бірақ Лейкерс Боб Петтит, Клифф Хаган және Ленни Уилкенс ойыншылары бар Сент-Луис Хокс (қазіргі Атланта Хокс) клубынан 3–2 есебімен жеңіліске ұшырады. Нельсон серияда 3,4 ұпай және 2,6 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады. 1964–1965 жылдары Нельсон аз ғана ойынға қатысты, 39 ойында 6 минуттан кейін орташа есеппен 2,4 ұпай және 1,9 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады. Лейкерс плей-оффта Нельсонды жиі пайдаланды, нәтижесінде олар Нельсонның бұрынғы клубы Балтимор Буллетс клубын 4–2 есебімен жеңді. Нельсон серияда 5,2 ұпай, 5,3 доптарды қайтарып алу және 2,0 нәтижелі пас берді. Содан кейін Лейкерс 1965 жылғы НБА финалында Бостон Селтикс клубымен кездесті. Лейкерс Селтикс клубынан 4–1 есебімен жеңіліске ұшырады, ал Нельсон серияда орташа есеппен 7,2 ұпай, 5,4 доптарды қайтарып алу және 1,4 нәтижелі пас берді, сондай-ақ 20 минут ойынға қатысты. Лейкерс сапында өткізген екі маусымнан кейін, ол Холл оф Фейм мүшелері Элгин Бейлор және Джерри Уэстпен бірге 13 минут бойы орташа есеппен 4,3 ұпай және 3,3 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады, содан кейін Нельсон Лос-Анджелестен кетті. Бостонмен төрт бірдей чемпионат 1968, 1969, 1974 және 1976 жылдары жеңіліп алынды. 1967–1968 жылдары Нельсон екі таңбалы ұпай жинаған жеті Селтикс ойыншысының бірі болды, ал Селтикс ойыншы-басшы Билл Расселл басшылығымен 54–28 есебімен аяқтады. Нельсон Расселл, Хавличек, Бейли Хауэлл, Сэм Джонс, Сандерс және Зигфридпен бірге екі таңбалы ұпай жинады. Селтикс 1968 жылғы НБА финалында Лейкерс клубын 4–2 есебімен жеңіп, НБА чемпионатының жүлдесін иеленді. 1968 жылғы НБА финалында Нельсон 27 минутта орташа есеппен 14,0 ұпай, 8,0 доптарды қайтарып алу және 1,7 нәтижелі пас берді. 1968–1969 жылдары Нельсон 11,6 ұпай және 5,6 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады, ал Бостон Расселл басшылығымен 48–34 есебімен аяқтады. Олар Филадельфия 76ers клубын 4–1 есебімен және Нью-Йорк Никс клубын 4–2 есебімен жеңіп, НБА финалына өтті, онда олар тағы да Лейкерс клубымен кездесті. 1969 жылғы НБА финалының 7-ші ойынында, бұрынғы командасына қарсы, Нельсон плей-офф тарихындағы ең әйгілі соққылардың бірін жасады – допты себетке тигізіп, артқы жиекке соғып, бірнеше метрге дейін тік секіріп түскен ойын. Ойын аяқталуға бір минуттан астам уақыт қалғанда және Селтикс 103–102 есебімен жеңіске ұмтылғанда жасалған бұл соққы Бостонның 13 маусымдағы 11-ші НБА титулын және Нельсонның Селтикс клубымен үшінші титулын сақтап қалуға көмектесті. 1973–1974 жылдары жаңарудан кейін Селтикс Томми Хайнсон басшылығымен 56–26 есебімен аяқтады, ал Нельсон 33 жасында 21,3 минутта 11,5 ұпай және 4,2 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады. Нельсон мен Хавличекке енді Жо Жо Уайт, Дейв Коуэнс, Пол Вестфаль, Пол Силас және Дон Чейни қосылды. Плей-оффтың бірінші турында Буффало Брейвз (қазіргі Лос-Анджелес Клиперс) клубына қарсы Нельсон үш рет 20 ұпайдан астам ұпай жинады, ал Селтикс 4–2 есебімен жеңіске жетті, ол 15,7 ұпай жинады. Шығыс конференциясының финалында Нью-Йорк Никс клубына қарсы Нельсон 2-ші ойында 23 ұпай жинады, ал Селтикс 4–1 есебімен жеңіске жетті, ол 15 ұпай жинады. "Никс" клубы "Селтикс" клубын плей-оффта алдыңғы екі маусымда жеңіп шыққан болатын. 1974 жылғы НБА финалында Селтикс Карим Абдул Джаббар, Оскар Робертсон және Бобби Дэндридж ойыншылары бар Милуоки Бакс клубымен кездесті. Милуокидегі жетінші ойында Нельсон Силастың орнына бастап, Абдул Джаббарды екі ойыншымен қадағалауда маңызды рөл атқарды. Ол 17 минутта 6 ұпай жинады, Бостон жартылай ойынға 13 ұпаймен басымдық танытып, 102–87 есебімен жеңіске жетті, бұл Нельсонның қатысуымен 4-ші НБА чемпионаты болды. Нельсон өзінің соңғы маусымын 1975–1976 жылдары өткізіп, Бостон 1976 жылғы НБА финалында Феникс Санс клубын 4–2 есебімен жеңіп, 5-ші НБА чемпионатының жүлдесін иеленді. Нельсон тұрақты маусымда 6,4 ұпай және 2,4 доптарды қайтарып алу, ал плей-оффта 9,1 ұпай және 2,9 доптарды қайтарып алу көрсеткішін жинады.
Карьералық жиынтық
Нельсон 1968–69 және 1974–75 жылдар аралығында (үш ұпайлық лақтыру енгізілгенге дейін) әр маусымда 10 ұпайдан астам жинады. Ол 34 жасында 1974–75 жылы НБА-дағы алаңнан гол соғу пайызы бойынша көш бастады, бұл көрсеткіш бойынша ең үлкен және ең кіші ойыншы ретінде тарихта қалды. Нельсон НБА-да ойнаған ең үздік "алтыншы ойыншы" деп есептеледі. Ол сондай-ақ еркін лақтыруды бір қолмен орындау стилімен танымал болды. Допты лақтыруға дайын тұрған қолына қойып, дененің салмағын ауыстырып, оң аяғымен лақтыру сызығына жақын тұрып, сол аяғын артқа созып тұратын. Содан кейін допты оң қолымен себетке қарай итеріп, оң тізесінен серпиіп, арттағы аяғын біршама көтеріп ("секіріп") тұратын. Бір жылдан кейін ол "Бакс" командасының бас менеджері болды және жақын арада ойыншыларды ауыстыру арқылы көзге түсетін стилін көрсетті. 1977 жылы Свен Натерді "Буффало Брейвс" командасына жіберіп, орнына Маркус Джонсонды алды, ол "Бакс" сапында табысты карьера жасады. 1977 жылғы 25 қарашада, Алғыс айту күнінен кейін, Нельсон НБА тарихындағы төртінші кезеңдегі ең үлкен қайта оралуды жасады. "Милуоки" командасы "Атлантаға" 29 ұпаймен ұтылып тұрғанда, ойын аяқталуға 8:43 минут қалғанда 35–4 есебімен жеңіске жетіп, ереже бойынша 117–115 есебімен жеңді. Ол кезде үш ұпайлық лақтыру болған жоқ. 1980 жылы өнімсіз ойын көрсеткен Кент Бенсонды "Детройт Пистонс" командасына Боб Ланьерге айырбастады. Оның ең көп талқыланған мәмілесі 1984–85 маусымы алдында болды, ол Джонсон, Джуниор Бриджмен, Харви Кэтчингс және ақшаны "Сан-Диего Клиперс" командасына Терри Каммингс, Крейг Ходжес және Рикки Пирске берді. 1986 жылы Алтон Листерді Джек Сикмаға "Сиэтл Суперсоникс" командасына жіберді. Карим Абдул-Жаббардың "Лос-Анджелес" командасына кеткеннен кейін "Бакс" командасын қабылдаған Нельсон бас бапкер ретінде алғашқы толық маусымында жеңіске 14 ойынмен жетістікке жетті және 1980 жылға қарай команданы чемпиондыққа талапкер ретінде бекітті. Дәл Милуокиде Нельсон дәстүрден тыйылатын, инновациялық баскетбол философиясымен танылды. Ол "қорғаушы шабуылды бастаушы" концепциясын алға қойды, яғни шағын шабуылшыларды шабуылды басқару үшін пайдалану. Нельсонның "Бакс" командасындағы кезінде ол бұл рөлге 6-5 шағын шабуылшы Пол Прессиді тартты. Бұл Нельсонға Сидни Монкриф және Крейг Ходжес немесе Рикки Пирс сияқты қорғаушыларды бір уақытта алаңға шығаруға мүмкіндік берді, кімнің шабуылды басқаратыны туралы алаңдамай. Оның шабуылдағы жартылай алаңдағы схемаларында ол шабуылда қауіпті болмайтын орталық ойыншыны, мысалы Листер немесе Рэнди Брюерді, себетке жақын емес, алаңның ортасына қоятын. Бұл Юта "Джазз" командасының Марк Итон сияқты допты алатын орталық ойыншыны себеттен алыс ұстап, оның қорғаныстағы тиімділігін азайтуға мүмкіндік берді. Бұл жүйе, "Нелли-болл" деп белгілі болды, көптеген сәйкессіздіктерді тудырды және Нельсонға "Бакс" командасын жеті рет Орталық дивизионда жеңіске жеткізуге мүмкіндік берді, әр маусымда 50-ден астам жеңіс тіркелді. Ол 1983 және 1985 жылдары НБА-ның "Жыл бапкері" құрметті наградасын жеңіп алды. Жеті жыл қатарынан Шығыс конференциясында екінші орыннан төмен түспеген "Бакс" командасы плей-оффта Ларри Берд бастаған "Бостон Селтикс" немесе Джулиус Эрвинг бастаған "Филадельфия 76ers" командаларынан жеңіліп қалды. 1986–87 маусымынан кейін, 1987 жылғы Шығыс конференциясының жартылай финалында "Бостон Селтикс" командасына қарсы 4-ші ойын алдында туған даулар мен алаңдатуларға байланысты, Нельсон жергілікті спорт журналистеріне маусым аяқталғаннан кейін "Бакс" командасының иесі Херб Кольмен арадағы келіспеушіліктерге байланысты ол қайта оралмайтынын айтты. 1987 жылғы 27 мамырда Нельсон "Бакс" командасының бас бапкері лауазымынан кетті. 11 маусымда Нельсонның "Милуоки" командасымен көрсеткен нәтижесі 540–344 (.611) болды.
Голден Стейт Уорриорс (1988-1995)
Нельсон 1987–88 маусымында TBS телеарнасында НБА ойындарының түс талдаушысы ретінде жұмыс істеді. Маусым ішінде оған «Даллас Маверикс», «Голден Стэйт Уорриорз» және «Нью-Йорк Никс» командалары бас жаттықтырушы болу ұсынысымен хабарласты. Нельсон «Голден Стэйтпен» жұмыс істеуге шешім қабылдады, алдымен команданың бір бөлігін сатып алды, кейін бір маусымнан кейін бас жаттықтырушы және вице-президент болып тағайындалды. «Голден Стэйтте» ол «шабуылдап, допты лақтыру» стилін енгізді. Тағы да үш қорғаушыдан (Митч Ричмонд, Тим Хардауэй және Сарунас Марциулионис) және екі шабуылшыдан (Крис Муллин және 6'8" Род Хиггинс ортада) тұратын дәстүрлі емес құрамды пайдаланып, ол «Уорриорз» командасын алдыңғы маусыммен салыстырғанда 23 ойынмен алға шығарды және оларды плей-оффқа қайта оралды. Бұл құрам «Run TMC» деп белгілі болды (Тим, Митч және Крис). Кейіннен үшеуі де Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Нельсон 1991–92 маусымынан кейін үшінші рет НБА жыл жаттықтырушысы атанды. Нельсон 1992 жылы All-Star ойыншысы Лэтрелл Спреуэллді таңдау арқылы команданы жаңартуды жалғастырды. 1993 жылғы НБА драфтында «Уорриорз» клубының үшінші нөмірі Пенни Хардауэйді «Орландо Мэджик» клубына бірінші нөмірі Крис Уэбберге алмастырды. Уэббер ойынға орташа есеппен 17,5 ұпай және 9,1 допты қайтару көрсетіп, 1994 жылы НБА жыл жаңашылы атағын жеңіп алғанына қарамастан, ол Нельсонның оны қуатты шабуылшы емес, орталықта ойнату қалауымен келіспеді. Бір-бірімен жиі қақтығысқандықтан, Уэббер егер оны алмастырмаса, келісімшартындағы шартын пайдаланамын деп қорқытты. Хабарға сәйкес, Нельсон команданың жас жұлдызымен сауда жасамайын деп отставкаға кетуге дайын болды, бірақ бәрібір Уэббер 1994 жылдың 7 қарашасында Том Гуглиотта және болашақтағы бірінші раундтың үш таңдауы (1996, 1998 және 2000) үшін «Вашингтон Буллетс» командасына берілді. Нельсон 1995 жылдың 13 ақпанында «Уорриорз» бас жаттықтырушысы лауазымынан кетті. Ол алты маусымның төртеуінде «Голден Стэйт» клубымен плей-оффқа қатысты. Кейіннен «Уорриорз» келесі 12 маусымда плей-оффқа қатыса алмады, ол 2006 жылы командаға оралғанға дейін. Команда «Арман командасы II» деп таныстырылды. Нельсонның басшылығымен, Дон Чейни, Пит Гиллен және Рик Маджерус көмекшілерімен бірге АҚШ құрамында Деррик Коулман, Джо Дюмарс, Тим Хардауэй (жарақат алған), Кевин Джонсон, Ларри Джонсон, Шон Кемп, Дэн Маджерл, Реджи Миллер, Алонзо Моурнинг, Шакил О'Нил, Марк Прайс, Стив Смит, Исаи Томас (жарақат алған) және Доминик Уилкинс болды. АҚШ 8–0 есебімен Испанияны 115–100, Қытайды 132–77 және Бразилияны 105–82 есебімен жеңді. Соңғы турда АҚШ құрамасы Австралияны 130–74, Пуэрто-Риконы 134–83, Ресейді 111–94 және Грекияны 97–58 есебімен жеңді. Алтын медаль үшін өткен ойында АҚШ құрамасы Ресейді 137–91 есебімен жеңді.
Нью-Йорк Никс (1995-1996)
Нельсон «Нью-Йорк Никс» командасына Чак Дейлиден ұсыныстан бас тартқаннан кейін қабылданды. 1995 жылы Нельсон «Никс» командасындағы жұмысын бастады, ол 1995 жылдың шілдесінен 1996 жылдың наурызына дейін жалғасты. Нельсон «Никс» командасын 34–25 есебімен жаттықтырды, бірақ оның қарқынды шабуыл стилі «Никс» командасының қорғаныс стиліне қатысты үлкен айырмашылықты құрады. 1996 жылдың 8 наурызында Нельсон «Никс» командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан босатылды. Оның орнына көмекшісі Джефф Ван Ганди келді. Оның көрсеткіші 34–25 болды. «Нью-Йорк» Ван Гандимен 13–10 есебімен ойынды аяқтады, жалпы есеп 47–35-ке жетті. Нэш келесі екі маусымда «Санс» командасымен екі рет MVP атанды. 2005 жылдың 19 наурызында Нельсон «Даллас» командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан кетіп, оның орнына Авери Джонсон тағайындалды. Нельсон маусым аяқталғанға дейін «Даллас» командасының бас менеджері лауазымын сақтап, содан кейін ұлы, көмекші бас менеджер Донни Нельсонды бас менеджер лауазымына тағайындады. «Маверикс» келесі маусымда НБА финалдарына жетті, бірақ алты ойыннан кейін «Майами Хит» командасына есе жіберді. Нельсон «Даллас» командасындағы уақытын жақсы есте сақтайды, бірақ Нэшпен қайта келісімшартқа отырмағандықтан командада қалуға қызығушылығын жоғалтқанын мойындады. «Даллас» командасымен сегіз маусымда Нельсон 339–251 (.575) көрсеткішін тіркеді. Эллис ойын сайын орташа есеппен 16,5 ұпай жинағаннан кейін НБА-ның ең жақсы ойыншысы атанды, бұл көрсеткіш өткен маусымдағы 6,8 ұпайдан едәуір жоғары. «Уорриорз» маусымды 16–5 есебімен аяқтады және 2007 жылғы плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды. Нельсон плей-оффтың бірінші турында бұрынғы командасы «Даллас Маверикс» командасымен кездесті. «Маверикс» командасы үздік көрсеткіштер тізімінде көш бастады және сол жылы НБА чемпионатында жеңіске жететін команда деп есептелді. НБА плей-офф тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірінде Нельсон 8-ші орындағы «Уорриорз» командасын алты ойынның ішінде ең жоғары орындағы «Маверикс» командасынан жеңіске жеткізді. Бұл НБА плей-офф тарихындағы ең үлкен сенсация болды, өйткені 67–15 көрсеткішпен «Маверикс» командасының тұрақты маусымдағы жеңіс-жеңіліс көрсеткіші 42–40 көрсеткішпен «Уорриорз» командасынан 25 ойынмен артық болды. «Уорриорз» екінші раундта «Юта Джаз» командасына есе жіберді. 2008 жылдың 29 қаңтарында Крис Уэббер «Уорриорз» командасына қосылды, ол Нельсонмен қайта қосылды және оны 15 жыл бұрын таңдаған командаға оралды. Оның оралуы тек тоғыз ойынға созылды, өйткені ол жарақаттарына байланысты зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды, бірақ оның оралуы Нельсонның ойыншы жаттықтырушысы ретіндегі әсерлі өмір жолындағы ең үлкен кемшілікке нүкте қойды. «Уорриорз» сол маусымда 48–34 есебімен жеңіске жетті, бұл 1993–94 жылдардан бері ең көп жеңіс болды (Нельсонның командамен алғашқы кездесуі кезінде). Алайда, Батыс конференциясындағы қызықты бәсекеде «Уорриорз» плей-оффқа екі ойынмен жетпеді. Келесі екі маусымда «Уорриорз» орташа деңгейге түсті (29–53 және 26–56), 2007 жылғы плей-офф кезеңіндегі көптеген ойыншылары саудаға немесе еркін агенттікке кетті. Оның екі жеңіліс маусымының біріншісі 2009 жылғы НБА драфтында жетінші жалпы таңдауды әкелді, ал Нельсон сыншылардың күмәндануына қарамастан, Стивен Карриді таңдауға команданы итермеледі. Карри екі рет қатарынан MVP сыйлығын жеңіп алды және «Голден Стэйт» командасының 2015, 2017, 2018 және 2022 жылғы чемпионаттарына жетекшілік етті. Карри сонымен қатар 2022 жылғы НБА финалдарының ең үздік ойыншысы атанды. 2010 жылдың 23 қыркүйегінде Нельсон бас жаттықтырушы лауазымынан кететінін мәлімдеді. «Сан-Франциско Хроникал» жаңа иелері Джо Лакоб пен Питер Губер «жас, дамып келе жатқан жаттықтырушыны» «Уорриорз» командасының табысын қайта жандандыруға көмектесуін қалайды деп хабарлады. Нельсонның ұзақ жылдар бойы көмекшісі болған Кит Смарт бас жаттықтырушы лауазымын иеленді. 2011 жылдың ақпан айында Нельсон Бей Ареа радиостанциясы KNBR-де жұмыстан шығарылғанын айтты: «Мен жұмыстан шығарылғанға дейін (Лакобпен) телефон арқылы сөйлескен едім, мен шынымен таң қалдым. Мен жағдайдың қалай болғанына таң қалдым, бірақ бұл бәріміз үшін жақсы деп ойлаймын». «Голден Стэйт» командасымен 11 маусымда Нельсонның командалары 0,488 көрсеткішін тіркеді. Ол жаттықтырушылық мансабын 2398 ойынмен және 1335–1063 (.557) көрсеткішімен аяқтады.
Жеке өмір
Нельсон 1991 жылғы маусым айында Окленд Колизеумында Джой Вольфграмға үйленді. Нельсон мен оның әйелі бұрынғы некелерінен барлығы алты бала тәрбиелеп отыр. Нельсонның ұлы Донни Нельсон – «Даллас Маверикс» командасының бас менеджері болды. Дон өзінің 1000-ші НБА ойынын жеңген кезде Донни «Маверикс» командасында Донның көмекшісі болған еді. 2002 жылы Донни әкесі «Даллас» командасын жаттықтырып тұрғанда, жаттықтырушылық қызметтен қалып, «Маверикс» баскетбол операцияларының президенті болды. Донни Нельсон 1992, 1996 және 2000 жылғы Олимпиада ойындарында Литва құрамасының көмекшісі болды. Нельсон Дирк Новицкиді өзінің «неміс ұлы» деп атайды. Нельсон Новицкиді «Даллас» командасындағы алғашқы алты НБА маусымында жаттықтырды. «Менің екінші ойынымда, әрине, қорғанысқа қосылғым келмеді, ол мені ойынға жібергісі келді, бірақ мені қорғауға ешкім жоқ еді», – деп еске алады 7’0” Новицки. «Сондықтан ол маған 5 фут 3 дюймдік Мэгги Богусты қорғауға рұқсат берді. Ол: «Жәй ғана бояудың ішінде тұрып, оған қол сәлемде. Ол оқ атуға құштар емес» деді». Нельсон «Селтикс» командасының ойыншысы Стив Куберскиді таңдауға қатысты. «Селтикс» командасымен бірге Нельсон үйіне, Квад-Ситиге оралып, Куберскимен, содан кейін Брэдли университетінде ойнаған, Молин YMCA-да ойнады. Куберски Иллинойс штатының Молин қаласынан шыққан және Нельсонның туған отаны – Рок-Айленд орта мектебінің батыс Big 6 қарсыласы – Молин орта мектебінде ойнаған. «Біз бірге ойнадық, бірақ ол Бостонға қайтып, оның курсы келгенде, осы балаға көңіл бөлу керек деді», – деді Куберски Нельсонның ықпалы туралы. «Мені бір жыл бұрын әскерге шақырды». Ойыншылық карьерасы аяқталғаннан кейін Нельсон жазғы лигада баскетбол ойындарына төрешілік етті, төреші болу оның келесі мансабы болуы мүмкін деп ойлады. «Мен ешқашан жаттықтырушы болуды ойламаған едім. Мен әрқашан зейнеткерлікке шыққаннан кейін не істейтінімді ойладым. Сондықтан мен төреші болуды таңдадым», – деді Нельсон. «Ол төреші ретінде жаман болды, менің айтуымша», – деді Нельсонның бұрынғы командаласы Джоэл Новак, ол Нельсонмен бірге Рок-Айленд орта мектебінде және Айова университетінде ойнаған. Нельсон көптеген рет сәттіліксіз атып жіберген Новак көп рет допты қайтадан ұстауына себепкер болды деп есептейді. 2000 жылы Нельсонға простата безінің қатерлі ісігінен операция жасалды. 2018 жылғы сәуір айынан бастап Нельсон Мауи аралында тұрады, онда гүл, кофе және марихуана өсіретін фермасы бар. «Мен шошқа шаруасынан қаншалықты алысқа жеткенімді білемін», – деді Нельсон өзінің мансабы туралы. «Мен ауылдық баладан өте алысқа келдім. Мен жылдам жолға түсіп, ұзақ уақыт сол жерде болдым. Мен жақсы жетістіктерге жеттім». Нельсонның #19 жейдесі 1978 жылы «Бостон Селтикс» командасымен зейнеткерлікке жіберілді. Нельсон 1983 жылы «Des Moines Sunday Register» газетінің Айова спорттық даңқ залына енгізілді. Нельсон 1989 жылы Айова университетінің Атлетика даңқ залына енгізілді. 2012 жылы Нельсон Найсмит мемориалдық баскетбол даңқ залына енгізілді.
Негізгі маусым
Жыл Командасы GP MP FG% FT% RPG APG STL BLK PPG 1962–63 Чикаго 62 17.3 0.440 0.729 4.5 1.2 – – 6.8 1963–64 L.A. Lakers 80 17.6 0.418 0.741 4.0 1.0 – – 5.2 1964–65 L.A. Lakers 39 6.1 0.424 0.769 1.9 0.6 – – 2.4 1965–66† Бостон 75 23.5 0.439 0.684 5.4 1.1 – – 10.2 1966–67 Бостон 79 15.2 0.446 0.742 3.7 0.8 – – 7.5 1967–68† Бостон 82 18.3 0.494 0.728 5.3 1.3 – – 10.0 1968–69† Бостон 82 21.6 0.485 0.776 5.6 1.1 – – 11.6 1969–70 Бостон 82 27.1 0.501 0.775 7.3 1.8 – – 15.4 1970–71 Бостон 82 27.5 0.468 0.744 6.9 1.9 – – 13.9 1971–72 Бостон 82 25.4 0.480 0.788 5.5 2.3 – – 13.8 1972–73 Бостон 72 19.8 0.476 0.846 4.4 1.4 – – 10.8 1973–74† Бостон 82 21.3 0.508 0.788 4.2 2.0 0.2 0.2 11.5 1974–75 Бостон 79 26.0 0.539 0.827 5.9 2.3 0.4 0.2 14.0 1975–76† Бостон 75 12.6 0.462 0.789 2.4 1.0 0.2 0.1 6.4 Карьера 1053 20.6 0.480 0.765 4.9 1.4 0.3 0.1 10.3
Плей-офф
Жыл Командасы GP MP FG% FT% RPG APG STL BLK PPG 1964 L.A. Лейкерс 51 1.2 538 1.000 2.6 0.4 – – 3.4 1965 L.A. Лейкерс 11 19.3 453 .760 5.4 1.7 – – 6.1 1966† Бостон 17 18.6 424 .808 5.0 0.8 – – 8.4 1967 Бостон 9 15.8 458 .588 4.7 1.0 – – 7.1 1968† Бостон 19 24.6 520 .743 7.5 1.7 – – 12.5 1969† Бостон 18 19.3 518 .833 4.6 1.2 – – 12.4 1972 Бостон 11 28.0 525 .854 5.5 1.9 – – 13.2 1973 Бостон 13 23.3 465 .875 2.9 1.2 – – 11.0 1974† Бостон 18 25.9 500 .774 5.4 1.9 0.4 0.2 11.4 1975 Бостон 11 24.9 564 .902 4.1 2.4 0.2 0.2 15.4 1976† Бостон 18 17.5 481 .870 2.9 0.9 0.2 0.1 9.1 Мансап 150 21.4 498 .817 4.8 1.4 0.3 0.1 10.5