Израиль-Палестина: Бір мемлекеттік шешім және "Исратин" перспективасы

Кіріспе

Израиль-Палестина қақтығысына ұсынылған шешім

Исратин немесе Исратин (, ; إسراطين, ), сондай-ақ екіұлтты мемлекет (, ) деп аталады, қазіргі Израиль, Батыс жағалау және Газа секторын қамтитын бірыңғай, федералды немесе конфедеративтік Израиль-Палестина мемлекеті. Әр түрлі көзқарастарға байланысты, мұндай сценарий Израиль-Палестина қақтығысын шешуге арналған бір мемлекеттік шешім ретінде немесе Израиль еврей мемлекеті ретіндегі ерекшелігін жоғалтатын, ал палестиналықтар екі мемлекеттік шешім аясында ұлттық тәуелсіздікке қол жеткізе алмайтын апат ретінде қарастырылады. Көбінесе Исратин қалаулы немесе қаламаған саяси шешім ретінде емес, Батыс жағалаудағы еврей қоныстануының үздірсіз өсуінің және 1967 жылдан бері ізраилдық оккупацияның бекемделуінің ықтимал, қажетті салдары ретінде талқыланады.

Халықтың қолдауы

Исратин сценарийінің жақтастары мен қарсыластары Израиль, Батыс жағалау және Газа секторындағы бір мемлекеттің барлық тұрғындарына, этникалық тегі мен дініне қарамастан, азаматтық және тең құқықтарды қамтамасыз ететініне сенеді. Дәл осы себепті көптеген израильдіктер мен палестиналықтар мұндай сценарийді мүмкінсіз деп санайды. Израильдің еврей және араб саяси солшылдары Батыс жағалаудағы еврей қоныстануы Израиль мен Батыс жағалауын Израиль еврейлері мен арабтары үшін толық құқықтармен, ал палестиналықтар үшін шектеулі автономиямен апартеидтік мемлекетке айналдыратынын, немесе Израильдің еврей халқының отаны ретіндегі мәртебесін жоятын екіұлттық мемлекетке ұшырататынын айтады. Палестина басшылары да осындай пікір білдіріп, еврей қоныстары кеңейген сайын екі мемлекеттік шешімді іске асыруға уақыттың қысқарып бара жатқаны туралы ізраилдіктер мен халықаралық қауымдастыққа ескертеді. Палестина халқына қолдау көрсетуде диаспоралық тәсілді ұстанса да, көптеген израиль арабтары өздерінің таза израильдік азаматтығына нұқсан келтіретін кез келген саяси шешімге, соның ішінде 70 жылдан астам уақыт бойы экономикалық және саяси жағынан бөлек дамыған Батыс жағалаудағы палестиналықтармен біріктіретін бір мемлекеттік шешімге қарсы тұрады. Израиль арабтарының экономикалық жағдайы палестиналық құрбыларына қарағанда жақсырақ. Идеялық себептермен кейбіреулер Исратинды бір мемлекеттік шешім ретінде жақтаса, ал басқалары жердегі шындықтан бұл жалғыз мүмкін шешім деп санайды. Иерусалим медиа және коммуникация орталығы жүргізген сауалнамаға сәйкес, палестиналық сайлаушылардың шамамен төрттен бірі екіұлттық шешімді қолдайды. 2007 жылғы қарашада Near East Consulting (NEC) компаниясы жүргізген көп нұсқалы сауалнама екіұлттық мемлекеттің "екі халық үшін екі мемлекет" немесе "барлық тарихи Палестинадағы палестиналық мемлекет" сияқты нұсқалардан гөрі аз танымал екенін көрсетті. Алайда, 2007 жылғы ақпанда NEC жүргізген сауалнамада палестиналық респонденттердің шамамен 70%-ы "мұсылман, христиан және еврейлердің тең құқықтары мен міндеттері бар тарихи Палестинадағы бір мемлекеттік шешімді" қолдау немесе қарсылық білдіруге мүмкіндік берілгенде оны жақтады. Палестиналықтар арасында бұл идеяға қарсылардың ішінде исламистер бар, олар бұл ислам мемлекетінің мақсатына қайшы келеді деп санайды, сондай-ақ панарабизм идеясына қарсы келетіні үшін сынға алатын кейбір араб ұлтшылдары да бар. Израильдің қарсыластары бір мемлекеттің Израильдің еврей мемлекеті ретіндегі ұғымын жоятынын айтады. Басты кедергі – демографиялық үрдістер Иордан өзенінің батысында (Израиль мемлекетінің халықаралық тұрғыдан танылған шекараларындағы жерлерді, Батыс жағалау мен Газаны қоса алғанда) араб халқының көпшілігінің жақын арада пайда болу мүмкіндігін көрсетуі. Көптеген израильдік еврейлер екіұлттық мемлекетте палестиналықтардың сайлаушылардың көпшілігін құрауы мүмкіндігін Холокосттан кейін еврей мемлекеті ретінде құрылған Израильдің негізгі қағидасына қауіп деп қарастырады. 2000 жылы екінші интифада басталғаннан кейін жүргізілген сауалнамада израильдік еврейлердің 18%-ы екіұлттық шешімді қолдаған.

The belief of both proponents and detractors of the Isratin scenario is that a single state in Israel, the West Bank and Gaza Strip, would provide citizenship and equal rights in the combined entity for all its inhabitants, without regard to ethnicity or religion. It is precisely for such reason that such a scenario is regarded by the majority of Israelis and Palestinians as unthinkable. The Israeli political left wing, both Jewish and Arab, argues that continuing Jewish West Bank settlement is creating a situation whereby Israel and the West Bank would become either an apartheid state with full civil rights for Israeli Jews and Israeli Arabs and limited autonomy for Palestiniansas currently practiced under the Palestinian Authorityor a bi national state in which Zionist Israel would cease to exist as a homeland of the Jewish people. Similar arguments are raised by Palestinian leaders, who frequently warn Israelis and the international community that time is rapidly running out for the implementation of the two state solution as the Jewish West Bank settlements continue to expand. Despite their diaspora style support of the Palestinian cause, a large majority of Israeli Arabs fiercely oppose any political solution which would reduce their status as purely Israeli citizens, including any one state solution which would effectively merge them with the West Bank Palestinians from which they have developed separatelyboth economically and politicallyfor over 70 years. Israeli Arabs are economically much better off than their Palestinian cousins. In a positive sense, while some advocate Isratin as a one state solution for ideological reasons, others feel that due to the reality on the ground, it is the only practicable solution. A bi national solution enjoys the support of about a quarter of the Palestinian electorate, according to polls conducted by the Jerusalem Media and Communications Center. A multi option poll by Near East Consulting (NEC) in November 2007 found the bi national state to be less popular than either "two states for two people" or "a Palestinian state on all historic Palestine". However, in February 2007 NEC found that around 70% of Palestinian respondents backed the idea when given a straight choice of either supporting or opposing "a one state solution in historic Palestine where Muslims, Christians and Jews have equal rights and responsibilities". Among Palestinians, opponents of the idea include Islamists, who argue that it would run contrary to the goal of an Islamic State and some Arab nationalists, who criticize it for going against the idea of Pan Arabism. Israeli opponents argue that one state would erode the notion of Israel as a Jewish state. The main obstacle is the fact that demographic trends show the likelihood of a near term majority Arab population west of the Jordan River (including the land within the internationally recognized borders of the state of Israel, the West Bank, and Gaza). The probability that Palestinians would constitute an electoral majority in a bi national state is seen by many Israeli Jews as a threat to the very premise of Israel, explicitly created as a Jewish state in the aftermath of the Holocaust. A 2000 poll soon after the outbreak of the second intifada found 18% of Israeli Jews supported a binational solution.

Қазіргі заманғы фон

1967 жылғы алты күндік соғыста Израильдің Батыс жағалауды Иорданиядан және Газа секторын Мысырдан басып алуы 1948 жылға дейінгі бір мемлекеттік сценарий туралы әңгімелерді қайта жаңғыртты, сонымен бірге екі мемлекеттік шешімді іске асырудың жалғыз мүмкіндігі деп санауға негіз болды. Израильдің көршілеріне қарсы жеңісі Израильде эйфориямен қарсы алынды, бірақ бірқатар сыншыл израильдік және шетелдік сарапшылар жаңа аумақтар ұзақ мерзімді проблема тудыруы мүмкін екенін тез мойындады, одан кейін не істеу керектігі туралы кең пікірталас өрбіді. Бір мүмкіндік – бір мемлекеттік шешімді қабылдау: жаңадан алынған аумақтарды (Израильдің заңдарын және егемендігін жаңа аумақтарға тарату) аннексиялау және осы аумақтарда тұратын палестиналықтарға 1948 жылғы соғыстың нәтижесінде Израильге сіңген израильдік арабтар сияқты Израиль азаматтығын беру. Алайда, Израильдің басым көпшілігі, оң және сол қанаттағылар, тіпті Батыс жағалаудағы еврей қоныстану қозғалысын қолдайтын саяси партиялар да мұндай шешім Израильдің еврей халқының үлесін едәуір азайтуы мүмкін деп қорқып отырды. 1980 жылдардың басында Ликуд премьер-министрі Менахем Бегин палестиналық автономияны Израильдің егемендігі аясында қолдады. Еңбек партиясы Иорданияның Хашимит билігімен палестиналық мемлекет құру арқылы аумақтық келісімді жақтады. 1967 жылы араб армиясының күйреуі кейбір араб аймақтарында бастапқы қарсыласу көзқарасына әкелді, атап айтқанда, соғыстан кейін бірнеше айдан кейін қабылданған Хартум резолюциясында Израильмен «бейбітшілік, тану немесе келіссөздер болмайды» делінген. Алайда, бұл позиция уақыт өте келе жұмсарып, ақырында ХАМАС-тың 2000 жылдары күшеуіне дейін сақталған екі мемлекеттік шешімді палестиналықтардың кеңінен қабылдауына әкелді. 1973 жылғы Йом-Кипур соғысының нәтижесі палестиналық басшылығының саяси ойлауын қайта қарастыруға түрткі болды. Израильдің әскери күші және, ең бастысы, АҚШ-пен одақтастығы оны әскери жолмен жеңудің қиын екенін көрсетті. 1974 жылдың желтоқсанында Ясир Арафаттың Палестинаны азат ету ұйымы (ПҰҰ), Израиль үкіметі оны террористік ұйым деп санайтын, Израиль-Палестина қақтығысының жалғыз тиімді шешімі екі ұлттық мемлекет екенін мәлімдеді. Бұл саясаттағы өзгеріс үлкен түсініспеушілікке ұшырады, себебі ПҰҰ-ның ресми саясаты 1948 жылға дейін Палестинада тұрған еврейлерді қоса алғанда, барлық күшпен шығарылған палестиналықтардың толыққанды оралу құқығы бар, зайырлы және демократиялық мемлекет құру болды. Бұл Израильдің еврей халқының үлесін жоюға және мемлекетті секуляризациялау арқылы оның ерекше еврей сипатын әлсіретуге әкелген болар еді. Қысқасы, ПҰҰ шарттары бойынша екі ұлттық мемлекет Израильдің өзгеше түрін немесе мүлдем Израильдің болмауын білдіретін еді. Бұл перспективаға Израиль саясатының барлық тараптары қарсы болды. Бірақ араб тарапы өз позициясын өзгертіп жатқанда, екі мемлекеттік шешімге ауыр соққы берілді, өйткені Израиль (1980 жылдары) және кейіннен күшті, жартылай тәуелсіз қоныс қозғалысы (1990 жылдары және одан кейін) аумақтарда еврей қоныстарын салудың даулы саясатын жүзеге асырды, палестиналықтардың болашақ тағдыры туралы мәселені ашық қалдырып, «жердегі фактілерді» құрды. 1973 жылға дейін екі ұлттық мемлекет перспективасын Израильдің сол жағындағы көрнекті тұлғалар аумақтарды ұстап қалуға қарсы ескерту үшін пайдаланды. Мысалы, Histadrut бас хатшысы И. Бен Ахарон 1973 жылғы наурыз айында The Jerusalem Post газетінде жариялаған мақаласында Израильдің екі ұлттық мемлекетке ешқандай нақты бақылау жасай алмайтынын және израильдіктердің Израильде едәуір араб азшылығы бар мемлекетке қанағат етуі керек екенін айтты. 1990 жылдары Осло бейбіт процесінің басталуымен екі мемлекеттік шешім үстелдегі жалғыз нұсқа болып көрінді, оның іске асылуы үшін жалғаспайтын және оқшауланған еврей қоныстарын эвакуациялау қажет екені түсінілді. Бастапқы қақтығысты шешу идеясы, 1967 жылға дейінгі Израильмен шектесетін ірі қоныс блоктарын сақтап, бейбітшілікке қол жеткізу үшін Батыс жағалау мен Газа секторында палестиналық мемлекет құру әділдіктің бір бөлігін білдірді. Палестиналықтар мен көршілес араб мемлекеттерінің алғашқы реакциясы жігерлендірмегенмен, 1993 жылдан кейін АҚШ, Ресей, Еуропа елдері мен Біріккен Ұлттар Ұйымының дипломатиялық қысымы екі мемлекеттік шешім тұжырымдамасын проблемаға жалғыз лайықты тәсіл ретінде институционалды ету процесін бастауға көмектесті. Екі мемлекеттік шешім Израиль-Палестина ресми талқылауларында дерлік догмаға айналды: ол 1991 жылғы Мадрид конференциясының, 1993 жылғы Осло келісімдерінің, 1995 жылғы Алдын ала келісімнің, 1997 жылғы Хеброн протоколының, 1998 жылғы Уай Ривер меморандумының және 2002 жылғы «Жол картасының» негізі болды. Алайда, бұл келісімдер палестиналық тараптағы әртүрлі фракциялар, әсіресе ХАМАС, Палестина ислами джихады және Палестинаны азат ету халық фронты тарапынан қабылданбайды. Осло келісімдері екі тараптан да толыққанды қабылданбады және іске асырылмады. 2000 жылғы екінші интифададан кейін көптеген адамдар екі мемлекеттік шешімнің мүмкіндігі азайып бара жатыр деп санайды. Израиль тарапынан Ликуд және Еңбек партиясы 1967 жылғы шекараларға оралуға немесе палестиналық мемлекет құруға қарсы болды және аумақтарда еврей қоныстарын салуды және Иерусалимге толық израильдік бақылауды сақтауды қолдады. Алайда, Еңбек партиясы Израиль сақтап қалғысы келген аудандарда, мысалы, Иордан аңғары мен Шығыс Иерусалим төңірегінде стратегиялық қоныстар салуды жақтады, ал қалғанын Иорданияға қайтаруды ұсынды, мұндай жағдайдың екі ұлттық мемлекетке және осылайша «ционистік мақсаттың соңына» әкелетінін айтты. Израиль саясатының сол жағындағы көптеген адамдар палестиналықтардан толыққанды бөлініс болмаса, нәтиже екі ұлттық мемлекет болады (осылайша Израильдің еврей сипатын жояды) немесе Оңтүстік Африка стиліндегі «Бантустан», еврей азшылығы құқықтарынан айырылған араб көпшілігін күштеп билейтіні (осылайша Израильдің демократиялық мемлекет екенін дәлелдеуіне нүке дейтіні) екенін ескертті. Бұған қарамастан, екі ұлттық мемлекетке қарсылық абсолютті болған жоқ. Қоныс қозғалысымен байланысты Израильдің оң жағындағылардың кейбіреулері егер ол зионистік принциптерге негізделген болса, екі ұлттық мемлекетті қарастыруға дайын болды. Бастапқыда Менахем Бегиннің Ликуд үкіметінің мүшелері 1970 жылдардың соңында бұл идеяны Батыс жағалау мен Газа секторындағы Израильдің ресми егемендігін қамтамасыз етсе, қолдауға дайын болды. Бегиннің бас штабының жетекшісі Элиаху Бен Элиссар 1979 жылдың қараша айында The Washington Post газетіне «Біз олармен бірге өмір сүре аламыз, олар бізбен бірге өмір сүре алады. Мен олардың израильдік азаматтар болғанын қалаймын, бірақ екі ұлттық мемлекеттен қорқамын. Қалай болғанда да, ол әрқашан көптеген араб азшылығы бар еврей мемлекеті болады» деді. 2003 жылдан кейін салынған Израильдің Батыс жағалаудағы тосқауылы, Батыс жағалаудағы еврей қоныс салушылардың идеологиялық бөлігі тарапынан күшті қарсылыққа ұшырады, палестиналықтардың қатыгездік шабуылдарын тоқтатуға ғана емес, сонымен қатар болашақ халықаралық шекараның қайда өтетінін анықтауға және Израильді Батыс жағалаудың көп бөлігінен шығаруға бағытталған әрекет деп кеңінен қарастырылды. Бұл әсер премьер-министр Ариэль Шаронның 2005 жылы Газа секторы мен Солтүстік Батыс жағалауда жүзеге асырған бір жақты тарап шегіну жоспарымен күшейді, ол транстосқауылдық қоныстардың өліміне әкелді деп саналды. Алайда, сол кезде бұл қоныстар Израиль үкіметінің саясатының нәтижесінде емес (үлкен өсімді көбінесе қарсы болған), қоныс қозғалысының ұйымдық және экономикалық қабілеттерінің нәтижесінде едәуір өсті. Израильдің көпшілігі палестиналықтар тұратын аумақтарға тосқауылдан өте бермейді және осы даму туралы, болашаққа қатысты маңызды әсер ете алатын ақпаратты білмейді...

Israel's capture of the West Bank from Jordan and the Gaza Strip from Egypt in the Six Day War of 1967 recommenced the pre 1948 discourse concerning the one state scenario, while at the same time giving the two state solution arguably the only window of opportunity to become a reality. Israel's victory over its neighbours was greeted by euphoria within Israel, but some critical Israeli and foreign observers quickly recognised the new territories could pose a major long term problem, and a considerable debate followed about what to do next. One option was the one state solution: to annex the newly acquired territories (extend Israeli law and sovereignty to the new territories) and give the Palestinians living in these territories Israeli citizenship, similar to the Israeli Arabs who were absorbed into Israel as a result of the 1948 war. However, the vast majority of Israelis, left and right, including political parties supporting the West Bank settlement movement, feared that such a solution would significantly dilute Israel's Jewish majority. In the early 1980s, the pro settlements Likud Prime Minister Menachem Begin, supported Palestinian autonomy under eventual Israeli sovereignty. The Labour Party supported territorial compromise with a Jordanian Palestinian state under Hashemite rule. The abject defeat of Arab armies in 1967 led to an initial rejectionist attitude in some Arab circles, most notably the Khartoum Resolution a few months after the war, which stated there would be “no peace, recognition of, or negotiations” with Israel. However, this position eased over time, ultimately leading to an almost dogmatic Palestinian acceptance of the notion of a two state solution which persisted until the rise of Hamas in the 2000s. The outcome of the 1973 Yom Kippur War prompted a fundamental political rethink among the Palestinian leadership. It was realised that Israel's military strength and, crucially, its alliance with the United States made it unlikely that it could be defeated militarily. In December 1974, Yasser Arafat's Palestine Liberation Organization (PLO), then regarded as a terrorist group by the Israeli government, declared that a bi national state was the only viable solution to the Israeli Palestinian conflict. The change in policy was met with considerable confusion, as it was official PLO policy to replace Israel with a secular and democratic state with a full right of return for all displaced Palestinians, including the Jews who were living in Palestine before 1948. This would effectively have ended Israel's Jewish majority and, by secularising the state, would have weakened its exclusive Jewish character. In short, a bi national state on the PLO's terms would mean a very different kind of Israel or no Israel at all. This prospect was always strongly opposed by all sides in Israeli politics. But while the Arab side was re adjusting its position, the two state solution was dealt a heavy blow as Israel (in the 1980s) and subsequently the powerful, semi autonomous settlement movement (in the 1990s and thereafter), implemented the controversial policy of Jewish settlements in the territories, establishing "facts on the ground" while keeping open the question of the Palestinians' long term fate. As early as 1973, the prospect of a bi national state was being used by prominent figures on the Israel left to warn against holding on to the territories. For example, Histadrut Secretary General I. Ben Aharon warned in a March 1973 article for The Jerusalem Post that Israel could not have any real control over a bi national state and that Israelis should be satisfied with a state already containing a sizable Arab minority in Israel proper. With the advent of the Oslo peace process in the 1990s, the two state solution appeared to be the sole option on the table, the general understanding being that its implementation would require evacuation of the non contiguous and isolated Jewish settlements. The idea of resolving the original conflict by establishing a Palestinian state in the West Bank and Gaza Strip in return for peace, while retaining the large settlement blocs contiguous to pre 1967 Israel, seemed to present a modicum of fairness. Although the initial reaction of the Palestinians and of the neighboring Arab states was not encouraging, after 1993 diplomatic pressure from the United States, Russia, European countries, and the United Nations served to begin the process of almost institutionalizing the concept of the two state solution as the only decent approach to the problem. The two state solution has become a virtual dogma in Israeli–Palestinian official discussions: it was the basis of the Madrid Conference (1991), the Oslo Accords (1993), the Interim agreement (1995), the Hebron Protocol (1997), the Wye River Memorandum (1998), and so called "Road Map" (2002). However, these agreements are rejected by various factions on the Palestinian side, most notably Hamas, Palestinian Islamic Jihad and the Popular Front for the Liberation of Palestine. The Oslo Accords were never fully adopted and implemented by both sides. After the Second Intifada in 2000, many believe that the two state solution is increasingly losing its feasibility. On the Israeli side, Likud and Labour both opposed withdrawal to the pre 1967 borders or setting up a Palestinian state, and both supported building more Jewish settlements in the territories and maintaining exclusive Israeli control over Jerusalem. However, Labour argued for building strategic settlements only in areas Israel intended to keep, such as the Jordan Valley and the surroundings of East Jerusalem, while handing the rest back to Jordan, claiming that the alternative would result in a bi national state and so "the end of the Zionist endeavour". Many on the left of Israeli politics were already warning that without a clean separation from the Palestinians, the outcome would be either a bi national state by default (thus ending Israel's Jewish character) or a South African style "Bantustan" with a Jewish minority forcibly ruling a disenfranchised Arab majority (thus ending Israel's claims to be a democracy). Despite this, opposition to bi nationalism was not absolute. Some of those on the Israel right associated with the settler movement were willing to contemplate a bi national state as long as it was established on Zionist terms. Originally, members of Menachem Begin's Likud government in the late 1970s were willing to support the idea if it would ensure formal Israeli sovereignty in the West Bank and Gaza. Begin's chief of staff, Eliahu Ben Elissar, told The Washington Post in November 1979 that "we can live with them and they can live with us. I would prefer they were Israeli citizens, but I am not afraid of a bi national state. In any case, it will always be a Jewish state with a large Arab minority." The construction of the Israeli West Bank barrier after 2003, strongly opposed by the ideological part of the West Bank Jewish settler movement, was widely deemed as an attempt to not only curtail Palestinian suicide bombings but also to define where a future international border might run and eventually extricate Israel from most of the West Bank. This impression was reinforced by the Israel's unilateral disengagement plan implemented by Prime Minister Ariel Sharon in the Gaza Strip and the northern West Bank in 2005, which was then widely regarded as the death knell of the trans security barrier settlements. However, since such time, these settlements have continued to grow considerably, not as a result of Israeli government policy (which often opposed such growth) but rather as a result of the organizational and economic abilities of the powerful and highly motivated settlement movement. The majority of Israelis do not cross the security barrier into Palestinian populated areas, and know little or nothing of these developments on the ground which could have a fateful influence on the future of Israel. Among Palestinians, Israel's opposition to a bi national state led to another change of position which evolved gradually from the late 1970s onwards. The PLO retained its original option of a single secular bi national state west of Jordan, but began to take the position that it was prepared to accept a separate Palestinian state in the West Bank and Gaza in land from which Israel had withdrawn under Security Council Resolution 242. Israeli settlements would need to be dismantled and Palestinian refugees allowed to return (to Israel as well as the new Palestine). This new position, formally adopted in December 1988, was overwhelmingly rejected by Israeli public and the main political parties but was later used as the basis of peace discussions in the 1990s. Various Israelis and Palestinians who oppose a one state solution have come to believe that it may come to pass. Israeli Prime Minister Olmert argued, in a 2007 interview with the Israeli daily Haaretz, that without a two state agreement Israel would face "a South African style struggle for equal voting rights" in which case "Israel [would be] finished". This echoes comments made in 2004 by Palestinian Prime Minister Ahmed Qurei, who said that if Israel failed to conclude an agreement with the Palestinians, that the Palestinians would pursue a single, bi national state. Several other high level Fatah Palestinian Authority officials have voiced similar opinions, including Hani Al Masri. In 2004, Yasser Arafat said “time is running out for a two state solution” in an interview with Britain's The Guardian newspaper. Many political analysts, including Omar Barghouti, believe that the death of Arafat harbingers the bankruptcy of the Oslo Accords and the two state solution. The prominent proponents for the one state solution include Muammar al Gaddafi of Libya (see also Saif Islam Qaddafi Isratin proposal), Palestinian author Ali Abunimah, Palestinian American producer Jamal Dajani, Palestinian lawyer Michael Tarazi, Jeff Halper, Israeli writer Dan Gavron, Israeli historian Ilan Pappé, Palestinian American law professor George Bisharat, Lebanese American academic Saree Makdisi, and American academic Virginia Tilley. They cite the expansion of the Israeli Settler movement, especially in the West Bank, as a compelling rationale for bi nationalism and the increased unfeasibility of the two state alternative. They advocate a secular and democratic state while still maintaining a Jewish presence and culture in the region. They concede that this alternative will erode the dream of Jewish supremacy in terms of governance in the long run.

Демография

Израиль халқының саны 9,6 миллион адамды құрады, оның 7,1 миллионы немесе 73,7 пайызы дін бойынша яһудилер. Палестина мемлекетінің халқы Израиль халқынан шамамен жартысынан сәл артық, 5,3 миллионға жуық деп есептеледі. Осылайша, Израиль мен Палестина халқының санын біріктіргенде, жалпы саны 14,8 миллион адамды құрайды. Бұл біріктірілген халықтың 48 пайызын яһудилер құрайды, олардың саны шамамен 7,1 миллионға жетеді. Мұсылмандардың үлесі 50 пайызды құрайды, олардың саны 7,4 миллион, христиандардың үлесі 1,5 пайыз, яғни 222 000 адам, ал басқалары (друздар мен дінсіздерді қоса алғанда) 78 000 адамды құрайды, бұл 2022 жылғы есеп бойынша халықтың 0,5 пайызын білдіреді.

Сындар

Исратин сценарийі көбінесе израильдіктер мен палестиналықтардың көпшілігі тарапынан сынға ұшырайды. Израиль-Палестина дауының екі жағындағы сыншылар мұндай бірлік екі қоғамның өзін-өзі анықтау құқығын жояды деп санайды. Израильдік яһудилер, әдетте, бір мемлекеттік сценарий Израильдің яһуди халқының отаны ретіндегі мәртебесін жояды деп есептейді. Егер бұл саяси шешім ретінде израильдік емес тараптардан ұсынылса (израильдік еврейлердің Батыс жағалаудағы үнемі қоныстануының нәтижесінде Исратин жағдайына бірте-бірте енуден өзгеше), онда бұл идеяны Израилге зиян келтіру мақсатымен саяси ниетпен ұсынғандардың алға қойғаны болжанады. Көптеген израильдіктер, оның ішінде израильдік яһудилер, израильдік друздар, израильдік бедуиндердің көпшілігі, көптеген израильдік араб христиандары және бірқатар израильдік мұсылман арабтары, өзге мәдениетке, секуляризм деңгейіне және демократия деңгейіне ие халықпен бірігудің салдарынан қорқады. (Израильдік друздар мен бедуиндер Израиль армиясында қызмет етеді және кейде бұл топтар мен палестиналықтар арасында шиеленістер туындайды.) Сыншылар ізраилдік азаматтардың барлығына қатысты қолданыстағы құқықтар мен теңдікке қауіп төнетінін мәлімдейді. Сонымен қатар, Батыс жағалауға жақын орналасқан Уди Ара және Үшбұрыш сияқты ірі израильдік араб халқы шоғырланған аймақтардың тұрғындары, соңғы мәртебелік келісімдегі жер алмасу аясында олардың аумақтарының Палестина мемлекетіне қосылуына қарсылық білдірді және олар Исратин ұсынысына да ұқсас жауап қайыруы мүмкін, онда олар де-факто израильдік емес, палестиналық деп есептелер еді. Таяу Шығысты зерттеушілер, соның ішінде бұрын Израильді сынаған Бенни Моррис, бір мемлекеттік шешімнің Арабтардың Таяу Шығыста еврей ұлттық қатысуын қабылдауға дайын болмауына байланысты мүмкін емес екенін айтады. 2007 жылы 580 израильдік арасында жүргізілген сауалнамада израильдік яһудилердің 70%-ы екі мемлекеттік шешімді қолдайтынын білдірді. 2005 жылы 1319 палестиналық арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, Батыс жағалау мен Газа секторындағы адамдардың көпшілігі 1967 жылғы шекараларға негізделген екі мемлекеттік шешімді қолдайды.

The Isratin scenario is generally criticized by a majority of both Israelis and Palestinians. Critics on both sides of the Israeli Palestinian dispute argue that such an entity would destroy the rights of both societies to self determination. Israeli Jews generally assume that a one state scenario would negate Israel's status as a homeland for the Jewish people. When proposed as a political solution by non Israelis (as distinct from gradually sliding into an Isratin situation by virtue of continuous Jewish West Bank settlement) the natural assumption is that the idea is most probably being put forward by those who are politically motivated to harm Israel. Most Israelis, including Israeli Jews, Israeli Druze, the majority of Israeli Bedouin, many Israeli Christian Arabs and some Israeli Muslim Arabs, fear the consequences of amalgamation with a population that may carry a different culture, level of secularism and level of democracy. (Israeli Druze and Bedouin serve in the IDF and there are sometimes rifts between these groups and Palestinians.) Critics state that the existing level of rights and equality for all Israeli citizens would be put in jeopardy. Furthermore, residents of the large Israeli Arab population centers in Wadi Ara and the Triangle, contiguous with the West Bank, have expressed fierce opposition to their areas being annexed to the Palestinian state within a land swap in the final status agreement and assumedly would respond similarly to an Isratin proposition under which they would by default be deemed to be more Palestinian than Israeli. Students of the Middle East, including erstwhile critic of Israel Benny Morris, have argued that the one state solution is not viable because of Arab unwillingness to accept a Jewish national presence in the Middle East. In a 2007 poll of 580 Israelis, 70% of Israeli Jews stated that they support the two state solution. A 2005 poll of 1,319 Palestinians indicated that a small majority of those in the West Bank and Gaza Strip support the two state solution based on the 1967 borders.