Кіріспе

Эфиопиядағы көлік жүйесіне шолу

Эфиопиядағы көлік жүйесі Көлік және коммуникация министрлігінің бақылауында. Соңғы жылдары Эфиопияның федералдық үкіметі теміржол және автомобиль жолдарының құрылысына қаржыландыруды күрт арттырып, экономикалық дамуды жеделдетуге қолайлы инфрақұрылым құруға мүмкіндік берді.

Темір жолдар

Эфиопия стандартты теміржол желісін, Эфиопияның Ұлттық теміржол желісін салуда, ол бірнеше жыл ішінде 5000 км-ге дейін теміржолдан құралады. Теміржол желісі Эфиопияның тұрақты және дамушы экономикалық дамуына қол жеткізуге бағытталған стратегиялық мақсатқа қызмет етеді. 2030 жылға қарай Эфиопия үкіметі көлік саласына шамамен 74 миллиард доллар инвестициялауды жоспарлап отыр. Теміржол желісінің басты мақсаты – Эфиопияны, құрлыққа шығу мүмкіндігі жоқ мемлекетті, әлемдік нарыққа қосу, сауда үшін бір немесе бірнеше теңіз портына тікелей қол жеткізуді қамтамасыз ету және импорт пен экспорттың көп бөлігін тасымалдау. Импорт пен экспорт үшін тасымалдау көлемі, құны, қауіпсіздігі және жылдамдығы тұрғысынан тауарларды теміржолмен тасымалдау, жолмен тасымалдауға қарағанда тиімдірек көрінеді. Эфиопияның негізгі порты – Джибутидегі Джибути порты. Эфиопияның сауда айналымының 95%-дан астамы Джибути арқылы жүзеге асырылады. Джибути портына бір халықаралық теміржол қызмет көрсетеді – электрлендірілген, стандартты кеңдіктегі 756 км-лік Аддис-Абеба – Джибути теміржолы (оның 656 км-і Эфиопия аумағында орналасқан). Бұл теміржол 2016 жылдың қазан айында ресми түрде ашылды, бірақ 2017 жылы тұрақты қозғалыс жоқ, сынақ режимінде жұмыс істеді. 2017 жылдың соңында немесе 2018 жылы толыққандай іске қосылғаннан кейін, ол жолаушылар тасымалын қамтамасыз етеді және Аддис-Абебадан Джибути қаласына дейінгі сапарды 12 сағаттан кем уақытта, 120 км/сағат жылдамдықпен жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тағы бір теміржол – Аваш – Хара-Гебея теміржолы 2018 жылы алғашқы 270 км-лік учаскесінде сынақ режиміне кіріседі. Бұл екінші теміржол Аддис-Абебаны және Аддис-Абеба – Джибути теміржолын Эфиопияның солтүстігімен байланыстырады. Алғашқы 270 км-лік учаскесі толыққандай іске қосылғаннан кейін, шамамен 2018 немесе 2019 жылы, ол жүк және жолаушылар тасымалын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Аддис-Абебадан Комболча және Десси қалаларына пойызбен сапар шамамен алты сағатқа созылады, белгіленген жылдамдығы 120 км/сағ.

Көлікпен тасымалдаудың қауіптері

Эфиопияда көлік құралына шаққанда жол-көлік оқиғаларынан қаза тапқандардың саны әлемде ең жоғары делінеді. Бұның себебі көптеген факторларға байланысты. Мысалы, жолдар нашар күтілген, жарықтандырылмаған және таңбаланбаған, бұл жол апаттарының негізгі себептерінің бірі болып табылады. Тағы бір маңызды фактор – жол жүрісі ережелерін сақтамайтын адамдар. Олардың жол қауіпсіздігіне немқұрайлылығы басқа жүргізушілердің барлығына қауіп тудырады. Осы себепті, шетелдіктерге алдыңғы көлікке қауіпсіз қашықтықта жүру ұсынылады, себебі жүргізу стилі болжамсыз, кез келген нәрсе бір сәтте болуы мүмкін. Көлік құралдарымен байланысты айналадағы орта да өте қауіпті болуы мүмкін. Мысалы, тас жолдарда немесе қараусыз көшелерде көлік тонау және қарақшылық оқиғалары жиі кездеседі. Осыған байланысты, адамдар айналасына жоғары деңгейде назар аударуға мәжбүр, мысалы, көлікке отырмас бұрын оның төңірегінде ешкім жасырынбағанын тексеру және түнде жол жүруден қашу керек.

Кемежайлар мен порттар

Эфиопия құрлыққа шығу мүмкіндігі жоқ ел және 1997 жылға дейін Эритреямен келісім бойынша Асеб және Массава порттарын пайдаланған; Эфиопия-Эритрея соғысынан кейін Эфиопия өзінің импорттың басым бөлігі үшін Джибути портын пайдаланады. Джибутиден жүк келгеннен кейін, Эфиопия жүк тарату үшін ішкі құрғақ порттарға көбірек жүктеледі. Эфиопияның басты құрғақ порты – Моджо құрғақ порты.