Алжир келісімі (2000) Эритрея-Эфиопия соғысын аяқтады. Шекара, тұтқындар алмасу, зардаптарды өтеу туралы мәмілелер жасалды. Халықаралық комиссия құрылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эритрея-Эфиопия соғысын (1998-2000) аяқтаған бейбіт келісім. Алжир келісімі – Эритрея және Эфиопия үкіметтері арасындағы бейбіт келісім. Ол 2000 жылдың 12 желтоқсанында Алжир қаласында, Алжирде, екі елдің 1998 жылдан 2000 жылға дейін жалғасқан Эритрея-Эфиопия соғысын ресми түрде аяқтау мақсатымен қол қойылды. Келісімде екі тарап 2000 жылдың 18 маусымында қол қойылған, жауынгерлік әрекеттерді тоқтату туралы келісімді қайта растады. Алжир келісімі тұтқындарды алмасуды, жер аударылған адамдарды қайтаруды көздеді, сондай-ақ шекараны демаркациялау үшін Шекара комиссиясын және қақтығыс салдарынан келген зиянды бағалау үшін Талаптар комиссиясын құрды. Әр комиссия бес мүшеден тұрады және Гаагада (Нидерланды) орналасқан. Әр ел өз елінің азаматы емес екі комиссарды тағайындауға міндетті болды. Әр комиссияның төрағасын қалған комиссия мүшелері сайлады. Егер тараптар 30 күн ішінде төрағаға келісе алмаса, БҰҰ Бас хатшысы тараптармен кеңескеннен кейін төрағаны тағайындайтын ереже белгіленді. Шекара және Талаптар комиссиялары әр тараптың талаптарын қарау үшін Тұрақты төрелік сотымен бірлесіп жұмыс істеді. 2001 жылдың шілдесінде Комиссия өзінің құзыретін, процедураларын және мүмкін болатын өтеу шараларын анықтау үшін отырыс өткізді. Осы отырыстың нәтижелері 2001 жылдың тамызында жарияланды. 2001 жылдың қазан айында тараптармен консультациялар өткізілгеннен кейін Комиссия Іс жүргізу ережесін қабылдады. 2001 жылдың желтоқсан айында тараптар өз талаптарын Комиссияға ұсынды. Ұсынылған талаптар майдан аймақтарындағы әскери операциялардың жүргізілуі, әскери тұтқындар мен азаматтарға және олардың мүліктеріне қатысты қағидалар, дипломатиялық иммунитеттер және қақтығыс кезіндегі кейбір үкіметтік шаралардың экономикалық салдары сияқты мәселелерге қатысты.
Peace treaty that ended the Eritrean–Ethiopian War (1998–2000)The Algiers Agreement was a peace agreement between the governments of Eritrea and Ethiopia that was signed on 12 December 2000, at Algiers, Algeria, to formally end the Eritrean–Ethiopian War, a border war fought by the two countries from 1998 to 2000. In the agreement, the two parties reaffirmed the Agreement on Cessation of Hostilities, which had been signed on 18 June 2000. The Algiers Agreement provided for the exchange of prisoners and the return of displaced persons and established a Boundary Commission to demarcate the border and a Claims Commission to assess damages caused by the conflict. Each commission was composed of five members and located in The Hague, Netherlands. Each country was to appoint two commissioners who were not nationals of the country. The president of each commission was selected by the other commissioners. Provision was made that if they failed to agree on a president within 30 days, the Secretary General of the United Nations would appoint a president after consultation with the parties. The Boundaries Commission and the Claims Commission would work with the Permanent Court of Arbitration to judge each party’s claims. In July 2001, the Commission sat to decide its jurisdiction, procedures and possible remedies. The result of this sitting was issued in August 2001. In October 2001, following consultations with the Parties, the Commission adopted its Rules of Procedure. In December 2001, the Parties filed their claims with the commission. The claims filed by the Parties relate to such matters as the conduct of military operations in the front zones, the treatment of POWs and of civilians and their property, diplomatic immunities and the economic impact of certain government actions during the conflict.
Реакциялар және кейінгі даму
Екі ел де шешім ресми жарияланғаннан кейінгі күні оны толыққанды қабылдауға уәде берді. Бірақ бірнеше айдан кейін Эфиопия түсіндірме сұрап, кейін шешімге наразы екенін мәлімдеді. 2003 жылдың қыркүйегінде Эритрея ескі келісімді күштен шығару үшін жаңа комиссия құруға келіспеді және халықаралық қауымдастықты Эфиопияға шешімді қабылдау үшін қысым көрсетуге шақырды. Дегенмен, шекара мәселесі даулы болып қала берді. 2007 жылдың қыркүйегінде Эфиопия Эритрея келісімді бұзады деп айыптады және осыны келісімді тоқтату немесе күшін жою үшін негіз ретінде пайдалануы мүмкін екенін ескертті. 2007 жылдың қарашасында Алжир келісімі бойынша шекараны белгілеу жұмысын EEBC аяқтады; алайда 2007 жылдың соңына қарай шамамен 4000 эритреялық әскер «деммилитаризацияланған аймақта», ал шекараның оң жағында тағы 120 000 әскер қалды. Эфиопия өз жағында 100 000 әскерін сақтап, осы аралықта ұсақ-түйек қақтығыстар жалғасты. Жалпы, келісім толыққанды соғысты тоқтатуға жетті, бірақ шекаралық дауды толық шеше алмады, себебі осы мәселе бойынша шайқастар 2018 жылға дейін жалғасты. Кристин Грей 2006 жылғы European Journal of International Law журналында жариялаған мақаласында Эритрея халықаралық құқықты бұзды ма, жоқ па, деген мәселені шешудегі талаптар комиссиясының құзыретіне күмән келтірді, «Комиссия шешім қабылдамауы тиіс екенін көрсететін көптеген факторлар болды» және төрелік сот арқылы осы шешімді қабылдау орынсыз екенін айтты. Одан қоса, ол бұл талап бойынша тыңдау Алжир келісіміне сәйкес, жеке комиссияда өткізілуге және тек фактілерді зерттеуге, емес, өтемақы төлеуге бағытталғанын мәлімдеді.
Both countries initially vowed to accept the decision wholeheartedly the day after the ruling was made official. A few months later, however, Ethiopia requested clarifications, then stated it was deeply dissatisfied with the ruling. In September 2003, Eritrea refused to agree to a new commission, which they would have had to agree to if the old binding agreement was to be set aside, and asked the international community to put pressure on Ethiopia to accept the ruling. Still, the border question remained in dispute. In September 2007, Ethiopia alleged that Eritrea was violating the agreement, and warned that it could use this as grounds to terminate or suspend the agreement. In November 2007, the EEBC concluded the demarcation phase of the Algiers Agreement; by the end of 2007, however, an estimated 4000 Eritrean troops remained in the 'demilitarized zone' with a further 120,000 along its side of the border. Ethiopia maintained 100,000 troops along its side, and low scale conflict had continued in the meantime. Overall, while the treaty succeeded in stopping the full scale war, it failed to fully resolve the border dispute, as the fighting over this would continue until 2018. Christine Gray, in an article in the European Journal of International Law (2006), questioned the jurisdiction of the Claims Commission to decide whether Eritrea had violated international law, saying that "there were many factors which suggested that the Commission should have abstained from giving judgment," and that making this ruling through an arbitration court was inappropriate. Additionally, she stated that the hearing for this claim – according to the Algiers Agreement – was to be heard by a separate commission, and to be an investigation of exclusively factual concern, not compensation.
2018 жылғы бейбіт келісім
Жаңа премьер-министр Әби Ахмет басшылығындағы Эфиопия үкіметі 2018 жылдың 5 маусымы күні күтпеген жерден Алжир келісімінің шарттарын толық қабылдағанын жариялады. Эфиопия сондай-ақ 2002 жылы БҰҰ қолдауымен құрылған Эритрея-Эфиопия шекара комиссиясының (EEBC) даулы аумақтарды, оның ішінде Бадме қаласын Эритреяға берген шешімінің нәтижесін де қабылдайтынын мәлімдеді.
The Ethiopian government under the leadership of new prime minister Abiy Ahmed unexpectedly announced on 5 June 2018 that it fully accepted the terms of the Algiers Agreement. Ethiopia also announced that it would accept the outcome of the 2002 UN backed Eritrea Ethiopia Boundary Commission (EEBC) ruling which awarded disputed territories including the town of Badme to Eritrea.