Кіріспе
Бадме () — Эритреяның Гаш-Барка аймағындағы қала. Қала бақылауы 1998 жылдан бастап, Эритрея-Эфиопия соғысының басынан, Эритрея-Эфиопия саммитінде 2018 жылы бірлескен мәлімдемеге қол қойылғанға дейін жиырма жылға созылған Эритрея-Эфиопия шекаралық қақтығысының негізгі дауы болды.
Badme (, بادم) is a town in Gash Barka region of Eritrea. Control of the town was at the centre of the Eritrean–Ethiopian border conflict, which lasted from the beginning of the Eritrean–Ethiopian War, in 1998, to the signing of a joint statement at the Eritrea–Ethiopia summit in 2018, twenty years later.
Аумақтық дау
Эфиопия мен Эритреяның шекаралары Эфиопия мен Италия арасындағы Аддис-Абеба шартында белгіленген шекараны ұстанады, сол кезде Эритрея колония ретінде басқарылды. Алайда, Бадме маңындағы шекара шартта толыққанды анықталмаған, ал 1993 жылы Эритрея тәуелсіз мемлекет болғаннан бері екі ел де шекараның нақты қайда өтетінін даулап келеді. Бадме қаласын ТПЛФ (ЭРДФ-тың, Эфиопияның бұрынғы үкіметтік партиясының алдыңғысы) 1977 жылдың қараша айында ЭПЛФ-қа (Эритреяның биліктегі ұйымы ПФДЖ-ның алдыңғысы) өткізген. Эфиопия үкіметі Бадмені Тахтай Адиябо аймағындағы төрт қаланың бірі деп есептеді. Бадмеден басқа, Эритрея-Эфиопия шекарасындағы даулы аймақтарға Цорона-Заламбесса және Буре кіреді. 2000 жылы Эритрея мен Эфиопия шекаралық дауды Гаага шекара комиссиясына жіберген Алжир келісіміне қол қойды. Келісімде екі тарап та шекара комиссиясының шешімін орындауға алдын ала келісім білдірді. 2002 жылы комиссия шекараның қайда өтетінін анықтады, Бадмені Эритрея аумағына жатқызды. Алғашында Алжир келісімінің шарттарын орындауға келіскеніне қарамастан, Эфиопия оның шешімін қабылдамады және Эритрея-Эфиопия шекара комиссиясы белгілеген шекараға қайтарудан бас тартты. Осының салдарынан мыңдаған ішкі көшіп қонған адамдар босқындар лагерьлерінде қалды және жаңа соғыс қатері туды. 2005 жылы Бадме тұрғындары 1991 жылы Эритрея тәуелсіздік алғаннан бері алғаш рет Эфиопия сайлауында дауыс берді. 2018 жылдың маусым айында Эфиопия халықтық революциялық демократиялық майданының (ЭРДФ) атқару комитетінің отырысынан кейін Эфиопия үкіметі Бадмеден шығып, оны Эритреяға беру жоспарларын жариялады. Келесі айда өткен екіжақты саммит шекаралық қақтығысты тоқтатты.
Тигрэй соғысы
Тигрэй соғысы барысында, эфиопиялық және эритреялық біріккен әскерлері Бадмеге шабуылдар жасады. 2020 жылдың 19 желтоқсанында бір шетелдік дипломат "мыңдаған" эритреялық әскерлер Тигрэйде қатысып жатқанын мәлімдеді. Екі дипломат эритреялық әскерлер Эфиопияға үш солтүстік шекаралық қалалар арқылы кіргенін хабарлады: Заламбеса, Рама және Бадме.
Демография
Эфиопияның Орталық статистика агенттігі 2005 жылы осы қаланың жалпы халық саны шамамен 1563 адамды құрайтынын хабарлады, оның ішінде 834 ер адам және 729 әйел адам бар.