Кіріспе

Окинава, Жапониядағы аквариум

Окинава мұхит экспо аквариумы

Окинавада (Жапония) "Океан Экспо" паркінде "Экспо '75" көрмесі өтті. 1976 жылы Окинава мұхит экспо аквариумы ұлттық парк ретінде құрылды. Окинава мұхит экспо аквариумы мен Окичан театры көрмеде пайдаланылған нысандармен жұмыс істей бастады. Сол кезде аквариумдағы ең үлкен негізгі резервуардың су көлемі – , ол әлемдегі ең үлкені болды. Окинава мұхит экспо аквариумы – әлемдегі ірі акулалар мен балық акулалары мен манталар сияқты шаяндарды өсіретін алғашқы қоғамдық аквариумдардың бірі. Аквариумда балық акулаларын ұстаудың алғашқы әрекеті 1980 жылы жасалды. Олардың көпшілігі балықшылардың жағалаулық ауларына түскен кездейсоқ уловтан алынған (2009 жылдан кейін ешқайсысы ұсталған жоқ), ал екеуі жағаға шығып қалған. Олардың бірнешесі ұстау немесе жағаға шығу кезінде әлсіз болған, ал кейбіреулері босатылды.

1985 жылы Балтиморда өткен симпозиумда Окинава мұхит экспо аквариумы ұзақ мерзімді өсіру үшін әлемдегі ең озық технологияға ие деп бағаланды.

Окинавадағы Чурауми аквариумының ашылуы

Окинава мұхит экспо аквариумы 2002 жылдың тамызында нысандардың тозуына байланысты жабылды, ал Окинава Чурауми аквариумы 2002 жылдың 1 қарашасында ашылды. Жаңа ғимаратты Окинавадан шыққан сәулетші Юкифуса Кокуба (1939–2016) жобалаған. Ескі аквариум жабылар алдындағы жылы келушілер саны шамамен 430 000 болған, бірақ жаңа ғимарат ашылғаннан кейінгі жылы келушілер саны 2,75 миллионға дейін өсті. Келушілер саны артуын жалғастырды, 2017 жылы 3 784 132 адамға жетті, ал 2019 жылы жиынтық саны 50 миллионға жетті. Аквариумда дельфин студиясы және теңіз балабақшасы да болды, бірақ бетонның тозуы және басқа факторларға байланысты 2007 жылдың қаңтар айының соңынан бері пайдаланылмайды және толығымен алынып тасталды. 2007 жылдан бері Окинава Чурауми аквариумы Мотобу-чо және Наго қаласының бастауыш мектептері үшін жыл сайынғы «Теңіз тасбақалары арқылы экологиялық білім алу» оқу бағдарламасын жүзеге асырып келеді. Бұл теңіз тасбақаларын өсіру арқылы экология және табиғи орта туралы білім беруге бағытталған іс-шара. 2012 жылы жалпы демалыс аймағы (Чурауми Плаза) ашылды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан Окинава префектурасына келген туристердің саны күрт азайды. Аквариум 2019 жылға дейін, COVID-19 пандемиясы басталар алдында, Ginza Sony ғимаратында әр жазда өткізілетін Sony Aquarium аквариумын басқарып келді. Sony Aquarium-да көрсетілген балықтар Окинава Чурауми аквариумынан әкелінген. 2023 жылы ол IUCN Қызыл кітабы мен CITES-тің I қосымшасына енген теңіз тасбақаларын өсірудегі ғылыми зерттеулері үшін, сондай-ақ тұтқындықта теңіз тасбақаларын өсіру және екі буынға дейін көбейту арқылы экологиялық және қорғау зерттеулерін жүргізгені үшін Жапониядағы сирек түрлерді өсірудегі ең жоғары награда – Кога сыйлығымен марапатталды. Окинава Чурасима қоры 2023 жылғы CO2 сіңіру сертификаттау кезеңінде аквариум төңірегіндегі 380 Garcinia subelliptica, Dypsis lutescens және басқа да ағаштарды басқаруы үшін «Окинава префектурасының CO2 сіңіру сертификаттау жүйесі» бойынша сертификатталды.

Аквариум

Қоғамдық аквариум Окинаваның Мотобу қаласында орналасқан Ocean Expo Park-тың бір бөлігі болып табылады. Аквариум төрт қабаттан тұрады, онда терең теңіз жануарлары, акулалар, кораллдар мен тропикалық балықтар бар. Аквариум 19 000 м² жерді алып жатыр, оның ішінде 77 резервуар бар, онда 10 000 м³ су бар. Тұзды су экспонаттары үшін су аквариумға тәулігіне 24 сағат бойы, жағадан 350 метр қашықтықтағы көзден сорылады. Аквариумда су сақталады және қалыңдығы 1,5 метр болатын акрилдік шыны панель орнатылған. Бас резервуарда кит акулалары мен манта сәулелері және көптеген басқа балық түрлері ұсталады. 2015 жылдан бері аквариумда қара денелі риф мантасы бар. 2018 жылдан бері олар алып мұхиттық манта сәулесін де ұстайды. Дүниежүзінде тұтқындықта манта сәулесінің алғашқы тууы 2007 жылы осы аквариумда болды. Бұл түр және алып мұхиттық манта сәулесі тек 2009 жылы жеке түрлер ретінде танылды; олар бұрын Manta birostris деп жіктелетін. Анасы 2013 жылы қайтыс болған кезде жеті шағатай дүниеге келді, ал төртеуі тірі қалды. 1992 жылы тұтқынға алынған аталық риф манта сәулесінің шамамен 23 жыл өмір сүргені туралы мәлімет бар. Окинава Чурауми аквариумында бұрын ешбір аквариумда қол жеткізілмеген кит акулаларын тұтқындықта өсіруге тырысады. Олардың ең үлкен еркегі 2012 жыл шамасында жыныстық жетілуге жетіп, 2014 жылы аналықтарына қызығушылық таныта бастады. 2021 жылға дейін көрмеге қойылған аналық 2021 жылы Куросио теңізі резервуарында 13 жылдық кит акуласы денсаулығының нашарлауына байланысты теңіздегі медициналық емдеу резервуарына ауыстырылды, кейін қайтыс болды. Өлімнің себебі – жақ сүйектерінің аномалияларынан туындаған тамақтану қиындықтары және ішек-қарынның бұрылысы деп саналады.

Коралл теңізі

[[Файл:Окинавадағы 2 - ші Чурауми аквариумындағы маржандар. JPG|thumbnail|Коралл теңізі резервуарындағы маржандар. Аквариум ашылғаннан бері шамамен 15 жыл бойы Коралл теңізі резервуарындағы көптеген маржандар өсіп келеді. Резервуардың сыйымдылығы , төбесі жоқ, күшті күн сәулесінің түсуіне мүмкіндік беретін құрылымы бар және кораллдың ірі көлемде өсіруі үшін тұщы теңіз суы үнемі жеткізіліп отырады. Коралл теңізі резервуары Мотобудағы коралл рифтерін модельдеу үшін жасалған. 2021 жылы Окинава Чурауми аквариумы COVID-19 пандемиясының салдарынан уақытша жабылды, бірақ Acropora microphthalma күндіз алғаш рет шағылысқандығы расталды. Коралл теңізі резервуарымен бір аймақта «Тропикалық балықтар теңізі» деп аталатын тағы бір резервуар орналасқан. Бұл резервуардың су сыйымдылығы литрге жетеді және кораллдан басқа, Коралл теңізі резервуарында көбейту қиын балықтардың, оның ішінде 180 түрлі балыққа үйі. Бұл резервуарда Окинавадағы коралл рифтеріндегі жартасты аймақтар мен үңгірлердің тереңдігі бір резервуарда қайта жаңғыртылған.

Акулаларды зерттеу зертханасы

Акулаларды зерттеу зертханасының аквариумында бұқа акула, жолбарыс акула, күмісбалық акула және жібекбалық акула сияқты акулалар өсіріледі. Аквариумда ұсталатын кейбір бұқа акулалар 42 жылдан астам өмір сүрген. 2016 жылы аквариум ересек ақ акула өсіруге әрекет жасады. Ақ акула көрмесі сәтті болды, бірақ ол үш күннен кейін өлді, бұл жануарлар құқығын қорғаушылардың сынына ұшырады. 2019 жылы аквариум жүкті жолбарыс акуласын ұстап, акулаларды зерттеу зертханасында тудыруға қол жеткізді.

Окичан театры мен Дельфин лагунасы

Аквариумның жанында «Окичан» театры деп аталатын дельфиндер шоуына арналған стадион орналасқан, онда көрермендер жануарларға қол тигізіп, шоуды тегін тамашалай алады. «Дельфин лагунасы» деп аталатын дельфиндермен тікелей қарым-қатынас жасайтын орын да бар, онда дельфиндердің бірнеше түрі қоныстанған. «Окичан» деп аталған Үнді-Тынық мұхитының бөтелке мүңкілі дельфіні Окинава мұхиты экспозициясы аквариумы ашылғалы бері күтімде, және 2020 жылға қарай 45 жылдан бері көбейтіліп келеді. «Фудзи» 2014 жылы шамамен 45 жасында жұқпалы гепатитке шалдығып қайтыс болды.

Басқа нысан

Мұнда ламантин бассейні мен теңіз тасбақасы бассейні бар, екеуі де тегін және жұртшылыққа ашық. Көрме орталығында теңіз тасбақаларының шағылысу алабы құрылған. Шағылысу алабында жыл сайын шағылысу байқалады. Теңіз тасбақасы бассейні – тұтқында үшінші буын қызылбас теңіз тасбақасын сәтті өсірген әлемдегі алғашқы бассейн. 2022 жылы логгерхед теңіз тасбақаларының жыныстық жетілуі туралы зерттеу мақаласы Амфибиялар мен бауырымен жорғалаушыларды зерттеу қоғамының Herpetological Review журналында жарияланды. Батысүнді манаттары алғаш рет 1978 жылы Мексика үкіметі аквариумға екі манатты сыйға берген кезде қойылды, ал 1997 жылы тағы екеуі жіберілді.

Ғылыми-зерттеу және қорғау

Чурауми аквариумы Окинава айналасындағы теңіз мекендемелерінің әртүрлілігін зерттеумен айналысады және табиғи ортаны сақтауға және оны тұрақты пайдалануға үлес қосатын шаралар жүргізеді. Аквариумда Окинава Чурасима қоры жануарларды қорғау шараларын қадағалап, жануарлар туралы зерттеулер жүргізеді. Атап айтқанда, мұнда басқа аймақтарда сирек кездесетін ірі акулалар мен скаттардың көптеп өсуі ерекшелік болып табылады.

Акулалар мен шаяндарды өсіру және зерттеу

"Акулаларды зерттеу зертханасы" Кейичи Сатоның зерттеу нәтижелерін көрсетеді. Көптеген зерттеушілер, соның ішінде акулалар мен шаяндарды зерттеуге маманданған және Окинава Чурауми аквариумындағы жұмысы арқылы бірнеше мақала жазған жетекші ғылыми қызметкер Кейичи Сато (佐藤圭一), Окинава Чурасима қоры ғылыми-зерттеу орталығында орналасқан. Аквариум жабайы кит акулаларынан қан жинап, денесінің жалпы ұзындығы мен көлемін өлшейді, ДНК және химиялық талдау үшін тіндерді жинап, электрондық таңбаларды пайдаланып табиғи теңіздегі мінез-құлқына бақылайды. Аквариумда қысқа мерзімге нағыз күшікпен жабдықталған жасанды жатыр көрсетілді, ал жасанды жатырда туған акула 2024 жылдың 26 сәуірінде бір жасқа толып, аквариумда тұтқында көрсетілді.

Құрбақты балықтарды зерттеу және зерттеу

Аквариум жергілікті тұрғындармен, отандық және шетелдік зерттеушілермен бірлесіп көптеген жұмсақ киттерді зерттеуде. 2021 жылы Филиппинмен бірлескен зерттеуде Филиппин аймағындағы жұмсақ киттердің 43,48%-ы Окинавада анықталған жекелеген киттермен сәйкес келіп, екі су алабы арасында көшіп-қоныс жасайтыны анықталды.

Сонымен қатар, Окинавадағы жұмсақ киттердің дыбыстарының күндізгі өзгерістері туралы мақала «Marine Mammal Science» журналында жарияланып, 2021-2022 жылдары журналдың ең көп сілтемеленген мақалаларының бірі деп танылды.

Жаңа түрлерді ашу

Ғылыми-зерттеу институты ретінде бұл аквариум теңіз мекендемелерінің жаңа түрлерін ашуға үлес қосады. Бұрын ашылған жаңа түрлердің қатарында Eumunida balteipes, Hexagonaloides bathyalis және 15 жылдан астам зерттелген теңіз анемонының жаңа түрі – Synactinernus churaumi бар. Аквариум коллекциясындағы материалдар негізінде 2020 жылы Кагосима университеті және басқа да ұйымдармен бірлесіп, бұл түр "Plectranthias ryukyuensis" деп сипатталды. 2021 жылдың наурыз айында жүргізілген ROV зерттеулері барысында Churaumiastra hoshi деген теңіз жұлдызының жаңа түрі табылды. Бұл жаңа түр туралы Смитсонов институты мен Табиғат және ғылым ұлттық мұражайымен бірлесіп хабарласады және қазірдің өзінде оны көрмеге қойды.