Кіріспе
Аудио кодек – жоғары тиімділіктегі кеңейтілген аудио кодтау (HE AAC) – ISO/IEC 14496–3 стандартында MPEG 4 аудио профилі ретінде анықталған цифрлық аудионың жоғалтумен деректерді сығыстыру форматы. Бұл төмен битрейттік қолданыстар, мысалы, ағынмен жүзеге асырылатын аудио үшін оңтайландырылған төмен күрделіліктегі AAC (AAC LC) форматының кеңейтілген түрі. HE AAC v1 пайдалану профилі жиілік доменінде модификацияланған дискретті косинус түрлендіруінің (MDCT) сығылу тиімділігін арттыру үшін спектрлік жолақты көбейту (SBR) технологиясын қолданады. HE AAC v2 пайдалану профилі стерео сигналдарды сығыстыру тиімділігін одан да арттыру үшін SBR технологиясын параметрлік стерео (PS) жүйесімен үйлестіреді. HE AAC, HD Radio, DAB+ және Digital Radio Mondiale сияқты цифрлық радио стандарттарында қолданылады.
High Efficiency Advanced Audio Coding (HE AAC) is an audio coding format for lossy data compression of digital audio defined as an MPEG 4 Audio profile in ISO/IEC 14496–3. It is an extension of Low Complexity AAC (AAC LC) optimized for low bitrate applications such as streaming audio. The usage profile HE AAC v1 uses spectral band replication (SBR) to enhance the modified discrete cosine transform (MDCT) compression efficiency in the frequency domain. The usage profile HE AAC v2 couples SBR with Parametric Stereo (PS) to further enhance the compression efficiency of stereo signals. HE AAC is used in digital radio standards like HD Radio, DAB+ and Digital Radio Mondiale.
Түсінетін сапа
Сынақтар 64 кбит/с HE AAC-тен декодталған материалдың 128 кбит/с жылдамдықпен жоғары сапалы кодтаушылар қолданылған MP3-тен декодталған материалмен толыққанды бірдей дыбыс сапасына ие емес екенін көрсетеді. Битрейт таралымын және RMSD ескергендегі сынақ mp3PRO, HE AAC және Ogg Vorbis арасында тең нәтиже берді. 3GPP-нің 6-шы нұсқа спецификациясын жасау кезінде жүргізілген бақылау сынақтары HE AAC және HE AAC v2 төмен біт жылдамдығындағы (мысалы, 24 кбит/с) музыка үшін "Жақсы" дыбыс сапасын қамтамасыз ететінін көрсетті. 2011 жылы сол кездегі ең жақсы бағаланған екі HE AAC кодтаушысын Opus және Ogg Vorbis-пен салыстырған халыққа ашық тыңдау сынағы Opus-тың 64 кбит/с жылдамдығында барлық басқа бәсекелестерден статистикалық тұрғыдан айтарлықтай жоғары екенін көрсетті, ал Apple-дің HE AAC нұсқасы Ogg Vorbis және Nero HE AAC-тен статистикалық тұрғыдан жоғары деп танылды, олар үшінші орынды бөлісті. SBR қолдауы жоқ MPEG 2 және MPEG 4 AAC LC декодерлері аудионың AAC LC бөлігін декодтайды, нәтижесінде аудио шығыс үлгі алу жиілігінің жартысымен ғана шығады, соның салдарынан аудио жолақтығы тарылады. Мұндай жағдайда әдетте дыбыс өнімінен жоғары жиілікті, яғни сопрано бөлігі жоғалады.
Кодтау
Orban Opticodec PC Streaming және File Encoders 2003 жылы AAC LC/HE AAC-ті қолдайтын алғашқы коммерциялық кодектер болды. Олар қазір қолданыстан шығарылған және StreamS/Modulation Index компаниясының StreamS кодектерімен, xHE AAC/Unified Speech және Audio Coding қолдауымен қатар, көптеген мүмкіндіктері бар жаңа нұсқалармен алмастырылды. Олар қазір ең ірі контент провайдерлерінің кейбірінде қолданылады және тікелей эфирде кодтау үшін индустрия стандарты болып саналады. Sony, SonicStage 4 нұсқасынан бастап HE AAC кодегін қолдайды. iTunes 9 HE AAC коделеуін және ойнатуды қолдайды. Nero тегін командтық жолмен жұмыс жасайтын HE AAC кодегін, Nero AAC Codec-ті шығарды, сондай-ақ Nero бағдарламалық пакетінде HE AAC қолдау бар. Sorenson Media-ның Squeeze Compression Suite жинағы HE AACv1 кодегін қамтиды және macOS пен Windows жүйелері үшін қолжетімді. 3GPP консорциумы бәсекеге қабілетті сапаны ұсынатын HE AACv2 кодегінің бастапқы кодын жариялады. Winamp Pro музыканы HE AAC форматына түрлендіруді де қолдайды. Winamp медиа кітапханасы үшін транскодтау плагинін пайдаланып, кез келген файлды HE AAC форматына түрлендіруге болады. XLD, macOS аудио коделеу бағдарламасы, қолдау көрсетілетін кез келген форматтан HE AAC форматына коделеуді ұсынады. Nokia PC Suite аудио файлдарды ұялы телефонға жібермес бұрын eAAC+ форматына коделей алады. HE AAC v1 және v2 кодектері Fraunhofer FDK AAC кітапханасы арқылы Android 4.1 және одан кейінгі нұсқаларында ұсынылады.
iTunes 9 supports HE AAC encoding and playback. Nero has released a free of charge command line HE AAC encoder, Nero AAC Codec, and also supports HE AAC inside the Nero software suite. Sorenson Media's Squeeze Compression Suite includes an HE AACv1 encoder and is available for macOS as well as Windows. The 3GPP consortium released source code of a reference HE AACv2 encoder that appears to offer competitive quality. Winamp Pro also supports ripping music to HE AAC. Using a transcoding plugin for Winamp's media library, any file can be transcoded to HE AAC. XLD, a macOS audio encoding program, offers encoding from any of its supported formats to HE AAC. Nokia PC Suite may encode audiofiles to eAAC+ format before transmitting them to mobile phone. HE AAC v1 and v2 encoders are provided by the Fraunhofer FDK AAC library in Android 4.1 and later versions.
Сауда-саттық тауар таңбалары мен таңбалау
HE AAC Coding Technologies компаниясының «aacPlus» тауарлық белгісімен және Nero AG компаниясының «Nero Digital» тауарлық белгісімен сатылады. Sony Ericsson, Nokia және Samsung телефондарында HE AAC v1 нұсқасын қолдауды «AAC+» деп, ал HE AAC v2 нұсқасын қолдауды «eAAC+» деп көрсетеді. Motorola HE AAC v1 нұсқасын көрсету үшін «AAC+» ал, HE AAC v2 нұсқасын көрсету үшін «AAC+ Enhanced» қолданады.
Лицензиялау және патенттер
HE AAC патенттеріне ие компаниялар өнім өндірушілерге лицензия алудың бір арнасын қамтамасыз ету үшін Via Licensing Corporation басқаратын патенттік пул құрды. HE AAC кодтағыштары мен/немесе декодерлерін қамтитын аппараттық немесе бағдарламалық өнімдерді шығаратын соңғы өнімдерді жасаушы компанияларға патент лицензиясы қажет. 2017 жылдың 23 сәуіріне дейінгі MP3 форматынан өзгеше, контент иелері HE AAC форматында контент тарату үшін лицензиялық төлемдерді төлеуге міндетті емес.
Стандарттар
HE AAC профилі алғаш рет ISO/IEC 14496 3:2001/Amd 1:2003 стандартында стандартталды. HE AAC v2 қолданған параметрлік стерео кодтау құралы 2004 жылы стандартталды және ISO/IEC 14496 3:2001/Amd 2:2004 ретінде жарияланды. HE AAC 2-ші нұсқасы 3GPP ұйымымен 2004 жылдың қыркүйегінде 3G UMTS мультимедиялық қызметтері үшін Enhanced aacPlus деген атпен стандартталды (3GPP TS 26.401). HE AAC және HE AAC v2 аудио кодегі DVB қолданбалары үшін TS 101 154 стандартымен стандартталған. Coding Technologies компаниясының AacPlus v2 стандарты ETSI ұйымымен 3 ГГц төмен жиілікті қолмен ұсталатын құрылғыларға (DVB SH) арналған спутниктік қызметтер үшін TS 102 005 ретінде стандартталды. 2007 жылдың желтоқсанында Бразилия International ISDB Tb деп аталатын жер бетіндегі DTV стандартын іске қосты, ол негізгі бағдарламада (бір немесе бірнеше) AAC LC аудиосымен H.264 бейне кодегін және 1Seg мобильді қосымша бағдарламасында HE AACv2 аудиосымен H.264 бейне кодегін қолданады.