Кіріспе

Бизнес-функция әдістемесі

Кәсіпорын архитектурасы (КА) – бизнес құрылымы мен мінез-құлқымен, әсіресе бизнес-деректерді құратын және пайдаланатын бизнес-рольдер мен процестермен айналысатын бизнес-функция. Кәсіпорындық архитектура кәсіби ұйымдары федерациясының халықаралық анықтамасы бойынша, «стратегияны сәтті әзірлеу және іске асыру үшін, кез келген уақытта кешенді тәсіл қолданылатын, кәсіпорынды талдау, жобалау, жоспарлау және іске асыру үшін жақсы анықталған тәжірибе». Кәсіпорындық архитектура архитектуралық принциптер мен тәжірибелерді қолданады, олар өз стратегияларын іске асыру үшін қажетті бизнес, ақпарат, процестер және технологиялық өзгерістер арқылы ұйымдарға бағыт-бағдар береді. Бұл тәжірибелер осы өзгерістерді анықтау, ынталандыру және жүзеге асыру үшін кәсіпорынның әртүрлі аспектілерін пайдаланады. АҚШ Федералды Үкіметі – КА-ны іске асыратын ұйымның мысалы, бұл жағдайда оның Капиталды жоспарлау және Инвестициялық бақылау процестері. Independence Blue Cross, Intel, Volkswagen AG және InterContinental Hotels Group сияқты компаниялар да КА-ны өздерінің бизнес архитектураларын жақсарту үшін, сондай-ақ бизнес өнімділігін арттыру үшін пайдаланады. Сонымен қатар, Федералды Кәсіпорын Архитектурасының анықтамалық нұсқаулығы федералды агенттіктерге өз архитектураларын әзірлеуде көмектеседі.

Кіріспе

EA пәні ретінде, кәсіпорынның мақсаттарына жету үшін өзгерістерді анықтау және талдау арқылы, ұйымға бұзылушы күштерге белсенді және тұтастай жауап беруге жетекшілік етеді. EA бизнес және IT басшыларына саясатты түзету бойынша ұсынымдар береді, сондай-ақ бизнестің дамуын және оның ішкі ақпараттық жүйелеріндегі өзгерістерді қолдау және іске асыру үшін ең жақсы стратегияларды ұсынады. EA осы мақсаттарға қарай шешім қабылдауға бағыт-нұсқау береді. Ұлттық есептеу орталығының EA бойынша жақсы тәжірибелер нұсқаулығында EA әдетте "кәсіпорынның құрылымы мен функцияларын сипаттайтын, үйлесімді модельдердің толық жиынтығы" түрінде болады делінеді. EA-дағы жеке модельдер логикалық тәртіппен орналастырылып, кәсіпорын туралы толыққанды ақпаратты ұсынады. EA-ның маңызды тұлғалары – кәсіпорын архитекторлары және шешімдер архитекторлары. Кәсіпорын архитекторлары архитекторлық иерархияның ең жоғары деңгейінде орналасады, демек олардың жауапкершілігі шешімдер архитекторларынан артық. Шешімдер архитекторлары өздеріне қатысты шешімдерге назар бөледі, ал кәсіпорын архитекторлары – бүкіл ұйымға және оған тиетін әсерге. Кәсіпорын архитекторлары көптеген шешімдер архитекторлары мен бизнес функцияларын қадағалайды. EA практигі ретінде, кәсіпорын архитекторлары ұйымның стратегиялық көрінісін қолдайды, адамдар, процестер және технология бойынша қабылданатын шешімдерді нақты мақсаттар мен міндеттермен үйлестіріп, осы көрініске жету үшін өлшенетін жақсартуларға ықпал етеді. EA практикасы "ұйымдар ішінде немесе олардың арасындағы ортақ қызмет салаларын, стратегия, бизнес және технологияның біртұтас көзқарасынан болашаққа бағыт беру үшін ақпарат пен басқа да ресурстар алмасатын аймақтарды талдайды".

Пайдасы, қиындықтары мен сын-пікірлері

ЭА пайдасы оның ұйымдық мақсаттарға тікелей және жанама түрде үлес қосуы арқылы қамтамасыз етіледі. Назар аударуға лайық пайдаларға бірігулер, сатып алулар немесе жалпы ұйымдық өзгерістер кезінде ұйымдық құрылымдарды жобалау және қайта жобалау салаларындағы қолдау; тәртіпті сақтау және бизнес-процестерді стандарттау, сондай-ақ процестерді біріктіру, қайта пайдалану және интеграциялау; инвестициялық шешімдерді қабылдау және жұмыстарды басымдыққа қою бойынша көмек кіреді. Басқа да пайдаларға жүйелерді әзірлеу және сынау кезіндегі оптималды жүйелерді жобалауға және ресурстарды тиімді бөлуге үлес қосу; АТ-ның күрделілігін азайту, деректер мен қосымшаларды біріктіру және жүйелердің өзара үйлесімділігін жақсарту; жүйелердің істен шығуы мен қауіпсіздік бұзушылықтарынан туындайтын бизнес тәуекелдерін азайту жатады. Сондай-ақ, жобаларды іске асыру кезіндегі тәуекелдерді де азайтуға көмектеседі. ЭА-ны операциялық және тактикалық деңгейде қабылданған, танылған, функционалдық тұрғыдан интеграцияланған және толыққанды қатысатын тұжырымдама ретінде орнату – бүгінгі таңда Enterprise Architects-тің алдында тұрған ең үлкен қиындықтардың бірі және көптеген ЭА бастамаларының сәтсіздікке ұшырауының басты себептерінің бірі. ЭА жобаларының ауқымдылығы және көбінесе түсініксіздігіне байланысты, табысқа жетудің өлшемдерін анықтау қиындық тудырады. Сонымен қатар, Ивар Якобсон, Gartner, Роттердам Эразм университеті және IDS Scheer, Дион Хинчклифф және Стэнли Гевер сияқты авторлар жазған бірқатар есептер ЭА бастамаларының жиі сәтсіздікке ұшырауы осы тұжырымдаманың күш салуға тұрарлық емес екенін және әдістеме тез тоқтатылатынын көрсетеді.

Басқа пәндермен қарым-қатынасы

Кәсіпорындық архитектура кәсіби ұйымдары федерациясының (FEAPO) мәлімдемесіне сәйкес, EA бизнес ортасында жиі кездесетін, өнімділік инженериясы және басқару, процестерді инженериялау және басқару, АТ және кәсіпорын портфелін басқару, басқару және нормативтік сәйкестік, АТ стратегиялық жоспарлау, тәуекелдерді талдау, ақпаратты басқару, метадеректерді басқару, ұйымды дамыту, дизайндық ойлау, жүйелік ойлау және пайдаланушы тәжірибесін жобалау сияқты көптеген басқа да салалармен байланысады. Ұйымның EA-сы толыққанды құжаттау үшін тым күрделі және кең көлемді болғандықтан, білімді басқару техникалары осы жасырын, айқын емес немесе түсініксіз аймақтарды зерттеу және талдау мүмкіндігін ұсынады. Өз кезегінде, EA ұйымның құрамдас бөліктерін және олардың өзара әрекеттесуін жүйелі және толыққанды түрде құжаттауға мүмкіндік береді, бұл білімді басқаруға толықтырады. EA түрлі платформаларда Сервиске бағытталған архитектурамен (SOA) – қолданбаларды интеграциялаудың ерекше стилімен – байланысты екендігі талқыланды. Зерттеулер EA-ның кәсіпорын деңгейінде интеграциялық үлгі ретінде SOA-ны пайдалануға ықпал ететінін көрсетеді. EA-ның кең қамтылуы көптеген ұйымдардың ақпараттық технологияларды басқару процестеріне осы бизнес-рольді енгізуіне әкелді. Real Story Group аналитикалық компаниясы EA мен жаңа пайда болып келе жатқан цифрлық жұмыс ортасының "бір монетаның екі жағы" екенін айтты. Cutter консорциумы EA-ны ақпарат пен білімге негізделген сала ретінде сипаттады.