Кіріспе
Еврей тіліндегі күнделікті газет, Бней Брак қаласында орналасқан және хареди оқырмандарына арналған. "Ятет Нееман" – Израильдің ірі еврей тіліндегі күнделікті газеті. Еврей тіліндегі басылым яһудилердің сенбі күнін қоспағанда, күнде жарияланады. 2006 жылдың желтоқсанына дейін Израильде апта сайын ағылшын тіліндегі басылым шығарылып, Израиль, Оңтүстік Африка және Ұлыбританияда таратылды. Нью-Йоркте де сол атпен ағылшын тілінде газет шығады. Бұрын Израиль газетімен байланысты болған, бірақ қазір тәуелсіз. Бұл мақала Израильдегі "Ятет Нееман" газетіне арналған.
Yated Ne'eman is a semi major Israeli daily Hebrew language newspaper based in Bnei Brak. The Hebrew edition is published daily except on the Jewish Sabbath. A weekly English language edition was published in Israel and distributed in Israel, South Africa and Britain until December 2006. An English language newspaper by the same name is published in New York. It was formerly affiliated with the Israeli newspaper, but is currently independent. This article concentrates on the Israeli Yated Ne'eman.
Тарих
Газет 1985 жылы раввин Елазар Шах (1898–2001) және Яков Исраил Каниевский (1899–1985) тарапынан құрылған. 1988 жылы раввин Шах кейіннен «Дегель ХаТора» саяси партиясын құрды, ол «Агудат Израильмен» бірігіп, «Біріккен Тора Иудаизмі» деп аталды. «Ятет» газетінің алғашқы редакторы раввин Моше Грилак болды. Шындығында, осы көзқарастар жыл сайын тек бірнеше мақалада ғана көрінеді. Мазмұнның көп бөлігі діни қауымға қатысты жаңалықтарды және олардың идеологиясын қолдайтын мақалаларды қамтиды, бұл идеология Тораны оқу және мицваларды сақтауға негізделген, ал газеттің негізгі мәні саяси тұрғыдан анықталмайды. 2006 жылдың желтоқсанынан бері «Chareidi Dei'ah Vedibur» веб-сайты ағылшын тілінде апталық жаңалықтар мен кейде діни мазмұнды ұсынуды жалғастыруда. Сайт редакторы – публицист Мордекай Плаут. Нью-Йоркте жарық көретін «Ятет Ниман» газеті бастапқыда сол аттас Иерусалим газетімен байланысты болған, бірақ қазіргі таңда бұл байланыс үзілген, себебі араздасқан.
Атауы
"Ят не'еман" деген еврей тіркесі сөзбе-сөз жерге берік орнатылған қазыққа сілтеме жасайды және сенімді байланысты немесе сенуге болатын нәрсені бейнелеу үшін қолданылады. Аталған атауды Рабби Каниевский берген деп есептеледі және ол Ишая кітабының 22-тарауының 23-жолынан алынған, "ותקעתיו יתד, במקום נאמן", бұл "Мен оны сенімді жерге қадап қоямын" немесе "Мен оны мықты жерге қағып қоямын" деп аударылады.
Цензура
2009 жылдың 3 сәуірінде газет оқырмандарының діни сезімталдығына қарай, Израиль министрлер кабинетінің суретін өңдеп жариялады. Суреттегі әйел министрлер Лимор Ливнат пен Софа Ландвер цифрлық түрде алынып тасталды да, олардың орнына еркек министрлер Ариэль Атиас пен Моше Кахлон қойылды. 2015 жылы газет, жаңа құрылған, хареди әйелдерінің қажеттіліктеріне арналған және тізімінде әйел кандидаттары бар U'Bizchutan саяси партиясының сайлау науқанына арналған жарнамаларды басып шығудан бас тартты. Партия жетекшісі Рут Колиан сотқа шағымданып, дискриминациялық әрекеттерді тоқтатуды сұрады. Сот партияның пайдасына шешім шығарып, газетке жарнамаларды қабылдауға міндеттеді. Жаңалықтар ұйымдарының, жарнаманы жариялау арқылы клиенттерді ренжітуі мүмкін деген талаптары қабылданбады. Бар-Илан университетінің құқық факультетіндегі Әйелдер мәртебесін арттыру орталығының директоры, профессор Рут Халперин Каддари, сот шешімін "әйелдердің теңдігі мен сайлаудағы теңдік, сондай-ақ әйелдерге қарсы дискриминацияның алдын алу және оларды шеттетуге жол бермеу сияқты жағдайларда, газет сияқты коммерциялық ұйымдардың мүлік құқықтарынан басым түсетін тарихи құқықтық үлгі" деп атады. Хареди әйелдері Кнессетке сайлануға және сайлауға қатысудың негізгі адамгершілік құқығынан ғана емес, сонымен қатар олардың сайлаушыларға өздерінің тәуелсіз кандидат екендерін хабарлау мүмкіндігінен де айырылған. Дегенмен, газет жарнаманы жариялаудан бас тартты және ол ешқашан жарияланбады.