Кіріспе
Қолғап қаптамасы – қолғапты сенімді түрде орналастыруға және оның қалаусыз қозғалысын шектеуге арналған құрылғы, көбінесе оны дереу қолдану үшін ыңғайлы жерде сақталады. Қаптамалар көбінесе белдікке немесе белдеуге бекітіледі, бірақ оларды денеге бекітілген басқа да жерлерге (мысалы, білезік қаптамасына) орнатуға болады. Қаптамалар қаруды қаншалықты сенімді ұстайтыны және қорғайтыны бойынша әртүрлі болады. Кейбір құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне арналған қаптамаларда қарудың қаптамадан түсіп кетуіне немесе басқа біреудің оны ұстауына қарсы бағытталған белдік болады. Ал кейбір қаптамалардың үстіне қаруды сыртқы факторлардан қорғау үшін жабын салынады.
A handgun holster is a device used to hold or restrict the undesired movement of a handgun, most commonly in a location where it can be easily withdrawn for immediate use. Holsters are often attached to a belt or waistband, but they may be attached to other locations of the body (e. g., the ankle holster). Holsters vary in the degree to which they secure or protect the firearm. Some holsters for law enforcement officers have a strap over the top of the holster to make the handgun less likely to fall out of the holster or harder for another person to grab the gun. Some holsters have a flap over the top to protect the gun from the elements.
Функция
Қаптамалар көбінесе тапаншаны қорғау, оны сенімді ұстау және оңай қол жеткізу үшін жасалады. Оңай қол жеткізу қажеттілігі мен қауіпсіздік және қорғаныс қажеттілігі көбінесе қайшы келеді, сондықтан қолданушылар өздерінің қажеттіліктерін ескеруі керек. Қауіпсіздік пен қол жетімділіктің дұрыс арақатынасын таңдау өте маңызды, әсіресе қорғанысқа арналған қаптамада, себебі қаруға жылдам қол жеткізе алмау немесе жеткіліксіз сақтау немесе қорғау салдарынан қарудың зақымдануы немесе жоғалуы қолданушыны жеткіліксіз қорғалған қалдыруы мүмкін. Қаптаманың ең маңызды функцияларының бірі – доңғалақтың жабылуын қамтамасыз ету. Көптеген адамдар патроны бар тапаншаны алып жүреді, осылайша оны дереу қолдануға болады. Кейбір қару қолданушылар мұны қауіпті деп есептейді, бірақ дерлік барлық қазіргі заманғы тапаншалар осылай тасымалдауға арналған, олар қағылғанда қарудың оқ атуын болдырмау үшін қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталған. Доңғалаққа қол жеткізуді шектеуге арналған қаптаманы пайдалану осы тәуекелді тиімді түрде азайтады. Атап айтқанда, тапаншаның моделіне арналған қаптамалар осы жағынан жақсы нәтижелер береді. Сол сияқты, қатты материалдардан жасалғандары қаптамадағы доңғалақтың манипуляциялануын жақсырақ болдырмайды. Қаптамалар көбінесе бір қолмен пайдалануға арналған, бұл тапаншаны алып тастауға және/немесе сол қолмен ауыстыруға мүмкіндік береді. Тапаншаны бір қолмен қаптамаға қайтару үшін, қаптама нысанында тұрақты болатын қатты материалдан жасалуы керек, осылайша ол қолдау болмағанда құлап кетпейді. Қаптамалар көбінесе адамның белбеуіне немесе белдеуіне бекітіледі немесе басқа киімге ілгішпен бекітіледі. Кейбір қаптамалар, мысалы, білезік қаптамалары, ендірілген тіреуге ие. Басқа қаптамаларды қалтаға салуға болады, бұл тапаншаға тұрақтылық пен қорғаныс қосады, оны қалтада ғана болғаннан гөрі сенімдірек және қол жетімді етеді. Қаптамалар көбінесе оңай қол жеткізілетін жерде тағылады. Көбінесе қолданылатын орындар: белдеуде (белдеудің сыртында (OWB) немесе ішінде (IWB)), арқада (арқаның төменгі бөлігінде (SOB)), буынның үстінде, кеудеде (эластикалық белдеуде немесе иық қаптамасында) немесе жоғарғы санда. Кейде қаптамалар сыртқы сөмкеге, мысалы, әйелдер сөмкесіне немесе белдік сөмкесіне салынады.
Материалдар
Қаптамалар көбінесе жеткілікті түрде қатты, бірақ берік материалдардан жасалғандықтан, таңдау мүмкіндіктері шектеулі. Әсіресе тапаншаға арналған қаптамалар дәстүрлі түрде былғарыдан жасалады. Ол тартымды көрініске ие және эстетикалық себептермен түрлі түстерге боялып, күрделі өрнектермен әшекейленуі мүмкін. Баллистикалық нейлон да қаптамалар үшін жиі қолданылатын мата, себебі ол қатты, тозуға төзімді және оқтан қорғануға жететіндей қалың. Кйдекс сияқты қалыпталған пластиктер де төмен құны мен беріктігі үшін танымал.
Жалпы түрлері мен стильдері
Оқ ату қаруларына арналған қапшалардың дизайны пішіндері, материалдары және ұстап тұру/босату механизмдері бойынша кең ауқымды. Бұл қарапайым былғары сөмкелерден, белдікке ілінетін, қарудың барлық бөлігін жабатын қорғау қапшаларға дейін, тіпті қаруды нақты позицияда ұстап, белсендірілген кезде дереу босататын, жоғары реттелетін жарысқа арналған қапшаларға дейін қамтиды. Осы қапшалардың түрлерінің кең диапазоны олардың қолданылатын әртүрлі жағдайларын және пайдаланушылардың әртүрлі талғамдарын көрсетеді.
Пайдалану бойынша санаттар
Қаптамаларды пайдалану саласына қарай төрт негізгі санатқа бөлуге болады: униформа киген құқық қорғау органдары, қауіпсіздік қызметкерлері және күзетшілер қолданатын қызметтік қаптамалар; әскери, қауіпсіздік және құқық қорғау органдарының белгілі бір жағдайларда қолданатын тактикалық қаптамалар; қара киім киген құқық қорғау органдары мен жеке тұлғалар қолданатын жасыру қаптамалары; және спорттық ату және аң аулау үшін қолданылатын спорттық қаптамалар. Қызметтік қаптамалар ашық алып жүруге арналған, сондықтан жасыру қажет емес, бірақ қаруды сенімді ұстау және сыртқы түріне мән беру маңызды. Олар былғарыдан, нейлоннан немесе пластиктен жасалуы мүмкін, арнайы белбеуге бекітіліп, қолыңызды жиі қолданатын жағына орналастырылады. Қызметтік қаптамалар көбінесе қызметтік және ықшам өлшемді тапаншалар үшін ғана қолданылады, ал кішкентай, аса ықшам тапаншалар көбінесе қосымша қару ретінде жасырын алып жүруге арналған. Қызметтік қаптамаларды барлық басқа қаптама түрлерінен ерекшелейтін басты ерекшелік – қаруды сенімді ұстау мүмкіндігі. Қазіргі заманғы құқық қорғау органдарының қаптамалары әртүрлі деңгейдегі сенімділікпен ұстауды қамтамасыз етеді (мысалы, I, II, II+, III деңгейлер). Кейбір қауіпсіздік мүмкіндіктері пассивті болады (мысалы, бекіткіш бұрандалар, қосымша баулар немесе қорғағыш қақпақтар), ал кейбірі белсенді болып, қаруды алу кезінде офицердің қасақана әрекеттерін қажет етеді (мысалы, дәстүрлі саусақ ұстағыш құлыптар). Қаруды сенімді ұстау деңгейі жоғары болған сайын, күдіктінің офицерден қаруды алуы қиындай түседі, бірақ офицердің қаруын тез алуы да қиын болуы мүмкін (әсіресе қауіпсіздік мүмкіндіктері белсенді болса). Сондықтан, қызметтік қаптама таңдағанда офицер жылдамдық пен сенімділік арасындағы қанағаттанарлық тепе-теңдікті табуға мәжбүр болады. Тактикалық/әскери қаптамалар көбінесе нейлоннан немесе пластиктен жасалады. Олар киіммен үйлесетін маскировка түсінде жасалуы мүмкін. Көбінесе тізеге ілгіш үлгіде болады және қаруды сенімді ұстау құрылғысын ұсынады. Кейбір әскери қаптамалар әлі де ескі қақпақ дизайнын қолданады (осыны "өзіне-өзі қол жұмсау" немесе "жесір жасаушы" қаптама деп те атайды, ол қаруды алу кезінде қиын және баяу, бірақ қаруды сыртқы факторлардан жақсы қорғайды). Қызметтік, тактикалық және әскери қаптамалар арасында белгілі бір ұқсастықтар бар. Қаруды сенімді ұстау, әскери қолдануда құқық қорғау органдарына қарағанда осымен салыстырғанда аз маңызды, себебі олардың жұмыс орталары әртүрлі. Жасыру қаптамалары оңай жасырылатындай, жеңіл және көзге түспейтіндей етіп жасалған. Олар көбінесе ықшам және аса ықшам тапаншалар үшін арналған, өйткені оларды жасыру оңай. Жасыру қаптамаларын киімнің астында, мысалы, белдеудің астындағы жапқышта, шалбардың астындағы қаптамада немесе шалбар қалтасында тасуға болады. Қаптама денеге жақын орналасқандықтан, ыңғайлылық маңызды, сондықтан жасыру қаптамаларының денемен жанасатын беттері кең болып келеді, бұл қысымды кеңірек таратуға және теріге ұстамауға көмектеседі. Терден қаруды қорғау да маңызды. Көбінесе қаптаманың сыртқы жағы кеңірек болады, бұл қарудың контурларын бүркеуге және киім арқылы көрінуін болдырмауға көмектеседі. Жалтақ қаптамалары үшін сыртқы беті көбінесе қаптаманы ұстап тұру үшін құрпақ немесе дөңгелек бетке ие болады. Спорттық қаптамалар стильдердің кең спектрін қамтиды: жылдам тарту үшін максималды қолжетімділік, IPSC және жылдам атуда қолданылатын жоғары реттелетін қаптамалар, каубойлық әрекет атуда қолданылатын ескі қаптамалар, жоғары сенімділікпен ұстау және қолға қарумен аң аулау үшін максималды қорғауды қамтамасыз ететін қаптамалар, сондай-ақ қарапайым қаптамалар. Кез келген спорттық жабдық сияқты, спорттық қаптамалар да егер қолданылса, ойын ережелерін ескере отырып, пайданы барынша арттыру үшін дамиды, сондықтан бәсекелестік спорт түрлері ең мамандандырылған қаптамаларға ие. Аң аулауға арналған қаптамалар егер олар үлкен тапаншаларды алып жүруге немесе телескоптық көзқарастарға рұқсат беруге арналған болса, ерекше болуы мүмкін. Үлкен тапаншалар көбінесе иыққа ілгіш қаптамаларда тасымалданады және тапаншаны тартудан бұрын денеден алынады. Бұл жағдайда баяу қол жеткізуге болады, өйткені қару қорғаныс мақсаттарында қолданылмайды.
Қосылу параметрлері
Қаруды алып жүрудің ең қауіпсіз жолы – оны қаптамада ұстау, ол қаруды орнында тұрақтандырып, қажет болған кезде ыңғайлы және оңай қол жетімді етеді. Қаптама түрлері мен жасырын алып жүру тәсілдері көп болғандықтан, әр адам өзінің күтулері мен қажеттіліктеріне сай келетін нұсқаны таңдай алады. Жасырын алып жүру, қауіпсіздік, тұрақтылық және оңай қол жетімділік сияқты барлық артықшылықтарды ескеретін болсақ, тұтынушылар арасында ең танымал белдік қаптамалары болып табылады. Дегенмен, осы топта да қаптаманы бекітудің әртүрлі тәсілдерін таңдауға болады. Белдік қаптамасын бекітудің ең көп таралған нұсқалары:
Belt loops – it consist of two or more metal pieces which helps to properly attach the holster to the belt. Even though it takes longer to put on and take off, it gives the holster a better stability and fits perfectly. Two and more belt loops enable to wear holster in diverse angles. Belt tunnel – one wider loop that is easily threaded through the belt. One disadvantage is worse stability. Belt snaps – much easier to put on and take off the belt and yet keep the holstered gun stable. Belt clip – the holster is securely clipped on the waistband without taking the belt off which helps to attach the holster quickly and easily. The belt clip can be either made of steel or polymer. Paddle – a comfortable way to wear a gun holstered, very easily attached to the belt of trousers – even without wearing a belt. Disadvantage is looser fixation and safety risks that come with it. Lowered belt loop – the best type for professionals for its easy and fast accessibility. Enables one to adjust the high and angle of the holstered handgun. Since it is the type for open carry, it is suitable only with an appropriate permission. Traditionally a holster is attached to a waist belt, thigh belt or shoulder harness that will offer draw resistance. Other options like belly bands, fanny packs or specially designed rigs like the Enigma offer alternative conceal carry options that do not require a standard belt.
Белдік ілмектері – бұл қаптаманы белдікке дұрыс бекітуге көмектесетін екі немесе одан көп металл бөліктерден тұрады. Оны кию және шешу ұзаққа соқса да, қаптамаға жақсы тұрақтылық береді және жақсы жарасады. Екі немесе одан көп ілмек қаптаманы әртүрлі бұрыштарда тағуға мүмкіндік береді. Белдік туннелі – белдіктен оңай өткізілетін бір кеңірек ілмек. Бір кемшілігі – тұрақсыздығы нашар. Белдік қысқыштары – белдікке оңай киюге және шешуге мүмкіндік береді, сонымен қатар қаптамадағы қаруды тұрақты ұстайды. Белдік клипі – қаптаманы белдікті шешпей, тікелей белдікке бекітуге мүмкіндік береді, бұл оны жылдам және оңай бекітуге көмектеседі. Клиптер болаттан немесе полимерден жасалуы мүмкін. Жанама қаптама – қаруды қаптамамен бірге тағудың ыңғайлы тәсілі, ол шалбар белдігіне тікелей, тіпті белдіксіз де оңай бекітіледі. Бірақ оның кемшілігі – бекітудің нашар болуы және осыған байланысты қауіпсіздік тәуекелдері. Төмендетілген белдік ілмегі – оның оңай және жылдам қол жетімділігі үшін кәсіби мамандарға арналған ең жақсы нұсқа. Қаптамадағы тапаншаның биіктігі мен бұрышын реттеуге мүмкіндік береді. Ашық алып жүруге арналғандықтан, оны тиісті рұқсатсыз пайдалануға болмайды. Әдетте қаптама белдікке, жамбасқа немесе иыққа бекітіледі, бұл қаруды тартып алуға қарсы кедергі жасайды. Басқа нұсқалар, мысалы, құрсақ белдіктері, жамбас сөмкелері немесе Enigma сияқты арнайы жасалған жиынтықтар стандартты белдіксіз жасырын алып жүрудің балама нұсқаларын ұсынады.
Belt loops – it consist of two or more metal pieces which helps to properly attach the holster to the belt. Even though it takes longer to put on and take off, it gives the holster a better stability and fits perfectly. Two and more belt loops enable to wear holster in diverse angles. Belt tunnel – one wider loop that is easily threaded through the belt. One disadvantage is worse stability. Belt snaps – much easier to put on and take off the belt and yet keep the holstered gun stable. Belt clip – the holster is securely clipped on the waistband without taking the belt off which helps to attach the holster quickly and easily. The belt clip can be either made of steel or polymer. Paddle – a comfortable way to wear a gun holstered, very easily attached to the belt of trousers – even without wearing a belt. Disadvantage is looser fixation and safety risks that come with it. Lowered belt loop – the best type for professionals for its easy and fast accessibility. Enables one to adjust the high and angle of the holstered handgun. Since it is the type for open carry, it is suitable only with an appropriate permission. Traditionally a holster is attached to a waist belt, thigh belt or shoulder harness that will offer draw resistance. Other options like belly bands, fanny packs or specially designed rigs like the Enigma offer alternative conceal carry options that do not require a standard belt.
Жасаушылар
Көбінесе, былғары бұйымдар жасаушылар былғары өңдеудің бір немесе екі саласына мамазданады. Қаптама жасаушылар әдетте өз салаларында қалады. Кез келген тапанша – шағын, орташа немесе үлкен – былғарыдан жасалған қаптамаға салынады, бұл қаптама атыс қаруының пішінін қабылдап, берік, мықты және ұзақ қызмет ететіндей етіп қатаяды. Оларды белдікке, жаққа, кеудеге, иыққа, қалтаға немесе көйлек астына орналастыруға болады. Бұл қаптамалар жарыс атушылары, демалыспен айналысушылар, қауіпсіздік қызметкерлері және құқық қорғау органдары үшін жасалады. Қаптама жасауда жаңа буын өндіріс алға шықты, Kydex, 3D-басып шығару және инъекциялық қалыптау сияқты технологиялар қолданылуда. Бұл жаңа әдістер ұзақ қызмет ететін, әртүрлі тапаншаларға, соның ішінде шамдар, лазерлер, дыбыс басу құрылғылары, атар тұғырлар мен оптикалық көздерге оңай бейімделетін өнімдерді ұсынады. Теріден жасалған қаптамалар әлі де жарыстарда, жасырын алып жүруде және сыртқы іс-шараларда кең таралған, бірақ пластикалық қаптамалар жыл сайын былғары қаптамалардан озып келеді, себебі олардың орнату опциялары көп және жоғарыда аталғандай, модулдік мүмкіндіктері артық.