Кіріспе

Аргентиналық ғылыми-зерттеу және даму орталығы. Эксперименталды медицина және биология институты (IByME) – Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Буэнос-Айрес университетіне қарасты ғылыми-зерттеу және даму орталығы.

Тарих

Институт 1944 жылдың 14 наурызында доктор Бернардо А. Хаусейдің жеке бастамасымен құрылды. Ол 1947 жылы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері болды, бұл сыйлық оның диабет және көмірсулар метаболизмін бақылау жөніндегі жұмысы үшін табысталды. Д. Эдуардо Браун Менендес, Оскар Ориас, Хуан Т. Льюис және Вирджилио Г. Фолья институттың негізін қалаушылар болды. Институттың құрылуына түрткі болған фактор доктор Хаусейдің Буэнос-Айрес университетінен, әскери үкімет тарапынан 150 профессормен бірге жұмыстан босатылуы болды. Доктор Хаусей институттың директоры болып тағайындалды және өзімен бірге бірнеше әріптестері мен студенттерін алып келді. Бұл бастаманы доктор Мигель Ф. Лафитзондо және Хуан Б. Сабуранның естелігіне қаржылай үлес қосушылардың қолдауымен жүзеге асыру мүмкін болды. Институт Аргентинада ғылыми зерттеулерге арналған алғашқы ұйым болды. Оның бастапқы құрылымы Рокфеллер медициналық зерттеулер институтының (қазіргі Рокфеллер университеті, Нью-Йорк, АҚШ) және Париждегі Пастер институтының құрылымына ұқсас болды. 1949 жылы институт коммерциялық емес ұйымдардың ұлттық бюросы (Registro Nacional de Entidades de Bien Público) мойындаған жарғылық қор ретінде тіркелді. Кейіннен доктор Хаусейдің бірнеше шәкірттері институтты тастап, Аргентина мен Латын Америкасының басқа да университеттерінде зерттеу топтарын құрды. Көптеген зертханалар Хаусей институтының үлгісі бойынша құрылды. Мысалы, доктор Мигель Роландо Ковиан 1952 жылдан 1986 жылға дейін Сан-Паулу университетінің Рибейрао-Прето медицина факультетінің физиология кафедрасын басқарды, осылайша Бразилияда ірі ғылыми топ құрылды. 1959 жылдың 16 қаңтарында институттың өмірінде маңызды рөл атқарған Эдуардо Браун Менендес қайтыс болды. Оның директорлар кеңесіндегі орны кейіннен химия саласындағы Нобель сыйлығын алған доктор Луис Ф. Лелоирмен толтырылды (1970). Доктор Хаусей және басқалар Буэнос-Айрес университетіне қайта оралғаннан кейін, 1959 жылы институт осы университетпен біріктірілді және бүгінгі күнге дейін осылай болып келеді. Доктор Бернардо Хаусей 1971 жылы қайтыс болғанға дейін институттың директоры қызметін атқарды. Одан кейін профессор доктор Вирджилио Фолья басқаратын әкімшілік комиссия, доктор Джулия В. Уранга мен доктор Луис Ф. Лелоирдің көмегімен институттың істерін жүргізді. Институт Ұлттық ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесімен заңды байланыстар орнатты. Профессор доктор Луис Ф. Лелоирдің 1987 жылдың желтоқсанында қайтыс болуы және институттың өсуі әкімшілік комиссияның құрамын кеңейту қажеттігін тудырды. Осыған байланысты институттың жарғысына қажетті өзгерістерді бекіту үшін Ұлттық заңды тұлғалар дирекциясына (Dirección General de Personas Jurídicas) ұсынылды. Жаңа жарғы қарастырылып жатқанда, докторлар Альберто Балди, Хорхе Блакиер, Рикардо Каландра, Эдуардо Шарро, Алехандро Де Никола, Энрике Сегура, Алисия Рольдан, Энрике дель Кастильо, Карлос Либертун және Марта Тесоне доктор Вирджилио Г. Фолья мен доктор Урангамен бірге институтты басқаруға қатысты. 1993 жылдың 12 шілдесінде институт Аргентинаның ғылым және технология министрлігінің шешімімен Технологиялық трансфер орталығы мәртебесін алды. Бұл технологиялық және ғылыми секторлардың өндірістік секторларға, мемлекеттік немесе жеке секторларға, қолданыстағы технологияны таңдау және бейімдеу, сондай-ақ зерттеулерден алынған нәтижелерді беру мәселелері бойынша кеңесші ретінде қатысуына мүмкіндік берді.