Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1936 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы өте белсенді болды, 20 тропикалық циклон тіркелді, оның 17-сі тропикалық дауылға айналды. Жеті дауыл дауылға айналды, оның біреуі ірі дауылға айналды. Сонымен қатар, маусым ерекше болды, себебі Кариб теңізінің үлкен бөліктерінен ешқандай дауыл өтпеді. ACE көрсеткіші 91,2-ге қарағанда сәл жоғары болды (1931–1943 жылдардағы орташа көрсеткіш). ACE – тропикалық циклонның өмір бойы қолданған энергиясын көрсететін өлшем. Сондықтан, ұзаққа созылған дауылдың ACE көрсеткіші жоғары болады. Ол тек алты сағаттық интервалдармен есептеледі, осы уақыт ішінде тропикалық және субтропикалық жүйелердегі желдің жылдамдығы 39 миль/сағ (63 км/сағ) немесе одан да жоғары болып тіркелгенде. Тропикалық депрессиялар осы есепке кірмейді. Ол 12 маусымда Орталық Америка арқылы солтүстік-шығысқа қарай жылжыды, бірақ 12 маусымда Кариб теңізінің батысына жеткенге дейін тарап кетті. Дауыл тез арада қайта ұйымдасып, қайтадан 12 маусымда тропикалық дауылға айналды. Ол солтүстік-шығысқа қарай жылжыды, Белиз бен Юкатан түбегінің шығыс жағалауымен қатар жүріп, жеңіл жел соқты. Мексика шығанағына жеткеннен кейін, желдің максималды жылдамдығы 75 км/сағ (45 миль/сағ) болды, дауыл солтүстік-шығысқа, содан кейін шығысқа бұрылды. 15 маусымда тропикалық дауыл Флорида штатының Форт-Майерс қаласынан оңтүстікке қарай 32 км жерде құрлыққа шықты, штатты кесіп өтіп, Майами арқылы өтіп, Атлант мұхитына енді. Орталық Америка арқылы өтетін кезінде дауыл қатты жаңбыр жаудырды. Оңтүстік Флоридада дауылдан соққан желдің жылдамдығы Майамиде максималды 0 км/сағ-қа дейін жетті. Дауылдың салдарынан Оңтүстік Флоридада 200-380 мм (8-15 дюйм) жаңбыр жауды. Жаңбырдың салдарынан тас жолдар мен жазық жерлер суға батып, мал жануарлары шөлдеп қалды және зиян келді. Дауылдан кейін, шағын қайықтарды іздеу кезінде Тампа шығанағында жағалау күзетінің ұшағы құлады, бұл үш тікелей емес өлімге әкелді. Дауыл құрлық үстінде тез әлсіреді және 28 маусымда Техас штатының Сан-Антонио қаласының жанында тарап кетті. Дауыл құрлыққа шыққан кезде Corpus Christi айманына шағын кемелерге қатысты ескерту шығарылды, ал Ұлттық ауа райы бюросы дауыл құрлыққа соққанға 45 минут бұрын дауыл туралы ескерту жариялады. Сан-Патрисио және Нуэсс округтерінде егінге қатты зиян келтірілді. Барлығы, дауыл 550 000 доллар (1936 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірді, негізінен мұнай өңдеу зауытының мүлкіне, бірақ өлім-жітім немесе жарақат алу туралы хабарламалар түскен жоқ.

Бесінші дауыл

Багам аралдарының оңтүстігінде 27 шілдеде тропикалық дауыл алғаш рет байқалды. Ол батыс-солтүстік бағытта жылжыды және Флорида штатының Хоумстед қаласының оңтүстігіне жақын жерге 65 миль/сағат (100 км/сағ) жылдамдықпен соқты. Штаттан өткеннен кейін, ол Мексика шығанағының шығысында күшейіп, 30 шілдеде қызыл дауылға айналды. Қызыл дауыл одан әрі күшейіп, 31 шілдеде Камп Уолтон маңындағы Флориданың батыс бөлігіне 105 миль/сағат (165 км/сағ) ең жоғары жылдамдықпен соқты. Мексика шығанағында қайық айналып құлағаннан кейін төрт адам қаза тапты.

Алтыншы тропикалық дауыл

Маусымның алтыншы тропикалық даулы алғаш рет 4 тамызда Барбудадан солтүстік-шығысқа қарай 155 миль (249 км) жерде анықталды. Ол солтүстік-батыс бағытта жылжыды және 5 тамызда 40 миль/сағ (65 км/сағ) ең жоғары қарқынына жетті. Өмір бойында ол қарқынын сақтап тұрды (бірақ тропикалық депрессия күйінде қалуы да мүмкін, алайда деректер келіспейді), содан кейін 8 тамызда солтүстік-шығысқа бұрылды. 9 тамызда дауыл Бермудадан батысқа қарай 160 миль (257 км) өтті, ал 10 тамыздың таңында ашық Атлант мұхитының үстінде экстратропикалық дауылға айналды. Экстратропикалық дауыл солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырып, 11 тамыздың кешінде Новая Шотландияның шығыс ұшынан оңтүстікке қарай 280 миль (451 км) қашықтықта ыдырады.

Жетіінші тропикалық дауыл

7 тамызда Мексика шығанағының шығысында, Құрғақ Тортугас аралдарының солтүстік-батысында әлсіз тропикалық дауыл пайда болды. 9 тамызға дейін жүйе солтүстік-батысқа қарай Мексика шығанағына қарай жылжыды, шамамен 65 км/сағ (40 миль/сағ) ең жоғарғы жылдамдығын сақтап тұрды. Кейде ол тропикалық депрессияға дейін әлсіреген болуы мүмкін, бірақ мұны растайтын немесе жоққа шығаратын деректер жоқ. 10 тамызда дауыл Луизиана штатының Порт-Эдс қаласының оңтүстік-батысында орналасқанда, бағытын оңтүстік-батысқа бұрды, қарқыны өзгеріссіз қалды. 11 тамызға дейін дауыл оңтүстік-батысқа қарай жылжыды және 12 тамызда Тампико маңына құрлыққа түсуден бұрын тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Құрлыққа енгеннен кейін жүйе тез әлсіреп, жақын арада тарады. 12 тамызда Нью-Орлеандағы АҚШ-тың ауа-райы бюросы Мексикаға жақындаған кезде жүйеге қатысты ескертулер берді, бірақ Мексикада аз ғана зақым келтірілді және ешкім қаза болған жоқ. Бұл дауыл сонымен қатар Вирджиния штатының Норфолк айманындағы ең қауісті дауылдардың бірі деп есептеледі. Кейп-Генриде желдің жылдамдығы шамамен 500 000 доллар (1936 жылғы АҚШ доллары) көлеміндегі зиян келтіріп, терезелерді, шатырларды және тіпті кейбір ғимараттарды қиратты. Вирджиния штатының Сеуэллс-Пойнт айманында дауылдың тудырған толқын биіктігі 3 метрге жетті, бұл осы жердегі екінші ең жоғары көрсеткіш. Джеймс өзенінің бойындағы екі жерде су деңгейі 6 метрден асып, рекордтық деңгейге жетті. Күшті толқындар бірнеше қайықты жағаға шығарды, Норфолк портына келіп-кету тоқтатылды. Дауыл салдарынан пойыз қатынасы тоқтатылып, көлік қозғалысы күшейді. Дауыл тікелей емес, екі адамның қазасына себеп болды. Бірінші қаза болған адам дауылдан ұшып келген сынықтардың салдарынан басына жарақат алып, кейіннен қайтыс болды. Екінші адам Елизабет өзенінде қайығын құтқаруға тырысып суға батып кетті. Жаңа Шотландияда кең ауқымда зақым келгені хабарланды. Көптеген көпірлер, жолдар мен теміржол жолдары бұзылып, екі пойыздың жолдан шығуына әкелді. Оннан астам автомобиль тоқтап қалды, ал жолдың сырғақтығы бірнеше көлік апатына себеп болды. Егін де көп зиян шекті, әсіресе Аппалачи алқабындағы астықтан мыңдаған долларлық шығын болды. Антигониш қаласында көлге шомылып жүрген адам көлдің көлемі қалыптыдан екі есеге артқандықтан суға батып қайтыс болды. Ньюфаундлендте күшті толқындар бірнеше қайықты құлатып, екі адамның өліміне себеп болді, сондай-ақ екі балық аулау базасы да қирады. Жалпы алғанда, осы дауылдың тропикалық қалдықтары Атлантикалық Канадада бес адамның өліміне әкелді.

Тропикалық дауыл он төртінші

Қыркүйектің ортасында тропикалық дауыл Акапулькоға солтүстікке қарай жылжыды. Оның кең аумақты бұзылған ауа райы Кампече шығанағында ұйымдасып, 10 қыркүйекте Табаско жағалауынан үлкен арақашықтықта тропикалық дауылға айналды. Дауыл бастапқыда батысқа қарай қозғалды, содан кейін солтүстікке бұрылды. Өмірінің бар сағатында ол ең төменгі тропикалық дауыл деңгейінде қалып, солтүстік-батысқа бұрылғаннан кейін 13 қыркүйекте Браунсвилл, Техас маңында 50 миль/сағ (85 км/сағ) жылдамдықпен жел соғып, құрлыққа шықты. Техас үстінде әлсіреп, 14 қыркүйекте Солтүстік Коахуила аймағында тарады. Дауылдан желдің күші айтарлықтай болған жоқ, ал толқындар қалыпты деңгейден көп аспады. 15 және 17 қыркүйек аралығында Техас штатындағы Брум қаласында дауылдың салдарынан қатты жаңбыр жауды. Ауа райы бюросының бір хабарламасында жауын-шашынның одан әрі күшеюі күтіліп, жағалаудағы аралдардағы тұрғындарға құрлықтың ішкі аймақтарына эвакуациялану ұсынылды.

Тропикалық депрессия

25 қыркүйекте Атлант мұхитының батысында тропикалық депрессия пайда болды. Ол батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжып, 28 қыркүйекте Мексика шығанағына кірмес бұрын Флориданың шығыс жағалауына жетті. Депрессия солтүстік-батысқа бұрылып, Апалачикола маңында әлсіз жүйе ретінде құрлыққа соқты. 1 қазанда ол құрлық үстінде тарап кетті. Депрессияның ең төменгі орталық қысымы болды. Депрессия Тарпон Спрингс қаласында сағатына 35 миль (55 км/сағ) жылдамдықпен жел тудырды. Оның салдары минималды болды.