Кіріспе

Бельведер (; итальян тіліндегі belvedere, "әдемі көрініс") – Польшаның Варшава қаласындағы неоклассикалық сарай. 1660 жылы салынған және 1800-жылдардың басында қайта жаңартылған, ол Польша президенттерінің ресми тұрақтындарының бірі, сондай-ақ келіп тұратын мемлекет басшылары үшін арнайы үй. Кешен Варшава қаласының оңтүстігінде, тарихи Корольдік Лазенки паркінің жанында орналасқан.

Тарих

Қазіргі ғимарат 1660 жылдан бері осы орында тұрған бірнеше ғимараттың соңғысы. Белведер бір кезде Польшаның соңғы патшасы Станислав Августқа тиесілі болған, ол оны фарфор өндірісінің зауыты ретінде пайдаланған. 1818 жылдан бастап ол Польшаның Конгресс Корольдігінде вице-король ретінде әрекет еткен Ұлы князь Константин Павловичтің резиденциясы болды. 1830 жылғы қараша көтерілісінің басында ол Белведерден қашып кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польша тәуелсіздігін қайта алғаннан кейін (1918), Белведер мемлекет басшысы (1918–1922) және кейін (1926–1935) Польшаның әскери істер министрі болған маршал Юзеф Пилсудскийдің резиденциясы болды. Кездейсоқ, ол президент Станислав Войцеховскийдің де резиденциясы болды. 1926 жылғы мамыр төңкерілісінен кейін кешеннің меншігі Войцеховскийден Пилсудскийге өтті, ол 1935 жылы қайтыс болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғимарат нацистер басып алған Польшаның губернаторы Ханс Франк пен «Бас генерал-губернаторлық» үшін кеңінен қайта жаңартылды. Бұл Варшавадағы соғыстан аман қалған санаулы түпнұсқа ғимараттардың бірі. 1945–1952 жылдары ол Болеслав Бируттың, ал кейін Мемлекеттік кеңес төрағасының резиденциясы болды. 1989 жылдан 1994 жылдың шілдесіне дейін ол Польша президенттерінің (Войцех Ярузельский мен Лех Валенса) ресми резиденциясы болды, бірақ ол бұл мақсатқа тым кішкентай болып шықты. Кейін президент Бронислав Коморовский оны жеке резиденциясы ретінде пайдаланды. Белведер әдетте президент пен үкімет салтанатты шаралар үшін пайдаланады, ал президент қала орталығындағы «Президенттік сарайда» тұрады. Ол сондай-ақ Польшаға ресми сапармен келген мемлекет басшылары мен басқа да маңызды қонақтар үшін ресми резиденция болып табылады. Белведер сарайын Юзеф Пилсудскийге арналған мұражайға айналдыру жоспарланған. Қазіргі уақытта онда Маршалға арналған шағын көрме ұйымдастырылған.