Кіріспе

Вестерплатте (,) – Польшадағы, Балтық теңізінің жағалауында, Гданьск портының арнасында орналасқан, Өлі Висланың (Висла дельтасының бір саласы) құйылатын жердегі жартыарал. 1926 жылдан 1939 жылға дейін, ол Польша әскери транзит қоймасының (WST) орналасқан жері болды, бұл Данциг еркін қаласының (қазіргі Гданьск) аумағында бекітілген. Вестерплатте шайқасымен әйгілі, ол Польшаға жасалған шабуыл кезіндегі поляк және неміс әскерлері арасындағы алғашқы қақтығыс болды, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы және алғашқы шайқасы еді.

Курорт

Курорт шамамен 1830 жылы Вестерплатте түбегінде пайда болды, онда жағажай, орманды саябақ, теңіз жағасындағы жуыну кешені мен денсаулық сақтау нысандары болған.

Транзит қоймасы

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польша тәуелсіздігін қайта орнатудан соң, айналасындағы аймақтың көп бөлігі Екінші Польша Республикасының құрамына кірді. Тарихи маңызы бар порты қаласы Данциг (қазіргі Гданьск), сол кезде негізінен неміс халқы қоныстанған, тәуелсіз қала-мемлекет, Данциг еркін қаласы болып құрылды. Еркін қала номиналды түрде Ұлттар Лигасымен басқарылды, бірақ уақыт өте келе Германиямен жақындасып кетті. 1921 жылы Ұлттар Лигасы Польшаға Гданьск маңында оқ-дәрі қоймасын салуға және онда гарнизон орналастыруға рұқсат берді. Еркін қаладан наразылықтар келгеніне қарамастан, бұл құқық 1925 жылы расталды, және орналасқан жері Вестерплатте деп белгіленді. Вестерплатте негізінен Данциг еркін қаласының Жаңа портынан порты арнасымен бөлінген, оларды құрлықпен жалғастыратын шағын пирс болды; Вестерплаттедегі поляктар бақылауындағы бөлік Данциг аумағынан кірпіш қабырғамен бөлінген. Польша әскерлері 16 наурызға дейін, Ұлттар Лигасы, Данциг және Германия тарапынан келген наразылықтардан кейін, Данцигтың порты полициясы туралы келісімге қарсылықтарын қайтарып алғаннан кейін кері қайтарылды. Басқа дереккөздерге сәйкес, 1933 жылдың 14 наурызында Лига Польшаға гарнизонды күшейтуге рұқсат берді. Көптеген ғимараттар бетонмен нығайтылды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты, 1939 жылдың басында гарнизон сақшылыққа алынды. Жергілікті уақыт бойынша, еркін Данциг қаласына әдепкі сапармен келген «Шлезвиг-Гольштейн» соғыс кемесі, ескертусіз поляк гарнизонына оқ ашты. Бұдан кейін Облит. Вильгельм Хеннингсен басқаратын «Шлезвиг-Гольштейн» және «Маринестосструпкомпания» шабуыл жасады. Артиллерия кірпіш қабырғаны бұзғаннан кейін, шабуылшылар поляк қорғаушыларының шабуылына ұшырады, жасырын және тиімді орналасқан атыс нүктелерінен жасалған ұсақ қару, миномет және пулемет атысы оларды қиылысқа түсірді. Сол күні жасалған тағы екі шабуыл да сәтсіз аяқталды, немістер күтпегендей ауыр шығынға ұшырады. Келесі күндері немістер Вестерплаттені әскери-теңіз және ауыр артиллериямен, сондай-ақ «Штука» бомбалаушыларының шабуылдарымен бомбалады. 570 неміс әскерінің қайта-қайта жасаған шабуылдарын 180 поляк әскері жеті күн бойы тойтарды. Майор Генрик Сухарскиге поляк армиясынан көмек келмейтіні туралы хабарланды. Қоршауда қалған, күшейте алмайтын және жабдықтау мүмкіндігі болмаған ол қорғанысын жалғастырып, неміс күштерін Вестерплаттеде тоқтатты, соның арқасында Польша жағалауындағы одан әрі шабуылдардың алдын алды. 7 қыркүйекте майор оқ-дәрі мен жабдық жетіспеуіне байланысты капитуляциялауға шешім қабылдады. Вестерплатте әскерлерінің көрсеткен ерлігіне құрмет ретінде, неміс қолбасшысы генерал Эберхардт майор Сухарскиге тұтқынға алынғанда да оның қылышын сақтауға рұқсат берді.

Соғыстан кейінгі

Қорғаушылардың казармалары мен күзет үйлерінің қираған қалдықтары әлі де сақталып тұр. Соғыстан кейін күзет үйлерінің бірі (#1) мұражайға айналдырылды. Шлезвиг-Гольштейннен алынған екі 280 мм снаряд оның кіреберісін тіреп тұр. 1966 жылы Жағалау қорғаушыларының ескерткіші (Pomnik Obrońców Wybrzeża) ашылды. 1939 жылғы шайқасқа арналған Вестерплатте мұражайы 2015 жылы ашылды.