Кіріспе

Опциялық шабуыл – американдық футболдың шабуылдық жүйесі, ондағы негізгі ойыншы (әдетте, квотербек) қорғаныс әрекеттеріне байланысты әрбір ойынның қалай дамитыны туралы бірнеше “опцияға” ие. Дәстүрлі түрде опциялық шабуылдар жүгіру ойындарына негізделген, бірақ көпшілігі опциялық құралымнан алға пастарды да қосады, қарқынды өзгерту үшін. Сәтті опциялық шабуыл допты ұзақ уақыт бойы бақылауға мүмкіндік береді, қарсыластың шабуылға ие болуын шектейді және опциялық команданың қорғанысын демалысқа жібереді. Дегенмен, пас беру жиі жүйе күші болмағандықтан, опциялық шабуылдар үлкен еселіктен оралуы немесе қажет болған кезде жылдам ұпай жинауы қиын болуы мүмкін. Опциялық ойындардың бірнеше түрі бар, олардың ортақ белгісі – квотербек қай опцияның табысқа жету ықтималдығы жоғары екенін шешуі керек. Бұл шешім әдетте доп ойнатылғаннан кейін бір немесе екі қорғаныс ойыншысының бастапқы қозғалысына сүйене отырып жасалады, бұл ойыншылар “кілттер” немесе “оқылымдар” деп аталады. Ең көп таралған опциялық ойындар келесідей: Үш опциялық ойында квотербек допты сызықтың ортасына қарай жүгіретін фулбекке беруге (dive), допты беруді ойсыратып, өзі допты жүгіруге тырысуға (квотербек сақтау) немесе допты жағалауға қарай жүгіретін артқа (pitch) лақтыруға мүмкіндік алады. Квотербек қорғаныс құрамына байланысты өзгеретін қорғаныс шебі мен желілік қорғаушылардың реакциясын оқып, қай опцияны пайдалану керектігін шешеді. Бұл үш опция көбінесе тірек немесе флекс тірек құрамынан орындалады. Оқу опциясында квотербектің допты беруге немесе лақтыруға болатын бір ғана командаласы бар, және ол әдетте қорғаныс шебінің бастапқы қозғалысын оқып, допты сақтауға немесе беруге шешім қабылдайды. Бұл ойын үш опцияға қарағанда шабуылдық құралымдардың кең ауқымынан орындалуы мүмкін, бұл опциялық шабуылға көп көңіл бөлмейтін командалар үшін қарқынды өзгерту құралы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Жақындағы жаңалық – жүгіру-пастау опциясы (RPO), онда квотербек әдетте допты жүгірушіге беру немесе жылдам пас беру опциясына ие. RPO үшін қорғаныс кілті әдетте белгілі бір желілік қорғаушы немесе қауіпсіздік болып табылады, бірақ барлық опциялық ойындар сияқты, оқу ойын дизайнына және қорғаныстың бастапқы құрамына байланысты өзгеруі мүмкін.

Түрлері

Опциялық шабуыл – опциялық жүгірулерге негізделген кез келген футболдық схема. Мұндай схемалардың көптеген түрлері бар. Ең танымал түрлері:

Wishbone опциясы. Футбол кубогының (бұрынғы I А дивизионы) колледж футболына енгізілген тілек сүйегі, Эмори Беллардқа негізделген. Оның негізгі құрамы – квотербек, фуллбек квотербектен төрт-бес метрдей артта, ал фуллбектің екі жағында, бір-екі метрдей тереңде орналасқан екі жартылай қорғаушы. Артқы шеп тілек сүйегінің пішінін еске түсіреді. Үштік опция деп те аталады. Бұл негізгі құрам үш түрлі жүгіру опциясын ұсынады: фуллбек допты алады, квотербек екі жартылай қорғаушының біріне допты лақтырады немесе квотербек өзі жүгіреді. Тілек сүйегінің ең жақсы нәтижелері 1970-ші жылдарда байқалса да, ол жоғары мектептер мен шағын колледждерде танымал, бірақ ірі колледждерде көрініс таппайды.

Wing T шабуылы. Дәстүрлі "Wing T" шабуылы тілек сүйегінің көптеген қағидаларын қолданады. Ол көбінесе үш жүгірушілі құралымды қолданады, әсіресе Бей-Сити нұсқасында. Wing T футбол ойынының қалыптасу кезеңінде маңызды өзгерістерге ықпал етті және квотербектің дәстүрлі рөлін, классикалық "бір қанатты" құралымдағы қазіргі заманғы фулбек сияқты блокерден, допты негізгі таратушыға ауыстырды. Үштік опция кең таралғаннан кейін Wing T жылдамдықпен бұрылысты өз арсеналына қосты. Сонымен қатар, ол көбінесе алдау жүгірулерін қолданады. Wing T-ге тән тұзақтар, айқыштар, жалғандар, тартқыштар, сыпырулар және есептегіштер көбінесе опциялық жүгірулермен толықтырылады, әсіресе бұрылыс үштік опциясы. Бұрылыс Wing T шабуылына, әсіресе Делавэр нұсқасына өте қолайлы. Делавэр нұсқасы, екі жүгірушілі құралымдарымен, 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында айтарлықтай беделге ие болды және Парсегиан дәуірінде Нотр-Дам Айрланд ұрысымен ең көп қолданылды. Ол жоғары мектептер мен шағын колледждерде қолданыла береді.

Flexbone опциясы. "Flexbone" 1979 жылы Миссисипи штатында Эмори Беллардпен ойлап табылды. Бұл бастапқыда Беллард ойлап тапқан Wishbone-ның нұсқасы болған "Wingbone" деп аталды. Жеңіс сүйегінің түріне айналған флекс сүйек 1980 және 1990 жылдары танымал болды. Flexbone тілек сүйегінен бірнеше негізгі жағынан ерекшеленеді. Бірінші және ең маңыздысы, flexbone тілек сүйегінің артқы жағындағы жартылай қорғаушыларды бір немесе екі "қанатты арқа" немесе "слот арқаларымен" ауыстырады, олар жақтан немесе шеттен шығады. Бұл "гибридтік" ойыншылар әдетте өте жылдам және жүгіру, блоктау (әсіресе кесу блоктау) және допты қабылдау бойынша жақсы білуі керек. Олардың орналасуына байланысты, олар flexbone-да допты беруді жеңілдетеді және қорғаныс тізбегінен бұрын жақтауды кеңейтуге көмектеседі. Бұл схеманы қолданатын командалар көбінесе жоғары жүгіру көрсеткіштеріне ие болады. "Flexbone" атауы біршама даулы және әдетте бұл шабуыл туған ой мектебін көрсетеді. Кейбір сарапшылар, мысалы, Әуе күштерінің бұрынғы бас бапкері Фишер Деберри, flexbone атауын құптайды, өйткені бұл шабуыл дәстүрлі тілек сүйегінің өзгерткен нұсқасы ретінде қарастырылды. Пауль Джонсон сияқты басқалары бұл атауды қабылдамайды, керісінше, өз жүйелерін "жаппай шабуыл" деп атауға тырысады. Бұл сарапшылар үшін шабуыл көбірек жүгіру және ату схемаларымен байланысты және динамикалық доп берудің орнына үштік опцияны негіз ретінде қолданады. Бұл шабуыл іс жүзінде соңғы мектептің сарапшыларында пайда болды, оның шығу тегі Пол Джонсонға 80-жылдардың ортасында Джорджияның оңтүстігінде болған кезде тиесілі. Ол бұл жүйені 80-жылдардың соңында Гавайиге қысқа уақытқа әкелді, содан кейін Грузия Саузернге оралды, ол осы шабуылды қолдана отырып, алты дивизионды I АА ұлттық титулын және сегіз конференция титулын жеңіп алды. Дәстүрлі тілек сүйегі жаттықтырушылары өздерінің шабуылдарын динамикалық етуді көздегенде, олар осы "жаппай шабуылдың" тізбегін еліктей бастады және оны flexbone деп атады. Сол кезден бері бұл атау сақталды, әрине, басқа да жаппай шабуылдармен шатастырудың алдын алу үшін. 90-жылдардың соңында flexbone NCAA I А дивизионының барлық үш әскери академиясы қолданды, онда ол статистикалық нәтижелерді берді. Әскери-теңіз күштерінің соңғы онжылдықтардағы ең үлкен табысына қол жеткізгеннен кейін, Джонсон шабуылды өзімен бірге Джорджия Техникумына алып келді, онда ол үлкен жетістіктерге жетті.

I опциясы. "Небраска I шабуылы" деп те белгілі, бұл шабуыл квотербек, фуллбек және жүгірушінің тік тізбегі бар I формациясын кеңінен қолдануынан атын алды. I формациясынан тепе-тең шабуылдар ондаған жылдар бойы болғанымен, I опциясы Том Осборндың Небраска Корнхаскерс командасында қолданғаннан кейін айқын танымал болды. Осы шабуылды қолдана отырып, Осборн 1980 жылы енгізілгеннен бастап 1997 жылы зейнетке шыққанға дейін, үш ұлттық чемпионатты қоса алғанда, үлкен жетістіктерге жетті. Оның ізбасары Фрэнк Солич 2003 жылы кеткенге дейін шабуылмен сәтті жұмыс істеді. I опциясы шабуылы дәстүрлі тепе-тең шабуылды ұсынды. Оның негізінде күшті жүгіру, опция және допты беру ойындарының құрылымы бар, оларды I формациясы мен оның түрлерінен оңай орындауға болады. Тепе-тең шабуыл ұғымы және опцияның үлкен мүмкіндіктері Небраска I-нің кейбір элементтерін қосуға көптеген жоғары деңгейлі колледж командаларын ынталандырды.

Жаппай опциясы. Жаппай опциясы шабуылы – "жаппай шабуылдың" кеңейтілген түрі. Ол колледж және жоғары мектеп футболында сәттілікке және кең таралған қолдануға ие болды. Негізінен дәстүрлі доп беруге бағытталған жаппай шабуылдың гибриді, жаппай опциясы қорғаныстың оқшаулану қағидасына негізделген. Шабуыл үштен бес қабылдағыш құралымда орналасып, артқы шепте екі немесе одан аз жүгірушіні пайдаланады және көбінесе квотербектің қақпадан шығуына мүмкіндік береді. Бұл жаппай таралу қорғаныстың алаңның көп бөлігін қорғауға мәжбүрлейді және оның ойыншыларын кеңістікте оқшаулайды. Бұған қарсы, шабуыл қорғаныстың жылдамдығын азайтатын және оның міндеттерін орындауын күрделендіретін екі немесе үш опциялық ойындарды қолданады. Тұрақты доп беру ойынымен үйлестірілген жаппай опциясы шабуылы күшті нәтижелерге әкелуі мүмкін. Жаппай опциясы шабуылында опциялық ойындардың орындалу тәсілдері әртүрлі. Жаппай шабуылда ең көп қолданылатын жүгіру ойыны – read option. Бұл ойын zone read, QB choice немесе QB wrap деп те белгілі. Екі опциялық ойынның бір түрі read option, онда шабуыл шебі бір бағытта зоналық блоктауды орындайды, қорғаныс ойыншыларын ескермейді, ал квотербек бір оқу (әдетте артқы жақтағы қорғаушы немесе сыртқы қорғаушы) жасайды және допты өзі ұстап ала ма (егер артқы жақтағы қорғаушы құлап жатса) немесе допты артқы жақтағы жүгірушіге бере ма (егер қорғаушы квотербектің қозғалысын тоқтатуға тырыссады) шешеді. Кейбір жаппай шабуылдар ойыншыларды доп берушілерге немесе допты қабылдауға мүмкіндік беретін құралымдарға жылжытатын күрделі ойынды бастау схемаларын қолданады, бұл қосымша опцияларды ұсынады. 2000-жылдардың басынан бері жаппай шабуылдар кең таралды, өйткені олар опциялық ойындар үшін жүгіру жолдарын ашады және сонымен бірге шабуыл ойыншыларын қолайлы жағдайға қойып, өнімді доп беру шабуылына мүмкіндік береді. Бұл шабуыл алғаш рет колледж футболында пайда болды және Рич Родригес Гавайидегі қақпадан доп беру ойынынан зоналық оқуды танымал еткені үшін мақталады. Келесі маусымдарда Урбан Майер (Юта, Флорида, Огайо штаты), Билл Снайдер (Канзас штаты) сияқты басқа да колледж бапкерлері...

Опциялық ойындар

Барлық опциялық шабуылдардың негізі – опциялық жүгіру. Бұл салыстырмалы түрде күрделі жүгіру ойыны көптеген формада болуы мүмкін. Дегенмен, барлық опциялық жүгірулер екі ортақ принципке сүйенеді: дәстүрлі жүгіру ойыны әдетте допты алып жүретін ойыншыны ойын басталар алдында белгілейді, ал нағыз опциялық жүгіру ойынында допты алып жүретін ойыншы қорғаныс орналасуын немесе қорғаныс ойыншыларының әрекеттерін оқу арқылы анықталады. Бұл ойын сызығында немесе доп ойынға қойылғаннан кейін болуы мүмкін. Опциялық жүгірудің екінші принципі – оның құрамында екі немесе одан көп допты алып жүруге мүмкіндігі бар ойыншы болуы керек. Бұл ойыншылардың әрқайсысы алдын ала белгіленген бағытты, яғни "жолды" орындайды, ол қорғанысқа ерекше қауіп төндіреді. Ойын барысында қорғаныстың өз әрекеттеріне/орналасуына байланысты бірнеше тәсілмен шабуылдау қаупін тудыру арқылы опциялық жүгіру қарсыласты ерекше тәртіпті сақтауға мәжбүр етеді. Қорғаушылар өз міндеттеріне назар аударуы керек, бұл қорғанысты күшейтіп, оның жылдамдығын, өлшемін және агрессивтілігін әлсідетеді. Осының салдарынан опциялық шабуылдар кіші командалар үшін өте тиімді.

Опция орындалады

Опциялық шабуылдық схемалар оларды қолданатын тактикалармен бірдей көптеген түрлерге ие. Дегенмен, көптеген опциялық шабуылдық схемаларды қос опция немесе үш опция деп жіктеуге болады. Бұл схемадағы таңдау мүмкіндігінің санына байланысты анықталады. Үш опция: Бұл өте күрделі шабуылдық схемада үш потенциалды доп жеткізуші болады. Үш опциялық схемада әдетте үш компонент болады: "түсіру" бағыты, "сақтау" бағыты және "пастың" бағыты. Оның ең қарапайым түрі – ішкі/сыртқы бұрылыс схемасында, "түсіру" бағытын әдетте жүгіруші орындайды. Допты соққанда, бұл ойыншы шабуылдаушылардың қақпаларының арасындағы жерге (немесе сыртқы бұрылыстағы аяқтаушыға) шабуыл жасайды, бұл опциялық схеманың түріне байланысты болады. Бұл ойыншы әдетте үш опциялық схемадағы бірінші таңдау болып табылады. Оның мақсаты – қорғаныстың ішкі бөлігіне жылдам шабуыл жасап, қашықтықты жеңіп алу немесе қорғанысты тоқтата тұрып, олардың сыртқа қарай қозғалысын болдырмау. Қорғаныстың ішкі бөлігіне жасалған бұл жылдам шабуыл дәстүрлі түрде "түсіру" деп аталады. Квотербек "түсіру кілті" арқылы, әдетте қорғаныс аяқтаушысы арқылы, допты фулбекке беруді шешеді. Егер "түсіру кілті" жүгірушіні тоқтатуға тырыспаса, квотербек оған допты береді. Әйтпесе, егер қорғаушы жүгірушіні тоқтатуға тырысса, квотербек допты өзі сақтап алады. Бұл шешім әдетте, кері және квотербек "тоқу" деп аталатын күрделі алмасу кезінде қабылданады. "Сақтау" бағытында квотербек қашықтық үшін жүгіре алады немесе "пастың" бағытындағы басқа доп жеткізушіге допты пастай алады. Бұл ойыншы "пастың" жеткізушісі деп аталады және квотербек "пастың кілті" арқылы, әдетте қанатты қорғаушы немесе қанатты қорғаушы арқылы, допты пастау қажеттігін шешеді. Қос опция: Қос опция – үш опцияның тиімді нұсқасы. Аты айтқандай, қос опцияда үш емес, тек екі ғана потенциалды доп жеткізуші болады. Дегенмен, ол көбінесе жылдамдыққа немесе жаңылыстыруға сүйенеді. Оқу опциясы: 1990 жылдары дамыған бұл схема әдетте кең тараған шабуылдық құрылымда қолданылады. Квотербек ойынның қай жағына бағытталғанын "оқып" біледі. Егер қорғаныс аяқтаушысы доп соққаннан кейін қақпадан сыртқа қарай ойнаса, квотербек допты жүгірушіге береді, ол ортаға қарай, аяқтаушыдан алысқа қарай жүгіреді. Егер қорғаныс аяқтаушысы доп соққанда ішке қарай жылса, квотербек жүгірушіге доп беруді ойдан шығарып, допты сыртқа қарай жүгіреді, ал шабуылдаушы аяқтаушыны ұстап тұрады. Концепциясы қарапайым болса да, егер желідегілер мен қорғаныс жақтастары жылдам араласпаса, бұл схема өте тиімді болуы мүмкін. Қорғанысқа одан әрі қысым жасау үшін, ойынға қарсыластардың реакциясына байланысты квотербекке жылдам пас беруге мүмкіндік беретін RPO (Run-Pass Option) компоненті де қосылуы мүмкін. Бұл оқу опциясы 2000 жылдардың басынан бері колледж футболында кең таралған және Винс Янг (Техас), Тим Тебоу (Флорида) және Кэм Ньютон (Оберн) сияқты көптеген мобильді квотербектердің табысқа жетуіне көмектесті. NFL жаттықтырушылары опциялық схемаларды жиі қолданбайды, өйткені бұл олардың бағалы квотербектері допты ұстап жүгіргенде ауыр соққы алуына әкелуі мүмкін. Оқу опциясы көбінесе қарсыластың қорғанысы жүгірушіні тоқтатуға тырысқанда, қарқынды өзгерту ретінде қолданылады. Тек бірнеше кәсіби командалар, мықты және жылдам квотербектері бар командалар ғана, бұл схеманы өздерінің шабуылдық тактикасының тұрақты бөлігіне айналдырады, соның ішінде 2019 жылы лиганың ең үздік ойыншысы Ламар Джексонның көмегімен НФЛ командасының жылдамдық бойынша рекордын орнатқан Балтимор Рейвенс командасы (1,206 қашықтық).

Ран-пас опциясы (RPO)

RPO қазіргі кезде колледж және кәсіби футболдың екеуінде де кеңінен қолданылуда. Бұрынғы опциялық ойындардың көпшілігі допты жүгірудің бірнеше мүмкіндігін қамтитын болса, көптеген RPO квотербекке допты беру, өзі жүгіру немесе допты лақтыру мүмкіндігін береді. RPO-дағы "оқу" көбінесе бір қорғаушының, әдетте желілік қорғаушының немесе қауіпсіздіктің қимылына негізделеді. Егер квотербек мақсатталған қорғаушының жүгіруді қорғап тұрғанын анықтаса, ол допты лақтырады. Егер қорғаушы өз орнынан қозгалмаса немесе допты ұстауға дайындалып тұрғандай көрінсе, квотербек допты жүгірушіге бере алады немесе кейбір жағдайларда өзі жүгіре алады. Мақсаты – шабуылға сандық артықшылық беретін нұсқаны таңдау. Квотербек допты ойнағаннан кейін жүгіруге немесе лақтыруға қатысты шешім қабылдайтындықтан, басқа шабуылдаушы ойыншылардың міндеттері жүгіру немесе лақтыру кезіндегідей болады, қабылдаушылар допты ұстау жолына шығып, ал шабуылдаушылар жүгіруді тоқтатуға кіріседі. Дегенмен, шабуылдаушылардың желісі доп лақтырылғанға дейін ойын сызығынан тым алыс кетпеуі керек болғандықтан, квотербек командасы пенальти алмас үшін тез шешім қабылдауы тиіс.

Қазіргі заманғы қолданысы

Опцияға негізделген шабуылдар көбінесе жоғары мектептер мен университеттерде қолданылады. Ұлттық футбол лигасынде олар сирек қолданылады, себебі бірнеше себеп бар, ең маңыздысы – квотербектер опциялық ойындарда өзі доппен шабады, соның салдарынан жиі соққы алады. Кәсіби жаттықтырушылар командадағы ең көп жалақы алатын және ең маңызды ойыншының жарақат алу қаупін арттыруға құштар емес.

Колледж футболында пайдалану

Колледж футболының алғашқы жылдарында әртүрлі опциялық схемалар ең көп таралған болды, ал 1970 жылдары бірнеше команда жаңа "тілек сүйегі" шабуылымен ұлттық чемпионаттар жеңіп алған кезде, опциялық шабуыл сол онжылдықта және одан кейін қайта өрлеуге ие болды. Дегенмен, "тілек сүйегінің" тиімділігі төмендеді, өйткені оны баяулату үшін қорғаныс схемалары жасалды. 2000 жылға қарай, дерлік барлық ірі колледж командалары "про стильді" шабуылға көшті, ол көбірек пас беруге мүмкіндік берді және NFL-де ойнауға ниеттенген спортшыларды тартты, онда опциялық шабуылдар ондаған жылдар бұрын сұраныстан қалған еді. Таза опциялық шабуылды қолданатын командалар өте аз болғанымен, кейбір опциялық тұжырымдамалар мен ойындар соңғы жылдары жаңа шабуылдық схемаларға енгізілді. 2000 жылдардың басында Урбан Мейер және басқа жаттықтырушылар "жаппай шабуылды" табысты пайдаланды, ол опциялық жүгіру ойындарының элементтерін қамтиды, сонымен қатар "саптық құралымды" пайдаланды және дәстүрлі опциялық схемаға қарағанда көбірек пас беруге мүмкіндік берді. Мейер Канзас штаты университетінің Билл Снайдерімен кездесіп, оның жүйесінің принциптерін үйренді. Бұл жүйе Батыс жағалауындағы шабуылдың элементтерін, "бір қанатты" және "тілек сүйегінің" элементтерін біріктіреді. Мейер өзінің "жаппай опциялық" шабуылын Боулинг Гринде, Ютада және Флоридада сәтті пайдаланды, онда ол екі ұлттық титулды жеңіп алды, ал Огайо штатында тағы бір ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Мейердің нұсқасы сол кездегі Батыс Вирджинияның жаттықтырушысы Рич Родригес жасаған "жаппай шабуылға" негізделген. Родригес негізінен пас беруге бағытталған "жаппай шабуылға" аймақтық оқу және опциялық пас сияқты "тілек сүйегінің" принциптерін енгізгені үшін "пионер" мәртебесіне ие болды. Алайда, Родригес жүйені жасады ма, Канзас штатының жаттықтырушысы Билл Снайдер 1990 жылдардың соңында QB Майкл Бишоппен аймақтық оқу философиясын жасады ма, әлде екі жаттықтырушы бір уақытта жүйені бірдей жасады ма, бұл әлі белгісіз. Опциялық шабуыл орта деңгейдегі командалар арасында да танымал. 2005-2007 жылдары I FCS дивизионында үш рет қатарынан жеңімпаз атанған Аппалачиан штатының таушылары "жаппай опциялық" шабуылға сүйенді. Сонымен қатар, Cal Poly Mustangs бұрынғы бас жаттықтырушы Рич Эллерсонның басшылығымен "флексбоун" стиліндегі опциялық шабуылмен жетістікке жетті, ол содан бері Армияда осы схеманы қолданып келеді. Ленойр-Райн 2013 жылы "флексбоун" схемасымен NCAA DII Ұлттық чемпионатында ойнады. Карсон-Ньюман, Шығыс Нью-Мексико және Хардинг NCAA II дивизионында үш опциялық шабуылды сәтті пайдаланды. Опциялық шабуылдар ойын алаңында "теңдеуші" болып саналады, бұл аз дайындық көрген командаларға үлкен және жылдам қорғаныспен бәсекелесуге мүмкіндік береді, әсіресе осы схеманы қолданатын командалар аз болғандықтан, қорғаныс ойыншылары мен жаттықтырушылары оны тоқтатуға дағдылы болмауы мүмкін. Аппалачиан штаты бұл теорияны 2007 жылғы NCAA маусымында Мичиган стадионында Мичиган Вулверийнс командасын жеңіп дәлелдеді. 2013 жылы Джорджия Саузерн (сол кездегі FCS) Флориданы жеңді, ал 2015 жылы Цитадель (FCS) Оңтүстік Каролинаны жеңді. Опциялық шабуылдар АҚШ әскери академиялары арасында өте танымал, олардың әрдайым жоғары оқу орындарының бәсекелестеріне қарсы "про стильді" шабуылды табысты жүргізу үшін қажетті мамандандырылған персоналдары болмайды. Әскери-теңіз мичмандары, Армияның Қара Жоңғарлары және Әуе күштері Фолкондары әрқайсысы опциялық шабуылды қолданады. Дұрыс орындалса, опциялық шабуыл линейкашылар мен қорғаныс қорғаушылары футболдың кімде екенін анықтап, tackle жасамас бұрын 2-3 ярдты пайдалана алады. Осыған байланысты, теңіз флоты шашты сирек соғады, бұл көптеген теңіз флоты жанкүйерлерін 4-ші төменге (әдетте соққы жағдай) "басқа бір төмен" деп тамашалауға мәжбүр етеді. Жаттықтырушы Пол Джонсон осы шабуыл схемасын қолдануда ерекше тиімді болды, ол 2003 және 2007 жылдар аралығында 43 жеңіске жетті, ал 2007 жылы тездетіп жүгіру және тездетіп тачдаун ұтылу бойынша елге көш бастады. Ол 2007 жылғы маусымнан кейін Navy-ден Джорджия Технология институтына кетті, онда ол 2018 жылы зейнетке шыққанға дейін опцияны табысты пайдаланды. Бұрынғы Армия жаттықтырушысы Боб Саттон Армия-Navy ойыны бір сағат ішінде ойналуы мүмкін екенін айтты, өйткені екі команданың да опция схемаларын орындауына байланысты ойын сағаты сирек тоқтады. Саттонның жұмыстан шығарылғанынан кейін Армия жаңа бас жаттықтырушы Тодд Берридің басшылығымен "про стильді" шабуылға көшті. 2000-2007 жылдар аралығындағы 17-76 көрсеткішімен (NCAA тарихындағы жалғыз 0-13 маусымын қосқанда) сегіз жылдық нашар өнімнен кейін Армия 2008 жылғы маусымда "флексбоун" үш опциялық схемасына қайта оралды. Көптеген Армия түлектері 1980 жылдардың басында және 1990 жылдардың басында бас жаттықтырушы Джим Янг басшылығымен көрген жетістіктерді қайтару үмітімен опциялық шабуылға қайта оралуды қолдады. Янг басшылығымен, 1983-1990 жылдар аралығында кадеттер 51-39-1 көрсеткішін көрсетті, соның ішінде 3 турнирге қатысты. Армия статистикалық тұрғыдан жақсарғанмен, жеңіске жете алмады, ал желтоқсан айында 2008 жылы Армия Атлетикалық Директоры Кевин Андерсон екі маусымнан кейін Брокстың қызметтен босатылғанын жариялады. Кейін сол айда команда әйгілі Cal Poly бас жаттықтырушысы Рич Эллерсонды Уэст-Пойнттегі 36-шы бас жаттықтырушы ретінде қарсы алды. Оның алғашқы маусымында (2009) Гудзон жағасында Эллерсон оның опциялық нұсқасын енгізді және Кадеттерді 5-7 маусымға жеткізді. Команда алдыңғы 10 жылмен салыстырғанда айқын жақсаруды көрсетті, турнирге қатысу үшін бір ойын жетіспеді. АҚШ Әуе күштері академиясы да жаттықтырушы Фишер ДеБери басшылығымен опцияны табысты пайдаланды, көбінесе NCAA-дағы жүгіру шабуылының алдыңғы қатарында болды. Falcons опциялық төртінші ойыншысы Ди Довис 1989 жылы Хейсман Трофейіне үміткер болды, төртінші ойыншымен жүгіру бойынша NCAA рекордын орнатты, 3612 ярд. Опция командаға үш негізгі футбол ойнайтын әскери академиялар арасында ең көп жеңіске жеткен Командир-Басшының кубогын 16 рет жеңуге көмектесті. Армияның қазіргі бас жаттықтырушысы Джефф Монкен опцияны пайдалануда кең тәжірибеге ие. 2013 жылғы желтоқсанда Армия бағдарламасын қабылдағанға дейін ол Джорджия Оңтүстік университетінің бас жаттықтырушысы болды. Оның Джорджия Оңтүстік, Navy және Джорджия Технология институтында Пол Джонсонмен жұмыс тәжірибесі оны осы лауазымға тартымды кандидат етті.

Кәсіби футболда пайдалану

Жақында ғана бұл опция NFL-де сирек кездесетін. ESPN College Football Encyclopedia-дағы опциялық ойын туралы мақалада, кәсіби лигада оның көп қолданылмауының себептері талқыланды. Бапкерлер опцияның жұмыс істейтініне келіссе де, мәселе квотербекке тигізер әсері болды. Квотербекке көбірек жүгіру қажет, демек, көбірек соққы алу және жарақат алу қаупі артады. 2004 жылдан бастап Майкл Вик, Уоррик Данн және Т.Дж. Дакетт бұл опцияны NFL-де бұрын-соңды көрілмеген табыспен орындады. 2007 жылдың желтоқсанында «Нью-Ингланд Пэтриотс» командасына қарсы өткен ойында «Нью-Йорк Джетс» Брэд Смитпен опцияны қолданды. 2008 жылғы AFC чемпионатында «Рэйвенс» командасының квотербегі Джо Флакко 5 ярдтық қашықтықты жүріп, маңызды үшінші мүмкіндікте бірінші рет қадам басты. «Рэйвенс» командасының шабуылы ойын жоспарын жиі өзгертуімен белгілі болды, және Флакко жылдамдығымен танымал болмаса да, Балтимордың алдауы оған AFC чемпионатында жеңіліске ұшырағанына қарамастан, ойынды сәтті араластыруға мүмкіндік берді. 2009 жылғы маусымда «Нью-Йорк Джетс» Брэд Смитпен бірнеше рет опцияны орындады. Әр ойын оң нәтиже берді. «Теннесси Титанс» командасы да Винс Янгты квотербек ретінде қайта тағайындағанда опцияны қолданды. Сонымен қатар, бұл опция Крис Джонсонға 2000 ярдқа жүгіруге көмектесті. Бір айдан кейін «Денвер Бронкос» командасы Тим Тебоу квотербек және Уиллис МакГахи қашықтықтан жүгіруші ретінде 17 ойын орындады, нәтижесінде 298 ярдқа жүгірді. Опция соншалықты тиімді болды, «Бронкос» командасы «Оукленд Рейдерс» командасына қарсы өткен ойынның төртінші тоқсанында оны дерлік эксклюзивті түрде қолданды, бір аптадан кейін «Канзас-Сити Чифс» командасына қарсы 17:10 есебімен жеңіске жетті және бір аптадан кейін «Сан-Диего» командасына қарсы овертаймда жеңіске жетті. «Сан-Диегоны» жеңген кезде Тим Тебоу бір ойында 22 рет қақпаға баруға тырысты, бұл NFL рекорды. 2011 жылғы «Денвер Бронкос» командасы, Тебоу квотербек ретінде, NFL-де опциялық шабуылды ең табысты түрде қолданған команда болды. 2012 жылғы маусымда NFL командалары опциялық шабуылды көбірек қабылдады, ең танымалдары «Вашингтон Редскинс», «Сиэтл Сихокс» және «Сан-Франциско 49ers» болды. «49ers» командасының квотербегі Колин Каперник 2013 жылдың 12 қаңтарында дивизиондық плей-офф ойынында «Грин-Бэй Пэккерс» командасына қарсы пистолет формациясынан оқу опциясын пайдаланып 16 рет жүгіріп, 181 ярдқа жетті (QB үшін NFL бір ойын рекорды). Команда ретінде «Сан-Франциско 49ers» командасы 43 рет жүгіріп, 323 ярдқа жетті. 2013 жылғы маусымда Орегон университетінің бас бапкері Чип Келли «Филадельфия Иглз» командасының бас бапкері лауазымына ауысты. Маусымның басында Майкл Вик бастапқы квотербек ретінде тағайындалды және квотербек үшін жүгіру жағдайларын пайдалану үшін Виктің атлетикалық қабілеттерін пайдаланып, оқу опциясы қолданылды. Алайда, алтыншы аптада Вик жарақат алды және Ник Фоулз бастапқы квотербек болды. Фоулз Викке қарағанда жүгіру қабілеті төмен болғанына қарамастан, оқу опциясы жалғастырылды және сәтті пайдаланылды. Оқу опциясы тіпті қалталық проходниктермен де жұмыс істей алады деген теория бар – егер квотербек оң ярдтар ала алса, үлкен пайдаға жете бермейді, өйткені ол қорғанысты адал ұстайды. Ран-пасс опциясы (RPO) NFL-де қолданылатын танымал ойынға айналды. Бұл опциялық шабуылға өткізу элементін қосады. Снаптан кейін квотербек ұстап беруді, өзі жүгіруді немесе пастың бағытын шеше алады. Ешбір NFL командасы өз шабуылын толығымен опцияға негіздейді, бірақ аймақтық оқу және RPO әр команданың ойын кітабындағы маңызды элементтерге айналды.

Әсіресе басым командалар

1971 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 530 ұпай жинады. 1972 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 399 ұпай жинады. 1973 жылы Алабама: 11–1 есебімен 477 ұпай жинады. 1973 жылы Оклахома: 10–0–1 есебімен 400 ұпай жинады. 1974 жылы Оклахома: 11–0 есебімен 473 ұпай жинап, ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1975 жылы Алабама: 11–1 есебімен 374 ұпай жинады. 1975 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 344 ұпай жинап, ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1977 жылы Алабама: 11–1 есебімен 380 ұпай жинады. 1978 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 471 ұпай жинады. 1979 жылы Алабама: 12–0 есебімен 383 ұпай жинап, ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1979 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 409 ұпай жинады. 1983 жылы Әуе күштері: 10–2 есебімен 367 ұпай жинады. 1983 жылы Небраска: 12–1 есебімен 654 ұпай жинады. 1985 жылы Әуе күштері: 12–1 есебімен 470 ұпай жинады. 1985 жылы Грузия Оңтүстік: 13–2 есебімен 460 ұпай жинап, I АА ұлттық чемпионатында жеңімпаз атанды. 1985 жылы Оклахома: 11–1 есебімен жеңіске жетіп, 371 ұпай жинады, ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1986 жылы Грузия Оңтүстік: 13–2 есебімен 619 ұпай жинап, I АА ұлттық чемпионатында жеңімпаз атанды. 1986 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 508 ұпай жинады. 1987 жылы Оклахома: 11–1 есебімен 493 ұпай жинады. 1988 жылы Арканзас: 10–2 есебімен 349 ұпай жинады. 1988 жылы Грузия Оңтүстік: 12–3 есебімен 469 ұпай жинады. 1988 жылы Нотр-Дам: 12–0 есебімен 339 ұпай жинады. 1989 жылы Арканзас: 10–2 есебімен 385 ұпай жинады. 1989 жылы Колорадо: 11–1 есебімен 458 ұпай жинады. 1989 жылы Грузия Оңтүстік: 15–0 есебімен 584 ұпай жинап, Division I AA ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. 1989 жылы Нотр-Дам: 12–1 есебімен 427 ұпай жинады. 1990 жылы Колорадо: 11–1–1 есебімен 399 ұпай жинап, ұлттық чемпионаттың бір бөлігін жеңіп алды. 1990 жылы Грузия Оңтүстік: 12–3 есебімен 436 ұпай жинап, Division I AA ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. 1991 жылы Әуе күштері: 10–3 есебімен 382 ұпай жинады. 1991 жылы Сиракуза: 10–2 есебімен 321 ұпай жинады. 1992 жылы Гавай: 11–2 есебімен 421 ұпай жинады. 1992 жылы Нотр-Дам: 10–1–1 есебімен 437 ұпай жинады. 1992 жылы Сиракуза: 10–2 есебімен 340 ұпай жинады. 1993 жылы Нотр-Дам: 11–1 есебімен 427 ұпай жинады. 1994 жылы Небраска: 13–0 есебімен жеңіске жетіп, 459 ұпай жинап, ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1995 жылы Небраска: 12–0 есебімен жеңіске жетіп, 639 ұпай жинады. 1996 жылы Армия: 10–2 есебімен 379 ұпай жинады. 1997 жылы Әуе күштері: 10–3 есебімен 279 ұпай жинады. 1997 жылы Небраска: 13–0 есебімен жеңіске жетіп, 607 ұпай жинады, ұлттық чемпионаттың бір бөлігін жеңіп алды. 1998 жылы Әуе күштері: 12–1 есебімен 468 ұпай жинады. 1998 жылы Грузия Оңтүстік: 14–1 есебімен 654 ұпай жинады. 1999 жылы Грузия Оңтүстік: 13–2 есебімен 747 ұпай жинап, Division I AA ұлттық чемпионатында жеңімпаз атанды. 2000 жылы Грузия Оңтүстік: 13–2 есебімен жеңіске жетіп, 506 ұпай жинап, Division I AA ұлттық чемпионатында жеңімпаз атанды. 2001 жылы Грузия Оңтүстік: 12–2 есебімен 525 ұпай жинады. 2002 жылы Грузия Оңтүстік: 11–3 есебімен 493 ұпай жинады. 2005 жылы Батыс Вирджиния: Конференцияда 11–1, жалпы есепте 7–0, Sugar Bowl-да қатты жақтырылған Джорджияны жеңді. Бірінші курста оқушылар Пат Уайт пен Стив Слейтон 2000 ярдтан астам жүгірді. 2005 жылы Техас: 13–0 есебімен 662 ұпай жинап, BCS ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. 2006 жылы Батыс Вирджиния: 11–2 есебімен. Екінші курста оқушылар Пат Уайт пен Стив Слейтон 3000-нан астам ярдқа жүгірді. 2007 жылы Батыс Вирджиния: 11–2 есебімен жеңіске жетіп, Фиеста Боулда Оклахоманы жеңді. 2009 жылы Джорджия Тех: 11–3 есебімен 473 ұпай жинады. 2010 жылы Оберн: 14–0 есебімен 577 ұпай жинап, BCS ұлттық чемпионатында жеңіске жетті. 2011 жылы Грузия Оңтүстік: 11–3 есебімен 492 ұпай жинады. 2013 жылы Оберн: 12–2 есебімен 553 ұпай жинады, BCS екінші орын алды. 2014 жылы Әуе күштері: 10–3 есебімен 409 ұпай жинады. 2014 жылы Джорджия Тех: 11–3 есебімен 530 ұпай жинады. 2015 жылы Әскери-теңіз күштері: 11–2 есебімен 478 ұпай жинады. 2017 жылы Армия: 10–3 есебімен 399 ұпай жинады, 20 пас және 785 жүгіру шабуылы жасады. 2018 жылы Армия: 11–2 есебімен AP сауалнамасында 19-шы орынды иеленді. 2019 жылы Әскери-теңіз күштері: 11–2 есебімен 483 ұпай жинап, Liberty Bowl-да жеңіске жетті.