Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Футболдағы қысқа пас түрі.
Type of short pass in football
Гридрондық футболда бүйірлік пас немесе латераль (американдық футболда ресми түрде артқа қарай лақтыру, ал канадалық футболда жақтан өту) доп тасушының допты қарсыластың қақпасына параллель немесе одан алыс бағытта әріптесіне лақтыруымен жүзеге асады. Бүйірлік пас, допты қарсыластың соңғы аймағына қарай алға лақтырудан ерекшеленеді. Бүйірлік пас кезінде доп алға жылжытылмайды, бірақ алға лақтырудан айырмашылығы, кез келген ойыншы алаңның кез келген жерінен кез келген уақытта допты кез келген ойыншыға лақтыруға тырыса алады. Алға лақтыру Солтүстік Америка ойындарының өнертабысы болса, бүйірлік және артқа лақтыру регби одағы мен регби лигасының да бөлігі болып табылады, онда мұндай лақтырулар қалыпты жағдай. Регбидегі қолданылуымен салыстырғанда, Солтүстік Америка футболында латеральдар мен артқа лақтырулар жиі кездеспейді, себебі американдық футбол стратегиясында допты бақылауға басымдық беріледі; оларды көбінесе квотербек, соққы алғаннан кейін, допты жақын жердегі жүгірушіге (немесе сирек кездесетін қабылдағышқа) жылдам жеткізу үшін ("берілу") қысқа қашықтыққа жылдам ауыстырады. Латеральдар сонымен қатар соңғы минуттағы әрекеттік стратегияның немесе алдау ойынының бөлігі ретінде де қолданылады. Латеральды қолданатын ойын үлгілері: тастау, фликер, ілгек және латеральмен ойын.
In gridiron football, a lateral pass or lateral (officially backward pass in American football and onside pass in Canadian football) occurs when the ball carrier throws the football to a teammate in a direction parallel to or away from the opponents' goal line. A lateral pass is distinguished from a forward pass, in which the ball is thrown forward, towards the opposition's end zone. In a lateral pass the ball is not advanced, but unlike a forward pass a lateral may be attempted from anywhere on the field by any player to any player at any time. While the forward pass is an invention of the North American games, the lateral and backward pass is also a part of rugby union and rugby league, where such passes are the norm. Compared to its use in rugby, laterals and backward passes are less common in North American football, due to a much greater focus on ball control in American football strategy; they are most commonly used by the quarterback, after taking the snap, to quickly transfer ("pitch") the ball a short distance to a nearby running back (or, rarely, wide receiver) on a rushing play. Laterals are also often seen as part of a last minute desperation strategy or as part of a trick play. Examples of plays utilizing the lateral pass are the toss, flea flicker, hook and lateral, and buck lateral.
Ережелер
Алға қарай пас командасының шабуылда бейтарап аймақтың ішінде немесе артында бір рет ғана тасталуы мүмкін, ал бүйірлік пастарды қолдануға шектеу жоқ; кез келген ойыншы допты алаңда кез келген жерден заңды түрде бүйірлік пас тастай алады, кез келген ойыншы осындай пас алады және бір ойын кезінде кез келген сандағы бүйірлік пастар тасталуы мүмкін. Латераль – ойын барысында допты иелену ауысқаннан кейін заңды түрде тастауға болатын жалғыз пас түрі. Алға қарай пасқа қарағанда, егер артқа қарай пас жерге немесе төрешіге тисе, ойын жалғасады және фамбл сияқты, жерге тиген артқа қарай пасты екі команданың кез келгені қалпына келтіріп, алға жылжыта алады. Артқа қарай пастарды ұстап алуға да болады. Латераль төменнен немесе жоғарыдан тасталуы мүмкін, бірақ доп паспен алға жылжуға болмайды. Дәл бүйірінен тасталған доп артқа қарай пас саналады. Егер ол жерге түсіп қалса, латеральды тастаған немесе "беріп" жіберген ойыншы НФЛ статистикасында фамбл ретінде тіркеледі, тіпті допты командаласы түсірсе немесе ұстамаса да, бірақ колледж футболында бұл статистикалық деректерді жинаушының пікірінше, жауапты ойыншыға тиесілі болуы мүмкін. Егер доп тіпті аз ғана алға жылжып, содан кейін жерге түсіп қалса, онда ол фамбл емес, толық емес пас болып есептеледі. Снап заңды түрде артқа қарай пас ретінде қарастырылады, бірақ дұрыс орындалмаған снап фамбл ретінде есептелмейді.
While a forward pass may only be thrown once per down by the team on offense from within or behind the neutral zone, there are no restrictions on the use of lateral passes; any player legally carrying the ball may throw a lateral pass from any position on the field at any time, any player may receive such a pass, and any number of lateral passes may be thrown on a single play. A lateral is the only type of pass that can be legally thrown following a change of possession during a play. Unlike a forward pass, if a backward pass hits the ground or an official, play continues and, as with a fumble, a backward pass that has hit the ground may be recovered and advanced by either team. Backward passes can also be intercepted. A lateral may be underhand or overhand as long as the ball is not advanced in the pass. A ball that is passed exactly sideways is considered a backwards pass. If it hits the ground, the person throwing or "pitching" the lateral pass will be subjected to the fumble designation in the statistics in the NFL, even if the ball is dropped or muffed by a teammate, although in college football this can be credited to whichever player the statistician feels is most responsible. If the ball hits the ground after traveling even slightly forward, however, it is then incomplete instead of a fumble. The snap is legally considered to be a backward pass, although a blown snap is not scored as a fumble.
Басқа мақсаттар
"Алға қарай бүйірлеу" оксимороны, іс жүзінде алға жылжыған "бүйірлеу" (артқа пасс) әрекетін сипаттау үшін қолданылады. Көбінесе бұл заңсыз болып табылады. Қорғанысты жаңылыстыру үшін, алға пасс жасалып, дереу екінші ойыншыға артқа берілетін "ілмек және бүйірлеу" деген нұсқасы кейде қолданылады.
The oxymoron "forward lateral" is used to describe an attempted "lateral" (backward pass) that actually goes forward. In most cases, it is illegal. A variant, the hook and lateral, where a forward pass is immediately passed backward to a second receiver to fool the defense, is used on occasion.
Тарихтағы танымал пьесалар
Жақсылап беру ережесі, немесе оның ішіндегі шектеулердің болмауы, футбол тарихындағы ең есте қаларлық және керемет ойындардың біріне себеп болды. Колледж және NFL футболында да жақтауға қатысты футбол туралы белгілі бір әңгімелер бар. Колледждегі бір танымал ойын кері пасқа байланысты, ол жай ғана "Ойын" деп аталады. 1982 жылы Стэнфорд пен Калифорния арасындағы үлкен ойында, төрт секунд қалғанда және бір ұпаймен қалып қойғанда, Кал допты қайтарып, бес кері пас арқылы дочдаунға жетті, соңында Стэнфорд командасы алаңға шыққаннан кейін (Стэнфорд ойыншылары Кал доп тасымалдаушысын ұстағаннан кейін ойын аяқталды деп ойлаған) Стэнфорд музыкалық тобынан өтті. Ойын Стэнфордтың үшінші жақтауда Кал ойыншысының тізесі түсіп қалғаннан кейін және бесінші жақтау заңсыз алға жасалған деп айтуына байланысты даулы болып қала береді. 2000 жылы Теннесси Титанс пен Буффало Биллз арасындағы плей-офф ойынының соңында "Музыкалық қалалық ғажайып" кезінде NFL-дегі танымал және даулы жақтау болды. Бұл нағыз жақтау болды (доп алға немесе артқа жылмады), бірақ қабылдаушы пас берушіден бір қадам алда болды және допты ұстау үшін кері созылды, сондықтан ол заңсыз алға жасалғандай көрінді. 2003 жылдың қазан айында Миннесота Викингс пен Денвер Бронкос арасындағы ойынның бірінші жартысының соңында есеп 7:7 тең болды. Жартысына 12 секунд қалғанда және Викингс өздерінің 41 ярдтық сызығында 3-ші және 24 соққыға тап болғанда, Даунте Калпеппер Рэнди Моссқа ұзын пас жіберді, ол Денвердің 10 ярдтық сызығында допты ұстады. Мосс екі Бронкос ойыншысымен ұсталғанда және артқа қарай итерілгенде, ол 15-те Мо Уильямсқа соқыр жақтау үшін басының үстінен допты лақтырып жіберді, ал Уильямс оны ұшып, допқа ұшты, бұл Викингтерге үзілісте 14:7 есебімен басымдық берді. Бұл ойын кейіннен NFL-дің алғашқы 100 жылындағы 68-ші ең керемет ойын деп аталды. NFL-дегі тағы бір танымал кері пас 2003 жылдың 21 желтоқсанында Нью-Орлеанс Сентс пен Джексонвилл Ягуарс арасындағы ойындағы "Ривер Сити эстафетасы" болды. Уақыт бітіп бара жатқанда, Сентс кері пас беріп, допты алаң бойымен тачдаунға жеткізді. Алайда, қақпаны ұрған Джон Карни қосымша ұпайға жетпеді, бұл ойынды теңестіретін еді, сондықтан Сентс бір ұпаймен жеңілді, есеп 20:19 болды. Тағы бір танымал ойын 2010 жылы Вейк Форестке қарсы пресвитериандық колледж футболында орындалды. Бұл ойында үш жақтау ережесі біріктіріліп қолданылды. Біріншіден, квотербек қасақана жерге шаптырып, допты секіріп өткізді (бұл "жалған фамбл пасы" деп аталады). Допты алған ойыншы ойын аяқталғанын жасамалап, толық емес пас болғанын көрсетті, бірақ кейін допты кең қабылдаушыға жіберді, ол сәтті тачдаунға ұшты. Вейк Форест бас бапкері Джим Гроуб бұл ойынды "мен көрген кез келген ойыннан жақсы орындалған" деп сипаттады. 2007 жылдың 27 қазанында III дивизион колледж футболы ойындарында Тринити университеті екі секунд қалғанда екі ұпаймен қалып қойды. Өздерінің 39-ярдтық сызығынан бастап, Тринити ортадан қысқа пас үшін ойынды шақырды. Допты алған ойыншы допты артқа қарай жіберді, ойыншылар ұсталу қаупі бар болғандықтан қосымша кері пас жасалды. "Миссисипи ғажайыбы" соңында 15 кері пас жасалып, 61 ярдқа жетіп, тачдаун соқты. 2015 жылдың 31 қазанында Майами Харрикенз 45 секунд ішінде сегіз жақтау пас беріп, тачдаун соқты және 22-ші орындағы Дьюк Блю Девилзді 30:27 есебімен жеңді. Бұл ойын Атлантик жағалауы конференциясының төрешілер тобының бірнеше рет қате жіберуіне байланысты дау тудырды. 2018 жылдың 9 желтоқсанында Майами Дельфинс NFL тарихында бірнеше жақтау пасқа байланысты жалғыз тачдаунды жасады, екі жақтау арқылы 69 ярдтық тачдаун соқтырып, Нью-Ингланд Патриоттарын 34:33 есебімен жеңді. Майами бес жыл бұрын Питсбург Стиллерске қарсы ойында жақтау арқылы жеңіліске ұшырауға жақын болған, бірақ Антонио Браун он үш ярдтық сызықта алаңнан шығып кеткен кезде жеңіске жетті. Төрт жылдан кейін, 2022 жылдың 18 желтоқсанында, Патриоттар Лас-Вегас Рейдерсіне қарсы өздерінің жақтау пас ойынын ойнауға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды және Рейдерлер үшін тачдаун соқты, өйткені Лас-Вегас қорғаныс шебіндегі Чендлер Джонс Нью-Инглздің екінші жақтау пас әрекетіне қарсы шығып, жеңіс есебіне жетті. Патриоттар ойын тең болған кезде ойнауға тырысқандықтан, кейінірек оларды ойын үшін сынға алды. Кейбір сарапшылар, мысалы, USA Today Sports-тің Чарльз Кертис оны "Butt Fumble", "Colts Catastrophe" және басқа да NFL тарихындағы нашар ойындармен салыстырды.
The lateral pass rule, or rather the lack of restrictions contained therein, has given rise to some of the most memorable and incredible plays in football history. Both collegiate and NFL football have certain examples of football lore which involve laterals. One famous college play involving the backward passes is simply known as The Play. In the 1982 Big Game between Stanford and California, with four seconds left and trailing by one point, Cal ran the ball back on a kickoff all the way for the walk off touchdown using five backward passes, eventually running through the Stanford Band, who had already taken the field (believing the game was over after Stanford players appeared to have tackled a Cal ball carrier). The game remains controversial because of Stanford's contention that the Cal player's knee was down before he passed the ball during the third lateral and that the fifth lateral was an illegal forward pass. A well known and controversial NFL lateral pass occurred during the Music City Miracle play at the end of the 2000 playoff game between the Tennessee Titans and the Buffalo Bills. The play was a true lateral (the ball did not move forward or backward in the pass), but the receiver was a step ahead of the passer and reached back to catch the ball, so it gave the appearance of an illegal forward pass. In October 2003, the Minnesota Vikings faced the Denver Broncos with the scores tied at 7–7 as the first half came to a close. With 12 seconds left in the half and the Vikings on their own 41 yard line facing a 3rd and 24, Daunte Culpepper threw a long pass to Randy Moss, who caught the ball at the Denver 10 yard line. As Moss was being tackled and driven backwards by two Broncos defenders, he tossed the ball over his head for a blind lateral to running back Moe Williams at the 15, and Williams ran it into the end zone for a touchdown to give the Vikings a 14–7 lead at halftime. This play was later named the 68th greatest play in the first 100 years of the NFL. Another well known backward pass in the NFL was the River City Relay in a game between the New Orleans Saints and the Jacksonville Jaguars on December 21, 2003. With time running out, the Saints threw backward passes and brought the ball down the length of the field for a touchdown. However, kicker John Carney missed the extra point, which would have tied the game, so the Saints lost by one point, 20–19. Another well known play was executed in a college football game by Presbyterian against Wake Forest in 2010. In this trick play, three lateral pass rules were used in combination. First the quarterback passed the ball sideways while intentionally bouncing the ball on the ground (a so called "fake fumble pass"). The pass receiver faked the end of the play, suggesting that it was an incomplete pass, but then passed the ball forward to a wide receiver, who successfully ran for a touchdown. Wake Forest coach Jim Grobe described the play "as well executed as anything I’ve ever seen". In a Division III college football game on October 27, 2007, Trinity University was trailing by two points with two seconds left in a game against conference rival Millsaps College. Starting from their own 39 yard line, Trinity called a play for a short pass across the middle. The receiver pitched the ball backward, with a sequence of additional backward passes as players were in danger of being tackled. The "Mississippi Miracle" ultimately included 15 backward passes as it covered 61 yards for the walk off touchdown. On October 31, 2015, the Miami Hurricanes threw eight lateral passes over the course of 45 seconds to score a touchdown and upset the 22nd ranked Duke Blue Devils 30–27. The play stirred controversy amid a number of missed calls by the Atlantic Coast Conference officiating crew. On December 9, 2018, the Miami Dolphins pulled off the only walk off touchdown to involve multiple lateral passes in NFL history, completing two laterals for a 69 yard touchdown to beat the New England Patriots 34–33. Miami had almost lost a game against the Pittsburgh Steelers five years prior via laterals, but managed to win when Antonio Brown stepped out of bounds at the thirteen yard line. Four years later on December 18, 2022, the Patriots attempted a lateral pass play of their own against the Las Vegas Raiders, but the attempt notably failed and resulted in a walk off touchdown for the Raiders, as Las Vegas defensive end Chandler Jones picked off New England's second lateral pass attempt and ran it in for the winning score. Because the Patriots attempted the play when game was tied, they were later criticized for the play, with some analysts such as Charles Curtis of USA Today Sports comparing it to the Butt Fumble, Colts Catastrophe, and other inept plays in NFL history.