Кіріспе

Мейн штатының округі, АҚШ.

Арусток округі ( /əˈruːstək/ ) – АҚШ-тың Мейн штатында, Канада-АҚШ шекарасында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 67 105 адамды құрайды. Округ орталығы – Хоултон қаласы, Caribou және Fort Kent қалаларында кеңселері бар. Мейн штатында "Округ" деп белгілі, жалпы ауданы бойынша Мейн штатының ең үлкен округі және Миссисипи өзенінен шығысқа қарайғы АҚШ-тағы екінші үлкен округ болып табылады.

Тарих

Воласток өзенінің атымен аталған Арустук шекарасы толығымен Малисет елінің ішінде, жергілікті тұрғындар Воластокук деп атайды. Микмак және Абенаки сияқты көршілес тайпалармен біріккен Воластокиик (немесе Малисет) тайпасы және олардың жері Вабанаки конфедерациясының бір бөлігін құрады және құрастыруда. Бұл конфедерация Даунлендтің (қазіргі Жаңа Англия және Канаданың теңіз жағалауы) бірнеше жерін қамтыды және Еуропалық және Британдық отарлау кезінде бірікті. Сент-Джон, Пенобскот және Кеннебек өзендерінің бастауы ретінде шамамен белгіленген, сирек қоныстанған Солтүстік Мэн ормандары отарлық дәуірде зұлым үкіметтерден қашқан босқындармен мекенделген. Американың түпкі тұрғындары, әсіресе Даунлендтіктер (жаулап келген еуропалық отаршылдардан және олармен сауда жасаған контрабандистерден қашып, ағылшын Массачусетсі мен француздық Акадия арасында) Атлант жағалауындағы шағын қауымдастықтарда отарлар арасындағы даулы шекарада өмір сүрді. Англия Франция және Үнді соғыстарынан кейін Мэн шығанағына басымдық танығаннан кейін, шекара аймағының бұл тұрғындары үлкен өзендер арқылы ішкі аймаққа шегінді, оларға Акадиядан қуылған акадиялықтар қосылды. Акадиялықтардың және Воластокевиктердің көпшілігі Канаданың Мадаваска округінде пана тапты, бірақ бірнеше қауымдастықтар Америка Құрама Штаттары болатын жерде қалды, соның ішінде Малисет үндістерінің Хоултон тобы, сондай-ақ Метаксонекияк Воластокевик деп белгілі. Тірі қалғандар тәуелсіздікті қаласа да, айналасындағы үкіметтер олардың панасын бөліп, Арустук округін Канаданың жоғары ағысындағы Сент-Джон өзенінің су жинау алабының батыс жағалауы деп есептеді. АҚШ-тың бақылауында бұл аймақта бастапқыда ағаш өңдеу өнеркәсібі басым болды, бірақ халық санының өсуімен егіншілік маңыздырақ болды. Сент-Джон өзені бойындағы көлік және Нью-Брансуикке алғашқы теміржол байланыстары Канадамен тығыз бизнес байланыстарын құрды, 1894 жылы Бангор және Арустук теміржолы арқылы АҚШ теміржол желісіне қосылғанға дейін. Арустук округінің тұрғындары шекаралық аймақтағы оқшауланған тарихының нәтижесінде қалыптасқан тәуелсіз мәдени ерекшелігін сақтайды. Арустук округі 1839 жылы Пенобскот және Вашингтон округтерінің бөліктерінен құрылды. 1843 және 1844 жылдар аралығында округ Пенобскот округінен қосымша жер алды және Пискатаквис округімен жер алмасты. 1889 жылы Арустук Пенобскоттың шағын бөлігін алды, содан кейін 1903 жылы оны қайтарып берді, осылайша Арустук округі қазіргі түріне ие болды. Округтің кейбір аумақтары "Арустук соғысына" әкелген жер дауының бөлігі болды, бұл дау Вебстер-Эшбёртон шартымен шешілді. Округ сондай-ақ Жер асты жолының бір бөлігі болды және Канадаға кірмес бұрынғы соңғы тоқтау орнының бірі болды. Құлдар Арустук округінің сыртында немесе қараусыз қалған жерлерде жиналып, жасырынып жүрді. Форт-Фейрфилдке жақын Friends Quaker Church шіркеуі көбінесе соңғы тоқтау орны болды. Арустук округінің экономикасының көп бөлігі Суық соғыс кезеңінде әскери шығындармен басым болды. Лаймстоун әскери әуе алаңы 1947 жылы Мэн штатының Лаймстоун қаласында салынды. 1953 жылы Лоринг әуе күштері базасы (AFB) деп аталды, өйткені бұл Стратегиялық әуе қолбасшылығының (SAC) 42-ші бомбалаушы қанатының Convair B 36 Peacemaker бомбалаушыларын пайдаланатын үйі болды. Арустук округі стратегиялық орналасуына байланысты таңдалды, ол Америка Құрама Штаттарының Орталық Шығыс пен Еуропаға, соның ішінде Урал тауларының батысындағы Совет Одағына ең жақын орны болды. Лоринг әуе базасы осы ірі бомбалаушы ұшақтардың жүзін қабылдай алатын, сондай-ақ ең үлкен отын сақтау сыйымдылығына және 4700 тонна жаңа қару сақтау сыйымдылығына ие болды. Лорингтегі 42-ші бомбалаушы қанаты 1991 жылғы базаны қайта құру және жабу комиссиясы жабылуды ұсынғанға дейін Boeing B 52 Stratofortress бомбалаушыларын пайдаланды, содан кейін 1994 жылы база жабылды. 2014 жылғы Акадия әлемдік конгресі Канада-АҚШ шекарасында, Арустук округі және Канаданың бірқатар көршілес округтері (Квебектегі Темискуата және Нью-Брансуиктегі Виктория, Мадаваска және Рестигуш) бірлесіп өткізді. Ұйымдастырушылар Мэйн штатының Мадаваска қаласында өткізілетін Тинтамаре және Сент-Джон өзенінің арғы жағында алып тартыс ұйымдастыруды жоспарлады.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 6828 шаршы миль (17,684 км2) құрайды, оның ішінде 6671 шаршы миль (17,278 км2) құрлық, ал 156 шаршы миль (404 км2) (2,3%) су. Арусток округі – Мэн штатының аумағы бойынша ең үлкен округі, ол Коннектикут және Род-Айленд штаттарының жалпы ауданына шамамен тең. Округтің ең жоғары нүктесі – Пикед тауы, оның биіктігі 2230 фут (680 м), ал батыс беткейлері Пискатаквис округінің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан.

Үкімет және саясат

Аудан Мэн штатының оңтүстік және жағалау округтеріне қарағанда әлеуметтік тұрғыдан консервативті болғанымен, 1992 жылдан 2012 жылға дейінгі алты сайлауда Демократиялық партияның президенттік үміткері жеңіске жеткен. 2016 және 2020 жылдары республикашыл үміткерге дауыс берген. Мэн штаты заң шығарушы жиналысында 2013 жылы округтен үш демократ және жеті республикашыл сайланды. 2009 жылы бір жынысты некеге қарсы референдумды қолдау үшін 73% дауыс берді және Мэн штатының медициналық марихуана заңына 54% қарсы дауыс берді. 2012 жылы Мэн штатында бір жынысты некелерді заңдастыруға қатысты мәселеге 67% қарсылық білдірді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 71 870 адам, 30 961 үй шаруашылығы және 19 578 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 39 529 тұрғын үй бірлігі орналасқан. Ауданның нәсілдік құрамы: 95,7% ақ нәсілді, 1,7% американдықтар, 0,6% қара немесе афроамерикалықтар, 0,4% азиялықтар, 0,2% басқа нәсілдерден және 1,4% екі немесе одан көп нәсілді азаматтар. Испан немесе Латын Америкасынан шыққандар халықтың 0,9% құрады. 2010 жылы халықтың 18,0% үйде француз тілінде сөйлейтінін мәлімдеді; ағылшын тілінен басқа, ерекше тілдік топтар болған жоқ. 30 961 үй шаруашылығының 25,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 49,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 36,8%-ы отбасы емес, ал 30,8%-ы жеке тұлғалардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,26 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,79 адамды құрады. Медианалық жас 45,3 жас.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 73 938 адам, 30 356 шаруашылық және 20 429 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 38 719 тұрғын үй құрады. Округтың нәсілдік құрамы: 96,80% ақ нәсілді, 0,38% қара немесе афроамерикалық, 1,36% жергілікті американдықтар, 0,47% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,17% басқа нәсілдер және 0,80% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,60% испаниялық немесе латын американдықтар. 22,6% француз, 15,4% АҚШ немесе американдық, 14,6% ағылшын, 14,3% француз-канадтық және 10,2% ирландтық тегінен шыққандар. 30 356 шаруашылықтың 28,40%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 55,60%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,10%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,70%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,60%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 13,10%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,36 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрайды. Округта халықтың 22,60%-ы 18 жасқа дейін, 7,90%-ы 18-24 жас аралығында, 26,30%-ы 25-44 жас аралығында, 26,20%-ы 45-64 жас аралығында, ал 17,00%-ы 65 жастан асқан. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 95,40 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,70 еркек келеді. Округтағы шаруашылықтың орташа табысы 28 837 доллар, ал отбасының орташа табысы 36 044 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 29 747 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 300 доллар. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 033 доллар. Отбасылардың 9,80%-ы және халықтың 14,30%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,20%-ы және 65 жастан асқандардың 16,00%-ы.