Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрамында саңырауқұлақ бар өсімдік ауруы
Plant disease caused by fungus
Алма қабығы – розгөлділер (Rosaceae) отбасының өсімдіктерінде жиі кездесетін ауру, оның себебі Venturia inaequalis аскомицет саңырауқұлағы. Бұл ауру бірнеше өсімдік туыстарына, соның ішінде Сорбус, Котонеастер және Пирусқа әсер етсе де, көбінесе Малус ағаштарының, гүлдейтін крабаппл түрлерінің және егілген алманың жұқпасымен байланысты. Аурудың алғашқы белгілері зақымданған ағаштардың жапырақтарында, гүлдерінде және дами бастаған жемістерінде пайда болады, олар жұққаннан кейін қара, дұрыс емес пішіндес жараларға шалдығады. Алма қабығы көбінесе өсімдігін өлтірмейді, бірақ жұқпа әдетте жемістің деформациясына және жапырақтар мен жемістердің ерте түсуіне алып келеді, бұл өсімдіктің абиотикалық стресске және қосымша жұқпаға осалдығын арттырады.
Apple scab is a common disease of plants in the rose family (Rosaceae) that is caused by the ascomycete fungus Venturia inaequalis. While this disease affects several plant genera, including Sorbus, Cotoneaster, and Pyrus, it is most commonly associated with the infection of Malus trees, including species of flowering crabapple, as well as cultivated apple. The first symptoms of this disease are found in the foliage, blossoms, and developing fruits of affected trees, which develop dark, irregularly shaped lesions upon infection. Although apple scab rarely kills its host, infection typically leads to fruit deformation and premature leaf and fruit drop, which enhance the susceptibility of the host plant to abiotic stress and secondary infection.
Тарих және таралу
Алма қабығы туралы алғашқы ресми хабарламаны 1819 жылы швед ботанигі Элиас Фрис жасаған. Бұл аурудың споралары мен конидиялары ұзақ қашықтыққа тарала алмайтындықтан, алма қабығы көшпенді халықтармен алма ағаштарының қозғалысы арқылы тараған болуы мүмкін. Бұл болжам жүйесі Еуропа мен Солтүстік Америкада жылдам қабылдауға ие болды, онда алма өсірушілер оны жаңа инфекциялар туралы ерте ескерту жүйесі ретінде пайдаланады, бұл оларға қажет болған жағдайда профилактикалық фунгицидтерді қолдануға мүмкіндік береді. Миллс кестесі жасалғаннан бері бірнеше рет жаңартылды. Ең маңызды жаңарту 1989 жылы өсімдік патологтары Уильям МакХарди мен Дэвид Гадури жасады, олар аскоспоралардың жаңа инфекцияны құру үшін бастапқы есептеулерге қарағанда 3 сағатқа аз уақыт қажет екенін анықтады. Бензимидазол фунгицидтері дәстүрлі бақшаларда алма қабығын басқару үшін ең көп қолданылатын фунгицидтер класына жатады; алайда, бұл класс фунгицидтеріне, сондай-ақ деметилдеу ингибиторлары мен хинон сыртқы ингибиторлары сияқты басқа бірнеше фунгицидтерге қарсы аурудың төзімділігі дамып келе жатқанына дәлелдер бар. Фунгицидтерге төзімділікті басқару үшін өсірушілер маусым ішіндегі қолдану санын азайтуы және фунгицидтердің әртүрлі кластарын кезекпен қолдануы мүмкін. Сондықтан, қазіргі уақытта органикалық өндіріс жүйелеріне сәйкес келетін балама басқару стратегиялары әзірленуде.
The earliest official reports of apple scab were made in 1819 by Swedish botanist, Elias Fries. As neither the spores nor conidia of this disease are capable of travelling great distances, it is likely that apple scab spread through the movement of domesticated apple trees by migrating humans. This prediction system has been rapidly adopted in both Europe and North America, where apple growers use it as an early warning system for new infections, allowing them to apply preventive fungicides when appropriate. Several revisions have been made to the Mills Table since its creation. The most notable revision was made in 1989 by plant pathologists William MacHardy and David Gadoury, who determined that ascospores required 3 hours less than originally calculated in order to establish a new infection. Benzimidazole fungicides are among the most commonly used classes of fungicide for managing apple scab in conventional orchards; however, there is some evidence that the disease is developing resistance to this class of fungicides, along with several others, including demethylation inhibitors and quinone outside inhibitors. To manage the development of fungicide resistance, growers can reduce the number of applications made throughout the season and alternate between different classes of fungicide. As such, alternative management strategies appropriate for organic production systems are currently being developed.
Биологиялық бақылау
Биологиялық бақылау – бір организмнің популяциясын (биологиялық бақылау агенті) екінші организмнің популяциясын шектеу үшін пайдалануды білдіреді. Алма қызылшасын бақылауға арналған тіркелген биологиялық бақылау агенттері өте сирек. Ең көп танылған өнімдердің бірі – Serenade® ASO, ол Bacillus subtilis белсенді компоненті ретінде қолданылатын микробтық биофунгицид және бактериялар немесе саңырауқұлақтар тудырған жапырақ ауруларын бақылауға қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, бірнеше саңырауқұлақ антагонистері бөлініп, әлеуетті биобақылау ретінде анықталды. Мұндай антагонисттердің бірі – Cladosporium cladosporioides (H39 штаммы). Бұл антагонистік саңырауқұлақ алма қызылшасына қарсы айқын биоактивтілік көрсетті. Бұл туралы 2015 жылғы зерттеуде көрсетілген, онда C. cladosporioides қолдануы дәстүрлі және органикалық шаруашылықтарда жапырақ қызылшасының таралуын 42-98%-ға, ал алма қызылшасының таралуын 41-94%-ға дейін төмендетуі мүмкін екені анықталды.
Biological control refers to the use of a population of one organism (a biological control agent) to suppress the population of another. There are very few biological control agents registered for the control of apple scab. One of the most widely recognized products is Serenade® ASO, a microbial biofungicide which uses Bacillus subtilis as its active ingredient and may be used to control foliar diseases caused by bacteria or fungi. Furthermore, several fungal antagonists have been isolated and identified as potential biocontrols. One of such antagonists is Cladosporium cladosporioides (strain H39). This antagonistic fungus has demonstrated significant bioactivity against apple scab. This was indicated in a 2015 study, which found that applications of C. cladosporioides could reduce leaf scab incidence by 42 98% and apple scab incidence by 41 94% in both conventionally and organically managed orchards.
Резистенттілік селекциялық бағдарламалар
Алғашқы ресми алма қабығына төзімді сорттарды шығару бағдарламалары 20-шы ғасырдың басында Пердью университеті, Ратгерс университеті және Иллинойс университетінің PRI Apple Breeding Program бағдарламасын әзірлеуімен басталды. 1945 жылдан бері PRI алма селекциялық бағдарламасы 1500 төзімді сортты дамыту үшін мәдени алмалар мен жабайы Malus түрлерінің бақыланатын айқастыруын пайдаланды, олардың 16-сы (оның ішінде 'Prima', 'Jonafree' және 'Goldrush') нарыққа жіберілді. Қазіргі заманғы генетикалық зерттеулер алма қабығына төзімділікке он бес геннің жауапты екенін көрсетті. Бұл гендердің көпшілігі Шығыс Азиядағы жабайы Malus spp. популяцияларынан оқшауланды, онда түрлердің жоғары деңгейде әртүрлілігі сақталған. Осы төзімділік гендерінің ішінде Vf (Rvi6) гені ең көп зерттелген және қазіргі уақытта трансгендік технологияны қолдана отырып, төзімді сорттарды дамытуға тырысатын зерттеушілер қолданып жүр. Трансгендік төзімді сорттарды дамыту баушалар шаруашылықтарында басқару шығындарын азайтуға мүмкіндік береді, бірақ нарықтағы шектеулі қабылдау коммерциялық өсірушілердің оны кеңінен пайдалануына кедергі келтіреді. Сонымен қатар, зерттеушілер Venturia популяцияларының төзімділік гендерін жеңуін байқады, бұл осы технологияның табысына үлкен кедергі болып табылады.
The first formal resistance breeding programs for apple scab began in the early 20th century with the development of the PRI Apple Breeding Program by Purdue University, Rutgers University, and the University of Illinois. Since its inception in 1945, the PRI Apple Breeding Program has used controlled crosses between cultivated apples and wild Malus species to develop 1500 resistant cultivars, 16 of which (including 'Prima,' 'Jonafree,' and 'Goldrush') have been named released into market. Modern genetic work has found that a total of fifteen genes may confer resistance to apple scab. Many of these genes have been isolated from wild Malus spp. populations in East Asia, where a high level of species diversity still remains. Of these resistance genes, the Vf (Rvi6) gene is the most well studied and is currently being used by researchers seeking to develop resistant cultivars using transgenic technology. While the development of transgenic resistant cultivars may reduce management costs in orchards, limited market acceptance pose a barrier to early adoption by commercial growers. Moreover, researchers have observed a breakdown of resistance genes by Venturia populations, posing another significant barrier to the success of this technology.