Кіріспе

Идзу аралдары архипелагындағы жанартау аралы Мияке-джима (三宅島) – Филиппин теңізіндегі Идзу архипелагында, Токиодан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан жанартау аралы. Идзу аралдары тобындағы басқа аралдар сияқты, Мияке-джима Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық паркінің құрамына кіреді.

Этимология

Мияке-дзима есімінің шығу тегі туралы көптеген теориялар бар. Бір теория бойынша, аралдың пайда болуы туралы «Миякеки» (三宅記) деп аталатын қолжазба, аралдық синтоист діни қызметкері жазған, атауға ықпал еткен. Қолжазбада Масима (三嶋) құдайы көрші аралдарда екі үй салғаннан кейін, осы аралда сарайын қалай салғанын баяндайды. Әр үйдің арт жағы сарайға қаратылған, соның салдарынан олар тізбектей орналасқан көрінеді. Бұл сенім «үш үй теориясы» деп белгілі. Тағы бір гипотеза бойынша, Мияке-дзимадағы киелі орындары Хиросима шығанағындағы Мияджима аралындағы киелі орындарымен тарихи байланысты. Көптеген болжамдар болғандықтан, оның нақты шығу тегін білу мүмкін емес.

География

Арал – 10 000 – 2000 жылдар аралығындағы Плейстоцен кезеңінің соңына жататын, граниттік композиттік конусты стратовулкан. Аралдың жағалауы шамамен дөңгелек пішіндес, ұзындығы 88,3 шақырым, орташа диаметрі сегіз шақырымды құрайды. Ең биік нүктесі – Ояма тауы (雄山), ол 759 метрлік белсенді жанартау. Таудың тарих бойы көп рет атқаны туралы мәліметтер бар, оның алғашқы жазбалары Нара дәуіріне дейін жетеді. Соңғы 890 жылда ол 13 рет атқылаған, оның ішінде Мэйдзи кезеңі басталғаннан бері бес рет. 1940 жылы лава ағыны салдарынан 11 адам қаза тапты, ал 1962 және 1983 жылдары тағы да жарылыстар болды. 2000 жылдың 14 шілдесінде Ояма тауы қайтадан атқылай бастады, қыркүйек айына қарай арал толығымен эвакуацияланды. Төрт жылдық жанартау эмиссиясынан кейін, 2005 жылдың 1 ақпанында тұрғындарға тұрақты түрде оралуға рұқсат берілді. Жарылыстан кейін Ояма тауынан күкірт диоксиді газы үздіксіз шығып тұрады. Бұрын арал тұрғындары үнемі газ маскаларын алып жүруге міндетті болған. Алайда, маскалар бірнеше жылдан бері қажет емес. Ауадағы уытты газдардың деңгейі күрт өскен жағдайда дабыл сигнализациясы қосылады. Бұл жанартаудан шығатын жанартау газдары көп компонентті газ талдау жүйесі арқылы өлшенеді, ол жанартаудың атқылауына дейін магманың газ шығаруын анықтап, жанартау активтілігін болжауға көмектеседі.

Климат

Мияке-дзима ылғалды субтропиктік климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелуі Cfa), онда жаздар өте жылы, ал қыстар ылғалды болады. Жыл бойына жауын-шашын көп мөлшерде жауады, бірақ қыс айларында оның мөлшері азаяды.

Флора мен фауна

Мияке-джимада ерекше бай флора мен фауна, соның ішінде құстар мен жануарлардың бірнеше сирек түрлері бар, бірақ оның табиғи орталары адам және жанартау әрекеттерінен үнемі қауіп көріп келеді. Су астында арал су астында жүзушілер үшін коралл рифтерімен және теңіз фаунасымен (жақын орналасқан Микура-джима маңындағы дельфиндер популяциясын қоса алғанда) бағалы. Арал BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылды, себебі ол жапондық орман көгершіндері, жапондық кайралары, Плеске шұңқыры, Идзима жапырақты шұңқыры және Идзу құсбағы (акакокко) популяцияларын қамтиды.

Әкімшілік

Арал Токио әкімшілігінің Мияке субпрефектурасымен басқарылады. 2016 жылдың 1 маусымына қарай аралда 2451 адам тұрды. Мияке, Токио (Мияке ауылы) аралдың жергілікті басқару органы болып табылады және Мияке джиманың батыс-оңтүстік-батысында орналасқан шағын, адам тұрмайтын Онохаражиманы да қамтиды. Мияке ауылы Izu, Kamitsuki, Igaya, Ako және Tsubota деген бес дәстүрлі кенттен тұрады, ал Tsubota кенті оңтүстік-шығыс жағалауда орналасқан әкімшілік орталық болып табылады.