Кіріспе

Құс түрі

Кубалық мартин (Progne cryptoleuca) – Кубаға ендемік үлкен қарлығаш. Ол Кариб теңізіндегі мартинге (P. dominicensis) жақын, ол Жамайкадан шығысқа қарай Тобагоға дейінгі Кариб теңізі аралдарында көбейеді, сондай-ақ Мексикада көбейетін Синалоа мартиніне (P. sinaloae) де жақын. Ол әр түрлі уақытта қызғылт мартиннің, Progne subis, тұқымдық тобы ретінде қарастырылған.

Сипаттама

Ересекті Куба мартиндерінің ұзындығы 18,5 см, екіге бөлінген құйрығы және салыстырмалы түрде кең қанаттары бар, салмағы 40 г. Ересекті еркектер жылтыр көк-қара түсті, ақ түсті төменгі жағымен сәйкес келеді. Аналықтары мен жас құстардың түсі аталықтарына қарағанда бозғыл, көк-қоңыр кеудесі мен қабырғалары және ақ төменгі жағы бар. Ересекті еркек Куба мартиндерін еркек Кариб мартиндерінен қара ішкі жағынан ажыратуға болады: Кариб мартиндерінің ішкі жағында айқын ақ дақ бар. Ересекті аналықтары мен жас құстарды ажырату оңай емес. Ал ересекті еркек Куба мартиндерін және қызғылт мартиндерді далада сенімді түрде ажырату мүмкін емес. Ересекті аналық және жас қызғылт мартиндердің екі түрді ажыратуға көмектесетін қабыршақты кеуде өрнегі бар. Бұл екі ұқсас түрден айырмашылығы, Куба мартині тек Куба мен Исла-де-ла-Ювентуд аралдарында ғана кездеседі. Қызғылт мартиндер мен Кариб мартиндері көшіп-қонушы түрлер, олар қыс мезгілінде ғана Куба мартинінің ареалында болады.

Мінез-құлық

Кубалық мартин банктер мен ғимараттардағы қуыстарда немесе ескі тоқылдақтардың тесіктерінде ұялайды. 3-6 жұмыртқа ұяға салынып, 15 күндей күтіледі, содан соң тағы 26-27 күннен ұшқындар пайда болады. Сияқырғыш мартин сияқты, бұл түр де ұялауға арналған қуыстар үшін басқа шағылалы құстармен бәсекелесе алады. Атап айтқанда, қалалық аймақтарда үй шағаласы олардың басты қарсыласы болып табылады, онда олар көбінесе адам жасаған құрылыстарды пайдаланады, ал ауылдық жерлерде кокос ағаштарындағы тоқылдақтардың тесіктеріне басымдық береді, шағалалармен бәсекелестік азаяды. Кубалық мартиндер әлеуметтік құстар, олар ұшып жүрген жәндіктерді аулайды. Олар көбінесе 20 құсқа дейін жететін үлкен, кейде аралас топтарда кездеседі. Олардың дауысы – гөгілдеп тұратын "чү-чү". Куба мен Исла-де-ла-Хувентудқа ендемик болып саналғанына қарамастан, Флоридада кездейсоқ шатасқан жекелеген құстар кездескен.