Кіріспе

Құстар туысы

Aphelocoma туысына жататын шалғы жайрақтары және оларға жақын құстар бар. Олар Мексикада, Орталық Американың батысында және АҚШ-тың батысында кездесетін Жаңа әлемнің жайрақтары, Флоридада шалғай орналасқан популяциясымен. Бұл туыс Жаңа әлемнің (немесе "көк") жайрақтары тобына жатады – мүмкін, жекеге бөлінетін бір құрамға – ол басқа жайрақтармен, қарғалармен немесе ағашқарғалармен тығыз байланысты емес. Олар ашық қарағай-тоғай, шапарал және жасыл жапырақты ормандарда тіршілік етеді.

Сипаттама

Афелокома жабайылары көк жабайыдан сәл ірілеу келеді және олар ұзын құйрығымен, сәл қысқа, дөңгелек қанаттарымен және басында шоқысы болмауымен ерекшеленеді. Басының үсті, мойны және басының қабырғалары терең, жарқын көк түсті. Кейбір түрлерінің көзінің үстінде ақ жолақ және қара құлақ қауырсындары болады. Көкірегі де ақ немесе сұрғылт ақ, ал арқасы сұр қоңыр, көптеген түрлерде бұл жарқын көк құйрық пен қанаттарға қарсы келеді. Бір түрі – Бір түсті жабайы, бүкіл денесі көк түсті, сырттай солтүстіктегі Пиньон жабайысына ұқсас. Мұқарасы, аяқтары және тырнақтары қара түсті.

Мінез-құлық

Тамақ негізінен бұршақ пен қарағай жаңғағынан тұрады. Алайда, дәнді дақылдар, жидектер және басқа да жемістер де жиі жейді. Бұл құстардың тамақтануы әртүрлі болуы мүмкін; олардың рационына жәндіктер, жұмыртқалар мен қоректілер, кішкентай бақалар, егеуқұйрықтар мен бауырымен жорғалаушылар кіреді. Тамақ жинап сақтайтын құстар ретінде, шөпшектер ерекше эпизодтық есте сақтау қабілетін көрсетеді. Олар азық-түлік жасырған жерлерін өте дәл таба алады, тіпті алғашқы жасырғаннан кейін бірнеше күн өткен соң да. Жабайы афелокома құсқұйрықтары жиі кемпингтерге және пикниктерге келеді және тамақтандыруға үйренген адамдардың қолынан жеуге үйренген. Ұясы ағашта немесе бұтада, кейде өте төмен орналасқан. Ұясы тығыз, шаш және жіңішке тамырлармен қапталған, сыртқы диаметрі шамамен 30-60 см. Әдетте 2-4 жұмыртқа салады және 14-16 күндей күтіп бағады. Жұмыртқа қабығының түсі екі түрлі: зәйтүн түсті іздері бар көк немесе қызыл-қоңыр іздері бар сұрғылт ақ немесе жасыл түсті. Флорида шөпшегі мен Мексика шөпшегі екеуі де ұясында бірнеше "көмекші" болатын кооперативтік көбею жүйесіне ие, көбінесе олар көбейетін жұптың туыстары болады. Көбейетін жұптың пролактинінің артуы ата-аналық мінез-құлық пен физиологияның дамуына әкеледі. Көмекші құстардағы аллопариенттік мінез-құлықтың себебін анықтау көптеген зерттеулердің назар ортасында болды. Көбеймейтін афелокома шөпшектеріндегі пролактин деңгейінің артуы мен көмектесу мінезі арасында оң байланыс анықталды. Шөпшектер – құстар отбасының мүшелері, олар ең зиялы құстар және барлық жануарлардың ішіндегі ең зиялы жандардың бірі саналады. Афелокома шөпшектері өте дауысты және дыбыстар мен шақырулардың кең ауқымына ие; ең көп кездесетін шақырулардың бірі – "чирик, чирик, чирик" және құрлы-құрлы дыбыс – "крррррррр". Афелокома шөпшектері, басқа барлық шөпшектер сияқты, көбінесе агрессивті, тамақтанатын жерлерде қарсыластық танытады және кейде мазасыздық тудырады.