Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
18 ғасырдағы француз және кейін британдық флоттардағы фрегат.
18th century frigate in the French and later British navies
Лутин француз және британдық флоттарда қызмет еткен фрегат болды. Ол 1779 жылы француздар жасап суға жіберді. Кеме 1793 жылы британдықтардың бақылауына өтіп, HMS Lutine ретінде пайдалануға берілді. Ол 1799 жылы дауыл кезінде Батыс Фризия аралдарында батып кетті. Ол 32 зеңбірекпен француз кемесі ретінде 1779 жылы Тулонда суға түсірілді. Француз революциясы кезінде Лутин француз роялистерінің бақылауына көшті. 18 желтоқсан 1793 жылы ол француз республикашыларына түсіп қалмауы үшін Тулонды қоршаудан кейін британдық флотқа тапсырылған он алты кемеден бірі болды. 1795 жылы британдықтар оны 38 зеңбірекпен бесінші дәрежелі фрегат ретінде қайта жарақтап шығарды. Содан кейін ол Солтүстік теңізде Амстердамды блокадалауға қатысты. Лутин 1799 жылдың 9 қазанында Батыс Фризия аралдарындағы Влилендте үлкен алтын жүк тасығанда дауыл кезінде батып кетті. Құмды төбелердің жылжуы құтқару жұмыстарын қиындатты, ал жүктің көп бөлігі әлі күнге дейін табылмады. Лондонның Lloyd's компаниясы құтқарылған қоңырауын – Лутин қоңырауын сақтап, қазір Лондондағы штаб-пәтерінде салтанатты шараларда қолданады.
Lutine was a frigate which served in both the French Navy and the Royal Navy. She was launched by the French in 1779. The ship passed to British control in 1793 and was taken into service as HMS Lutine. She sank among the West Frisian Islands during a storm in 1799. She was built as a French with 32 guns, and was launched at Toulon in 1779. During the French Revolution, Lutine came under French Royalist control. On 18 December 1793, she was one of sixteen ships handed over to a British fleet at the end of the Siege of Toulon, to prevent her being captured by the French Republicans. In 1795, she was rebuilt by the British as a fifth rate frigate with 38 guns. She served thereafter in the North Sea, where she was part of the blockade of Amsterdam. Lutine sank during a storm at Vlieland in the West Frisian Islands on 9 October 1799, whilst carrying a large shipment of gold. Shifting sandbanks disrupted salvage attempts, and the majority of the cargo has never been recovered. Lloyd's of London has preserved her salvaged bell – the Lutine Bell – which is now used for ceremonial purposes at their headquarters in London.
Ауасы құлаған жер
Апат болған жер, Вли, күшті ағыстарымен және дауылдардың кемелерді жағаға тіреу қаупімен әйгілі болды. Аймақ құмдықтар мен сайлаулардан тұрады, олар ағыстармен үнемі жылжып отырады, ал олардың арасынан арналар өтеді: 1666 жылы Екінші ағылшын-голландия соғысы кезінде адмирал Холмс осы сайлауларды бұзып өтіп, Холмс өртіне бастама берді, бұл сайлауларды өтпейтін деп санайтын голландтарды таң қалдырды. Судың тереңдігі де үнемі өзгеріп тұрады, бұл құтқару жұмыстарында көп қиындықтар тудырды. "Лутин" кемесі қазір толығымен жойылған "Ижзергат" деп аталатын, Влиланд және Тершеллинг аралдары арасындағы, шалшық арнада сүңгіп кетті. "Лутин" батқаннан кейін, апат орны құммен тола бастады, 1804 жылға қарай құтқару жұмыстарын тоқтатуға мәжбүр етті. Кездейсоқ, 1857 жылы апат орны қайтадан ашылғаны анықталды, бірақ 1859 жылы қайтадан құмға көмілді. Апат орны шамамен 1915 және 1916 жылдар аралығында жартылай ашылған болуы мүмкін, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан құтқару жұмыстары жүргізілмеді.
The site of the wreck, the Vlie, was notorious for its strong currents and the danger of storms forcing ships onto the shore. The area is composed of sandbanks and shoals, which the currents continuously shift, with channels through them: in 1666, during the Second Anglo Dutch War, Admiral Holmes had managed to penetrate these shoals and start Holmes's Bonfire, surprising the Dutch who had considered the shoals impassable. The depth of water also constantly changes, and this has caused much of the difficulty in salvage attempts. Lutine was wrecked in a shallow channel called the IJzergat, which has now completely disappeared, between the islands of Vlieland and Terschelling. Immediately after Lutine sank, the wreck began silting up, forcing an end to salvage attempts by 1804. By chance, it was discovered in 1857 that the wreck was again uncovered, but covered again in 1859. The wreck was probably partially uncovered between 1915 and 1916, although no salvage was attempted because of World War I.
Алтын
Ллойдтың мұрағаттары 1838 жылы Ллойдтың бас кеңсесінде болған өрттен жойылды, ал жоғалған жүк мөлшері Ллойдтың 1858 жылы жасаған бағалауына негізделген: апаттан 60 жыл өткеннен кейін күміс пен алтыннан тұратын 1,2 миллион фунт стерлинг. Жүктің жалпы бағасы мен сақтандыру сомасы ғана белгілі. Алтынды Лондонның Ллойд компаниясы сақтандырған, ол талапты толық төледі. Осылайша, сақтандырушылар тастау құқығы бойынша алтынға ие болды және кейін оны құтқаруға рұқсат берді. Алайда, соғыс жағдайында голландтар оны соғыс олжасы ретінде иеленуге талап етті. Капитан Портлокқа Адмиралтейство 1799 жылдың 29 қазанында жүк иелерінің пайдасына жүкті қайтаруға тырысуды тапсырды; Ллойд да кеме апатына қарап шығу үшін агенттерін жіберді. Голландияның мемлекеттік мүлік комитеті жергілікті кеме апаттарын қабылдаушыларға кеме апаты туралы есеп беруді тапсырды, ал 1799 жылдың желтоқсанында Тершеллингтегі қабылдаушы Ф. П. Роббеге құтқару жұмыстарын бастауға рұқсат берілді. Үш тарап та апаттың қолайсыз орналасуы мен жыл соңына байланысты құтқарудың қиындықтарына назар аударды. Осы кезде кеме апаты шамамен судың астында жатқан. 1821 жылы Роббенің Тершеллингтегі ресиверінің мұрагері Пьер Эшаузиер король Вильгельмге өтініш жасады және корольдік жарлықпен жалғыз құқықты алды. Мемлекет барлық қалпына келтірілгеннің жартысын алатын болды. Сондықтан Эшаузиер мен оның мұрагерлері патша жарлығымен кеме апатының иелері болды және осылайша «Декреттік құтқарушылар» деп аталды. Эшаузиердің әрекеттері Ллойдты британ үкіметінен кеме апатына қатысты құқықтарын қорғау үшін көмек сұрауға итермеледі. 1823 жылы король Вильгельм кейінгі жарлықпен бастапқы жарлықты қайта қарады: жоғарыда аталған фрегат жүгінен мемлекетке берілген барлық нәрсе Ұлыбритания короліне «Ұлыбритания Корольдігіне деген достық ниетіміздің белгісі ретінде берілді, Англияның жоғарыда аталған жүктің кез келген бөлігіне құқығы бар деген сенімнен емес». Бұл үлес кейін Ллойдқа қайтарылды. Алтын, әдетте, әлсіз темір шеңберлермен байланған жұқа ыдыстарда, ал күміс ағаш шеңберлермен байланған ыдыстарда сақталған. Апаттан кейін бір жыл ішінде бұл ыдыстар көбінесе ыдырап, теңіз апатты таратып, жаба бастады. Ллойдтың жазбалары 1838 жылы өрттен жойылды, ал жоғалған алтынның нақты мөлшері белгісіз. 1858 жылы Ллойд жалпы құнын күміс пен алтыннан тұратын 1,200,000.00 фунт стерлинг деп бағалады. Ұзаққа созылған операцияларға қарамастан, 80% -дан астамы әлі құтқарылмаған. 1869 жылы газетте голланд тағының асыл тастары кемеде болғаны туралы хабарланды.
Lloyd's archives were destroyed by the fire at Lloyd's headquarters in 1838, and the amount of cargo lost is based on the estimate made by Lloyd's in 1858: £1.2 million, consisting of both silver and gold 60 years after the disaster. Only the general assessment of the cargo and the amount of insurance are known for sure. The gold was insured by Lloyd's of London, which paid the claim in full. The underwriters therefore owned the gold under rights of abandonment and later authorised attempts to salvage it. However, because of the state of war, the Dutch also laid claim to it as a prize of war. Captain Portlock was instructed by the Admiralty on 29 October 1799 to try to recover the cargo for the benefit of the persons to whom it belongs; Lloyd's also sent agents to look over the wreck. The Committee for the Public Properties of Holland instructed the local Receivers of Wrecks to report on the wreck, and F. P. Robbé, the Receiver on Terschelling, was authorised in December 1799 to begin salvage operations. All three parties had drawn attention to the difficulty of salvage due to the unfavourable position of the wreck and lateness of the year. At this point, the wreck was lying in approximately of water. In 1821, Robbé's successor as Receiver at Terschelling, Pierre Eschauzier successfully petitioned King William I and by royal decree received the sole right In return, the state would receive half of all recoveries. Eschauzier and his heirs therefore became the owners of the wreck by royal decree and thus are known as the 'Decretal Salvors'. Eschauzier's attempts spurred Lloyd's to approach the British government to defend their rights to the wreck. In 1823, King William revised by subsequent decree the original decree: everything which "had been reserved to the state from the cargo of the above mentioned frigate" was ceded to the King of Great Britain as a token "of our friendly sentiments towards the Kingdom of Great Britain, and by no means out of a conviction of England's right to any part of the aforementioned cargo." This share was subsequently ceded back to Lloyd's. The gold was apparently stored in flimsy casks bound with weak iron hoops and the silver in casks with wooden hoops. Within a year of the wreck, these casks had largely disintegrated, and the sea had started to scatter and cover the wreck. Lloyd's records were destroyed by fire in 1838, and the actual amount of the gold lost is now unknown. In 1858 Lloyd's estimated the total value at £$1,200,000.00, made up of both silver and gold. Despite extended operations, over 80% remains to be salvaged. An uncorroborated newspaper report in 1869 referred to the Dutch crown jewels being on board.