Кіріспе
Американдық футболшы (1926–1986)
Сан-Диего Чарджерс командасының қорғаушысы
the San Diego Chargers linebacker
Роберт Лоуренс Лейн (19 желтоқсан 1926 – 1 желтоқсан 1986) – Ұлттық футбол лигасының (NFL) кәсіби американдық футболшысы, 15 маусым ойнаған. Ол Техас Лонгхорнс университетінің құрама командасында колледж футболында өнер көрсетті, содан кейін 1948 жылғы NFL драфтында Питтсбург Стиллерс командасы оны үшінші нөмірмен таңдап алды және Чикаго Беарс командасына сатты. Лейн Беарс командасында бір маусым ойнады, содан кейін 1949 жылы Нью-Йорк Булдогс, 1950 жылдан 1958 жылға дейін Детройт Лайонс және 1958 жылдан 1962 жылға дейін Стиллерс командаларында доп тебумен айналысты. Лейн 1967 жылы Профутбол Даңқы залына, ал 1968 жылы Колледж футбол Даңқы залына енгізілді. Оның 22-нөмірі Техас Лонгхорнс және Лайонс командаларында қанағаттандырылған.
Алғашқы жылдар
Техас штатының Санта-Анна қаласында туған Лэйн, Санта-Аннаның солтүстігіндегі Коулман округіндегі фермада өсті. Оның 36 жастағы әкесі Лэйн сегіз жасқа толғанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Анасы Беа өте жағдайы нашар болғандықтан, отбасын бірге ұстауға шамасы жетпеді. Лэйннің екі қарындасы анасымен бірге қалды, ал ол Форт-Уэртке әйелі мен күйеуі Мими және Уэйд Хэмптонмен бірге тұруға жіберілді. Хэмптон отбасы Лэйнды асырап алды және бұрын Далластан солтүстікке орналасқан Хайленд-Парк қаласына көшті. Ол Университет-Парктегі Хайленд-Парк орта мектебінде оқыды. Лэйннің ең жақын досы және футбол командаласы – болашақ құрмет залының мүшесі, 1948 жылы SMU Mustangs үшін Хейсман жүлдесін жеңіп алған және «Детройт Лайонс» командасымен бірге ойнаған Доак Уолкер болды. Соңғы курсында Лэйн штаты бойынша үздік футбол командасына енді, «Ойл Боулл» All-Star ойынында өнер көрсетті және Хайленд-Парк командасын штаты бойынша жартылай финалға жеткізді, бірақ олар болашақ чемпион «Сан-Анджело» командасына 21:20 есебімен есе жіберді.
Колледж футболы
Техас штаты үшін ойнаған ең табысты квотербектердің бірі Лейн 1944 жылдан 1947 жылға дейін қатарынан төрт рет All Southwest Conference командасына шақырылды және соңғы курсында барлық американдықтардың арасында консенсусқа қол жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс ойыншылардың жетіспеушілігіне себеп болды, соның салдарынан ережелер өзгертіліп, бірінші курс студенттеріне университет құрамасында ойнауға рұқсат берілді, осылайша Лейнге төрт жылдық мансапты жалғастыру мүмкіндігі туды. Соғыс жылдарында әртүрлі конференцияларда бірінші курс студенттерінің ойындарына кейде рұқсат берілсе де, 1972 жылы ережелер толық өзгергенге дейін бұл практика кеңінен қолданылмады. Лейн бірінші курста алғашқы ойынын бастаған сирек ойыншылардың бірі болды. Екінші ойында жарақат алғандықтан, ол болашақ Солтүстік Техас студенті Зик Мартинмен алмастырылды, бірақ Лейн маусымның қалған бөлігінде ойнады және «Лонгхорнс» командасын Оңтүстік-Батыс конференциясының чемпионатынан бір ғана ұпай қалып қойды, TCU-ға 7–6 есебімен қосымша ұпай жіберіп жеңілді. Екінші курста оқуын бастамас бұрын, ол сегіз айды сауда флотында досы Доак Уокермен бірге өткізді. Маусымның алғашқы алты ойынын өткізіп алды, оның орнына Джек Хафпенни шықты. Ұтысқан жалғыз ойыны Райсқа қарсы өткен матч болды, олар бір ұпаймен жеңіске жетті. «Техас» 10–1 есебімен Оңтүстік-Батыс конференциясын жеңіп алды және жарты маусым ғана ойнағанына қарамастан, Лейн қайтадан барлық конференция құрамына енді. 1946 жылы «Лонгхорнс» алғаш рет маусым алдында бірінші орынға ие болды, бірақ #20 Арканзасты жеңгеннен кейін, #16 Райс және кейін рейтингсіз ТКУ командаларынан жеңіліс көріп қалды. Олар 8–2 есебімен конференцияда үшінші орынды, ұлттық деңгейде он бесінші орынды иеленді және кез келген боулл ойындарына қатыса алмады. Лейн Оңтүстік-Батыс конференциясының жалпы соққысы (1420 ярд), жалпы пасы (1115 ярд) және орташа ұшыру (42 ярд) бойынша көш бастады. Күтпеген нәтижеге қарамастан, Лейн қайтадан барлық конференция құрамына кірді және Гленн Дэвиске қарсы Хейсман кубогы үшін дауыс беруде сегізінші орынды иеленді. 1947 жылы Блэр Черри Дана Х. Библиді Техас штатының бас бапкері ретінде алмастырды және ол T формациялық шабуылды енгізуге шешім қабылдады. Черри, Лейн және олардың әйелдері Висконсинде бірнеше апта бойы Ұлттық футбол лигасының «Чикаго Аюлары» мен «Чикаго Кардиналдары» командаларының жаттығу лагерьлерінде жаңа шабуылды зерттеді. Бұл өзгеріс сәтті болды, өйткені Лейн Оңтүстік-Батыс конференциясын пастың ұзындығы бойынша жеңіп алды, барлық конференция және барлық американдық командаларына енді және Нотр-Дамның Джон Лужакқа қарсы Хейсман кубогы үшін дауыс беруде алтыншы орынды иеленді. «Лонгхорнс» командасы #19 Солтүстік Каролинаны жеңгеннен кейін маусымды үшінші орыннан бастады. Кейін олар #15 Оклахоманы жеңді, бірақ 1945 жылы болғандай, Техас қайтадан жеңіліссіз маусымды қосымша ұпай жіберіп жоғалтты. Уокердің 8-ші нөмірі бар SMU командасына қарсы ойынның соңында қайтадан артта қалғаннан кейін, Лейн төртінші тоқсанда теңестіретін тачдаунға шабуыл жасады, бірақ кикер Фрэнк Гесс қосымша ұпайды қашыққа жіберді және «Лонгхорнс» 14–13 есебімен жеңілді. Олар сегізінші орынға түсіп, Оңтүстік-Батыс конференциясында SMU командасынан қалып қойды, бірақ Sugar Bowl-ға шақыру алды, онда Лейн мен «Лонгхорнс» алтыншы нөмірлі Алабама командасын жеңді. Оның 10/24, 183 ярдтық көрсеткішінің нәтижесінде Лейн ойынның ең құнды ойыншысына берілетін Миллер Дигби сыйлығын жеңіп алды. «Лонгхорнс» командасы бесінші орынды иеленді, бұл Лейннің мансабындағы ең жақсы нәтиже болды. Лаун сол маусымда да Хейсман дауыс беруінде алтыншы орынды иеленді. Лейн Техас штатындағы мансабын 210 аяқтауда, 400 әрекетте және 28 жеңісте 3,145 ярд пастың ұзындығымен аяқтады. Лейн «Коттон Боул» атақ-даңқ залына алғашқылардың бірі ретінде енді және 1940 жылдардағы «Коттон Боулдың» барлық онжылдық командасына (1937–1949) кірді. Кейіннен Лейннің екі ұлы Роб пен Алан колледж футболында ойнады. Роберт Л. Лейн-младший Техас командасының бас қақпашысы болды, 1969 жылғы ұлттық чемпионат командасында ойнады, ал Алан 1973 жылы ТКУ командасында қатаң аяқшы болды.
Колледж бейсболы
Лэйн Техас штатында ойнаған ең үздік питчерлердің бірі болды. Ол төрт жыл бойы Оңтүстік-Батыс конференциясының құрама командасына ілікті, ал командасы барлық қолжетімді үш конференция чемпионатында жеңіске жетті (1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде чемпионат өткізілмеді). 1944 жылы ол өзінің алғашқы ойынында, болашақ футбол жаттықтырушысы Блэр Черридің басшылығымен, Оңтүстік-Батысқа қарсы 14–1 есебімен жеңіске жетті, толық ойын көрсетіп, 15 соққы жасады. Лэйн Техастағы соңғы үш жылында команда 60–10 есебімен жеңіске жетті, ал Оңтүстік-Батыс конференциясында 41–2 есебімен ойнады. Карьерасын аяқтаған кезде Лэйнде 28–0-дық үздік конференциялық көрсеткіш болды және командада ойнаған кезінде бірнеше мектептік және конференциялық рекордтарды жаңартты, олардың кейбіреуі бүгінгі күнге дейін сақталып қалды. Бейсбол және футболдан бөлек, ол таңғажайып есімді сегіз рет конференцияның үздік ойыншысы атанды және төрт рет конференция чемпионы болды. 1948 жылы дене шынықтыру мамандығын бітіргеннен кейін Лэйн "Люббок Хабберс" кіші лигалық бейсбол командасы сапында, "C" класты Батыс Техас – Нью-Мексико лигасында бір маусым ойнады.
Футболдан кейін
Оның алаңдағы ерлігі үшін Лейн көптеген атақ-даңқ залдарына енгізілді. Бұларға 1960 жылы Техас спорттық даңқ залы, 1963 жылы Лонгхорн құрметті залы, 1967 жылы кәсіби футбол даңқ залы, Мичиган және Пенсильвания штаттарының даңқ залдары, сондай-ақ 1973 жылы Техас жоғары мектеп спорттық даңқ залы кірді. 1981 жылы ол Американдық жетістіктер академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды, оны сыйлық беру кеңесінің мүшесі Том Лэндри табыс етті. Ол Doak Walker сыйлығының иегерімен бірге таныстырылды. 2006 жылы ол Колледж бейсболының даңқ залына 1947 жылға дейінгі мүшелерді қабылдау үшін өткізілген алғашқы дауыс беруде финалист болды. Келесі жылы ол тағы да финалист атанды. 1995 жылы Sports Illustrated журналының арнайы санында Лейн «көшкенге дейін өмір сүрген ең мықты квотербек» деп аталды. 1999 жылы «Sporting News» журналының «Футболдың 100 ең ұлы ойыншысы» тізімінде 52-орынды иеленді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лейн 24 жыл Техастағы Любок қаласында бизнесмен болып жұмыс істеді, бұл кезде ол бұрынғы колледж жаттықтырушысы Блэр Черримен бірге жұмыс істеді. Ол 1 желтоқсанда Любок қаласында жүрек тоқтауынан қайтыс болды және сол жерде жерленді. «Менің жалғыз тілегім, – деді ол бірде, – соңғы долларым мен соңғы демімді дәл сол сәтте тартуым». Бұл оқиғаның жалған екендігі айтылса да, себебі бұл цитата сол кезде жарияланбаған, ал осы саудадан кейінгі жарты ғасыр ішінде «Лайонс» командасының жеңіс көрсеткіші НФЛ-дегі командалардың арасында ең төменгі алтыншы орында болды. «Лайонс» бірнеше рет жеңіліспен аяқталған маусымдарды өткізді, дивизиондық қарсыластарынан үнемі жеңіліске ұшырады, 1957 жылғы чемпионаттан бері плей-офф кездесулерінде 3-13 есебін көрсетті, бұл кез келген команданың ең нашар көрсеткіші; олардың үш плей-офф жеңісі 1991 жылы «Далласқа», ал 2023 жылы «Лос-Анджелес» және «Тампа Бэй» командаларына қарсы болды. Олар 1957 жылғы чемпионаттан бері 1991 және 2023 жылдары екі рет ғана НФК чемпионатына қатысты, екеуі де жеңіліспен аяқталды. 2008 жылы, соңғы рет айтылған қарғыстың жылы, «Лайонс» барлық 16 ойында жеңіліске ұшырады. Ал «Стилерс» сол жылы Супер Боулды жеңіп алды, сондай-ақ 2006 жылы (Детройтте) өткен кездесуінде де, Лейннің мансабынан кейін алты Супер Боулды жеңіп, НФЛ-дегі ең басым командалардың бірі болды: 1974 (IX), 1975 (X), 1978 (XIII), 1979 (XIV), 2005 (XL) және 2008 (XLIII). 2009 жылғы НФЛ драфтында, болжамды қарғыс мерзімі өткеннен кейін, «Детройт Лайонс» Джорджия университетінің квотербегі Мэтью Стаффордты бірінші орынға таңдады. Стаффорд Лейннің бұрынғы мектебі Хайланд Парк орта мектебінің түлегі болды және Лейннің үйімен бірдей көшеде тұрды. 2011 жылы Стаффордтың алғашқы толық жарақатсыз маусымында ол «Лайонсты» 1999 жылдан бері алғашқы плей-оффқа жеткізді, бірақ Дрю Брис пен «Нью-Орлеанс Сентс» командасынан жеңілді. 2021 жылы «Детройт Лайонс» Стаффордты Джаред Гоффқа алмастырып, «Лос-Анджелес Рамс» командасына саудалады. Стаффорд «Рамс» командасымен бірінші маусымында Супер Боул LVI жеңіп алды, ал «Лайонс» 2021 маусымын 0-10-1 есебімен бастады және ақырында 3-13-1 есебімен аяқтады, бұл НФЛ-дегі екінші ең нашар көрсеткіш. Бұдан басқа, қарғыстан бері өткен 63 жылда «Лайонс» алты жылдан астам созылған бірнеше плей-офф кеудесінен өтті: сауда жылымен қоса, «Лайонс» он екі маусым қатарынан плей-оффқа қатыспады (1958–1969; 1971–1981; 1984–1990; 2000–2010). 2022 жылдың қазанында, бір кездері 2004 жылы Алғыс айту күнінде «Индианаполис Колтс» командасын «Лайонсқа» қарсы жеңіске жеткізген атақты квотербек Пейтон Мэннинг ESPN сериясының «Peyton's Places» эпизодын қарғысқа және оның «Лайонсқа» тигізген әсеріне арнады. Мэннинг Форд Филдте вискимен толтырылған ваннаны (Лейннің көп ішетіндігіне байланысты судың орнына) және тұз құмырасын қойып, актер Джефф Дэниелспен бірге қарғысты жою үшін ән шырқады. 2022 жылғы маусымды 1-6 есебімен бастағаннан кейін «Лайонстың» көрсеткіштері эпизодтың эфирге шығуынан кейін айтарлықтай жақсарды; олар қалған он ойынның сегізін жеңіп, жеңіс есебімен аяқтады, бұл Мэннинг қарғысты алып тастауға қол жеткізген болуы мүмкін деген болжамдарды тудырды. Келесі маусымда «Лайонс» өзінің алғашқы НФК Солтүстік титулын жеңіп алды, бұл 1993 жылдан бері бірінші дивизиондық титул. 2024 жылдың 14 қаңтарында «Лайонс» 1992 жылдан бері плей-офф ойынында «Лос-Анджелес Рамс» және бұрынғы «Лайонс» квотербегі Мэтью Стаффордқа қарсы жеңіс тапты. Содан кейін «Лайонс» командасы «Тампа Бэй Буканерс» командасына қарсы дивизиондық раундтағы ойынды жеңіп алды, бұл 1957 жылдан бері «Лайонстың» бір маусымда екі плей-офф ойынында жеңіске жеткен алғашқы оқиғасы болды. Алайда, 1957 жылдан бері «Лайонс» әлі күнге дейін жолдағы плей-офф ойынында жеңіске жетпеді. 2023 жылғы 24 НФК Чемпионат ойынында «Лайонс» «Сан-Франциско 49ers» командасына қарсы жартылай ойын кезінде 24-7 есебімен басымдыққа ие болды, бұл «Лайонстың» 1957 жылы жеңген соңғы конференциялық чемпионатқа қарсы командасы, сондай-ақ «49ers» командасының сол ойында жоғалтқан басымдығының айнасы болды. «Лайонстың» қорғанысы 27 ұпайдан кейін жауап бере алмады және «49ers» командасының жасаған онсайд кикірексіздігін қабылдамады, нәтижесінде «49ers» 34-31 есебімен жеңіске жетті.