Кіріспе

Иринджалакуда – Үндістанның Керала штатындағы Триссур ауданындағы муниципалдық қала. Бұл Иринджалакуда кірістер бөлімінің, Триссур ауылдық полициясының және Мукундапурам талугінің бас кеңсесі болып табылады. Триссурдан кейін, осы қалада аудан бойынша ең көп әкімшілік, құқық қорғау және сот органдары орналасқан. Бұл жер Күүдалманикьям ғибадатханасымен және 1971 жылға дейін князьдық мәртебесіне ие болған Тачудая Каималдарымен әйгілі. Бұл ғибадатхананың тарихы туралы ең ерте жазбалар біздің заманымыздың тоғызыншы ғасырына дейін жетеді.

Этимология

Иринджалакуда атауы "Иру" және "Чал" деген екі сөзден шыққан, бұл екі арнаны білдіреді. Тағы бір аңыз бойынша, Иринджалакуда атауы "Иринджаликодал" сөзінен туындаған. "Көдал" сөзі екі өзеннің қосылуын білдіреді. Осыған орай, Иринджалакуда "Иринджаликодал" сөзінен, ал ол "Инангикодал" сөзінен, яғни қосылуды білдіретін сөзден біртіндеп дамыған болуы мүмкін. Қазіргі уақытта Иринджалакудада өзен жоқ, тек оның аңызы ғана бар. Тағы бір аңызбен, Иринджалакуда атауының шығу тегі дәстүрлі түрде "Ирну Салайил Кудай" және "Виринья Алу Куда" деп есептелген. Иринджалакуданың ортасында әлі де үлкен банян ағашы тұр, ол қолшатыр сияқты көкке қарай бұтақтарын жайып тұр. Тачудая Каимал – Керала индуистерінің рухани қызметкері және Кудалманикям ғибадатханасы мен оның жерлерінің уақытша билеушісі. Бұл әулет көне заманға дейін жетеді және Сканда Пуранада еске алынған. Каимал мен ғибадатхананың таңбаларында "Маниккам Кералар" деген жазуы бар бұралаң құбыршақ бейнеленген. 1971 жылы Үндістан Конституциясына енгізілген 26-шы түзетумен Үндістандағы князьдық тәртіп жойылды және Тачудая Каималдар ғибадатханадағы және оның жерлеріндегі лауазымдарын жоғалтты.

Кейінгі тарих

1762 жылы Кочин корольдігінің Махаражасы Мукундапурам талуғын Мапранам наду және Нандилатху надудың бір бөлігін Мукундапурам надуға (Муриянду) қосып құрды. 18 ғасырдың соңғы онжылдығында Мукундапурам надудың (Мурджи Наду) соңғы Надуважи Намбиар қайтыс болды, ал Сактан Тампуран Мукундапурам Намбиар мен Мапранам Намбиардың барлық билігі мен мүлкін тәркіледі. Сактан Тампуран ескі Мукундапурам талуғын әкімшілік және кіріс мақсатында алты бөлікке бөлді: 1) Тажеккад 2) Арепалам, 3) Мукундапурам (Надаварэмбу) 4) Мапранам 5) Палатунгал (Нандиккара) 6) Путуккад. Кейіннен Мукундапурам талуғына тағы бес мүлік қосылды: Кодассери (Чалакуди), Тирумкулам (Кужур), Коратти (Адур), Патинеттараялам (Едавилангу) және Малайаттоор. 1789 жылдың 24 желтоқсанында Типу Сұлтанның әскері Кочи корольдігінің ортасында орналасқан, «Траванкор шебі» деп белгілі Недумкоттаға шабуыл жасау үшін Мукундапурам талуғының Тажеккад мүлігінде орналасты. 1790 жылдың қаңтарында олар КонурКоттаватилге шабуыл жасады. 2013 жылы Мукундапурам талуғы екіге бөлініп, жаңа Чалакуди талуғы құрылғанда, ол аумағының жартысынан астамын жоғалтты.

Мәдениет

Иринджалакуданың ЮНЕСКО мойындаған классикалық би түрі Кудиятаммен байланысты бай мәдени тарихы бар. Натанақайрали ғылыми-зерттеу, оқыту және дәстүрлі өнер орталығы, Иринджалакуда, осы ежелгі өнер түрінде оқытуды жүзеге асыратын көрнекті мекеме. Үкіметтік қолдауы бар Құдалманықайам ғибадатханасының жанындағы Уннаи Вариер еске алуына арналған Каланилайам Катхакалидегі әртістерді даярлайды. Қалада классикалық би түрлері мен театр өнерін үйрететін тағы да бірнеше мекеме бар. Уолден Понд Хаус – қаладағы суретшілер мен кино жасаушылар семинарлар мен түсірілімдер үшін жиналатын тағы бір мәдени кеңістік.

Ойын-сауық

Қалада бірнеше жақсы кинозал бар. Екі экраны бар JK Cinemas (Кизхутаниде орналасқан), үш экраны бар Chembakassery Movies, екі экраны бар MAS Movies және бір экраны бар Varna Cinemas (Мапранам) қаладағы ірі театрлар болып табылады. Бұдан басқа, қалада әлеуметтік-мәдени ұйымдар ұйымдастырған түрлі мәдени шаралар жиі өтеді.

Демография

2011 жылғы Индия халық санағы бойынша Иринджалакуданың халқы 28 741 адамды құрады. Поратхиссери панчаятын муниципалитетпен біріктіру нәтижесінде халықтың жалпы саны 50 мыңнан асты. Халықтың 48% ер адамдарды, ал 52% әйелдерді құрайды. Иринджалакудадағы оқу-жазу сауаттылығының деңгейі 96% шамасында, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74,65%) әлдеқайда жоғары. Ерлердің сауаттылығы 97,12% болса, әйелдердің сауаттылығы 94,56% құрайды. Халықтың 10% 6 жасқа дейінгі балалар болып табылады.

Дін

Оның Сент-Томас соборы – Сиро-Малабар католик шіркеуінің Иринджалакуда епархиясының епископтық орындығы (Халдейлік = Сиро-Шығыс обряды). 1789 жылдың желтоқсанында Типу Сұлтанның Мукундапурам талуына дейін Назранилердің (Сиро-Малабар католик шіркеуінің Падруадо фракциясы) Кранганор (Кодунгалур) Падруадо архиепископтарының штаб-пәтері Пуккатта (Арипалам) болған. (Пареммаккал Тома Катанардың «Вартаманапустакам» еңбегін қараңыз, ол 18 ғасырдың соңындағы Губернатор және Архадиакон). Сактан Тампуран сауда-саттықты дамыту үшін төрт христиан отбасын «Чантаппура» деп аталатын жерге әкелді. Олар осы аймақта алтын тапқаннан кейін, Комбара Чантадан одан көптеген адамдар көшіп келіп, осы жерге қоныстанды, соның нәтижесінде бұл аймақ осы қауымның маңызды орталығына айналды. Бұл аймақта индуистер мен христиандардан басқа мұсылмандар да тұрады. Иринджалакуда – Мукундапурам талуының орталығы және І санаттағы муниципалитет. KSRTC автобус станциясы Куодалманикям ғибадатханасының артында орналасқан. KSRTC автобустары штат астанасы Тривандрум, Эрнакулам/Виттила хабы, Коттаям, Коллам, Кожикоде, Палаккад, Муннар, Манантавади, Периккаллур, Султан Батери, Перинталманна, Пала, Майсур, Бангалор, Коимбатор, Тиручи, Танжавур және Веланканни қалаларына қатынайды. Сонымен қатар, Иринджалакудадан ауданның әртүрлі жерлеріне және көршілес аудандардағы қалаларға көптеген жеке автобустар бар. Штаттың оңтүстік бөлігінен келе жатқандар үшін Чалакуди – Иринджалакудаға барудың негізгі бағыты. Чалакуди мен Иринджалакуда арасында жеке автобустар үнемі қатынайды. Солтүстік Кераладан келетін жолаушылар үшін автобустар Триссурдағы Шактан Тампуран жеке автобус аялдамасынан қол жетімді.

Өнеркәсіп саласы

Иринджалакуда – агроөнеркәсіп орталығы. Қалада Керала еріткіш экстракциялар лимитті (KSE Limited) орналасқан, ол Оңтүстік Үндістандағы мал азығын өндіруші ірі компаниялардың бірі. Мемлекеттік Kerala Feeds Limited мал азығын өндіруші компаниясы Каллеттумкарада орналасқан, Иринджалакуда теміржол стансасынан шамамен 2 км, ал Иринджалакуда қаласынан 9 км қашықтықта. Иринджалакудада KLF және KPL май зауыттары сияқты бірнеше кокос майын өндіретін компаниялар бар. Иринджалакуданың жанындағы Пуллур, Мурияд және Алур елді мекендерінде үш жеміс қабығын өңдеу зауыты орналасқан. Қала мен оның айналасындағы аудандарда қоңыр металл өндіретін бірнеше кәсіпорын да бар.