Кіріспе

Қоғамға арналған деректер қызметтері
Қоғамдық деректер желісі (PDN) – телекоммуникациялық басқарма немесе мойындалған жекелеген операторлық агенттіктің, қоғамға деректерді беру қызметтерін ұсыну мақсатында құрылған және басқарылатын желісі. Испаниядағы RETD және Франциядағы RCP желілері – алғашқы тәжірибелік қоғамдық пакеттік коммутациялық желілер 1972 жылы іске қосылды. "Қоғамдық деректер желісі" – X.25 провайдерлерінің жиынтығын атау үшін қолданылған жалпы термин, олардың алғашқылары 1976 жылы АҚШ-тағы Telenet және Канададағы DATAPAC, ал 1978 жылы Франциядағы Transpac болды. 1978 жылы Халықаралық пакеттік коммутациялық қызмет – алғашқы коммерциялық және халықаралық пакеттік коммутациялық желі атанды. Желілер X.75 стандартын қолдана отырып, шлюздер арқылы байланыстырылды. Бұл біріктірілген желілер 1980-ші және 1990-шы жылдарда кең ауқымды жаһандық жамылуды қамтамасыз етті. Кейіннен осы желілер алғашқы Интернет үшін инфрақұрылымдық негіз болды.

Сипаттама

Байланыс саласында PDN – көпшілікке қолжетімді, тізбекті немесе пакеттік коммутациялық желі, сандық түрде деректерді таратуға қабілетті. PDN провайдері – PDN-ге қолжетімділікті қамтамасыз ететін және X.25, Frame Relay немесе Cell Relay (ATM) қызметтерінің кез келгенін ұсынатын компания. PDN-ге қолжеткізу көбінесе кепілдендірілген өткізу қабілетін қамтиды, ол міндеттелген ақпараттық жылдамдық (CIR) деп аталады. Қолжеткізу құны кепілдік берілген жылдамдыққа байланысты. PDN провайдерлері қажетті өткізу қабілетін уақытша арттыру (толқындар деп аталады) үшін төлем қабылдау әдістерімен ерекшеленеді. Бірлері асып кету мөлшерін пайдаланса, енділері толқынның ұзақтығын пайдаланады.

Тарих

Пакеттік коммутацияға негізделген эксперименталдық желілер 1970 жылдары пайда болған алғашқы қоғамдық деректер желілеріне дейін болды. Алғашқы мысалдардың қатарында: АҚШ-тағы Telenet, ол өзіне тән протоколдармен жұмыс істей бастады және 1976 жылы жарияланғаннан кейін көп ұзамай X.25 протоколдарына көшті; сондай-ақ 1976 жылы Канададағы DATAPAC, ол X.25 үшін арнайы құрылған алғашқы PDN болды; АҚШ-тағы Tymnet және CompuServe де X.25 протоколын қолданды. Халықаралық пакеттік коммутациялық қызмет – алғашқы коммерциялық және халықаралық пакеттік коммутациялық желі. Бұл 1978 жылы іске қосылған британдық және американдық телекоммуникациялық компанияларының бірлескен жобасы еді. Әуе компаниялары үшін SITA деректерді тасымалдау желісі 1981 жылы X.25-ке көшті, осылайша әлемдегі ең кең пакеттік коммутациялық желіге айналды. Желілер X.75 қолданып шлюздер арқылы байланыстырылды. Бұл біріктірілген желілер 1980-ші және 1990-шы жылдары кең ауқымды жаһандық жабынды қамтамасыз етті. Уақыт өте келе, Frame Relay (FR) және Asynchronous Transfer Mode (ATM) сияқты басқа пакеттік коммутациялық технологиялар X.25-ті біртіндеп ығыстырды. Көптеген желілер кейіннен TCP/IP-ге көшіп, алғашқы Интернет үшін инфрақұрылым құрды.

Қоғамдық коммутацияланған деректер желісі

Қоғамдық коммутацияланған деректер желісі (PSDN) – бұл көптеген кең аймақтық желілер жүйесі арқылы деректер қызметтерін ұсынуға арналған желі, бұл тұжырымдама қоғамдық коммутацияланған телефон желісіне (PSTN) ұқсас. PSDN әртүрлі коммутациялық технологияларды қолдануы мүмкін, оның ішінде пакеттік коммутация, контурлық коммутация және хабарлама коммутациясы. Бастапқыда PSDN термині тек Пакеттік ағын коммутациясына (PSS) қатысты, ол негізінен Ұлыбританиядағы X.25 негізіндегі пакеттік коммутациялық желі, тұрақты виртуалды тізбектерді (PVC) пайдалана отырып, жергілікті желілер мен Интернет арасындағы жалға алынған желі байланыстарын қамтамасыз ету үшін қолданылды. Бүгінде бұл термин тек Фреймдік реле және Асинхронды трансфер режимін (ATM) ғана емес, сонымен қатар Интернет протоколын (IP), GPRS және басқа да пакеттік коммутациялау әдістерін де білдіруі мүмкін. PSDN-ге сырттай ұқсас бірнеше технологиялар бар, мысалы, Интеграцияланған қызметтерді ұсынатын цифрлық желі (ISDN) және цифрлық абоненттік желі (DSL) технологиялары, бірақ олар PSDN-ның мысалдары емес. ISDN PSTN контурлық коммутациялық желісін пайдаланады, ал DSL PSTN жергілікті тізбегіне (мыс сымдары) орналасқан контурлық коммутациялық байланыстарды пайдаланады, әдетте пакеттік коммутациялық кеңжолақты IP желісіне қол жеткізу үшін қолданылады.

Қоғамдық деректерді беру қызметі

Қоғамдық деректерді тарату қызметі – телекоммуникациялық басқарма немесе мойындалған жекелеген операторлық агенттік құрып, басқаратын және қоғамдық деректерді тарату желісін пайдаланатын деректерді тарату қызметі. Қоғамдық деректерді тарату қызметіне тізбекті коммутацияланған деректер, пакеттік коммутацияланған және жалға алынған желілік деректерді тарату кіруі мүмкін.