Кіріспе

Германияда орналасқан Xetra (базар идентификаторы: XETR) – Германияның Франкфурт қаласында орналасқан Франкфурт қор биржасының басқаратын сауда алаңы. 2015 жылы Германияның барлық биржаларындағы акциялармен жасалған сауда-саттықтың 90 пайызы Xetra сауда алаңы арқылы жүзеге асырылды. DAX листингтері бойынша Xetra-ның Еуропадағы нарық үлесі 60 пайызды құрайды. Сауда күндері сауда уақыты сағат 9.00-ден 17.30-ға дейін. Xetra-дағы бағалар DAX-ті, ең танымал неміс акциялар индексін есептеу үшін негіз болып табылады. 16 еуропалық елден, сондай-ақ Гонконг пен Біріккен Араб Әмірліктерінен келген 200-ден астам сауда қатысушысы Франкфурт-на-Майндағы Xetra серверлері арқылы қосылған. Xetra сауда алаңындағы жоғары айналым (нарықтық сұйылылық) бағалы қағаздарға жасалған тапсырыстардың тез орындалуын және нарыққа сәйкес бағамен жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді. Бұл принципті тұрақты түрде сатып алу және сату бағаларын (котировкаларды) ұсынатын және осылайша қосымша сұйылылық пен әділ бағаларды қамтамасыз ететін белгіленген демеушілер де қолдайды. Барлық биржалық сауда электронды түрде жүргізілетіндіктен, Xetra сауда алаңында тапсырыстарды ішінара орындау мүмкін. Алайда, банктер мен онлайн-брокерлер бір күндік ішінара орындау үшін қосымша транзакциялық төлемдерді төлемейді, сондықтан көпшілігі клиенттерінен ішінара орындау үшін қосымша ақы алмайды. Барлық листингтер евромен жүргізіледі, оның ішінде негізгі листингі евродан басқа валютада тіркелген эмитенттердің екінші реттік листингтерінің акциялары да осы валютамен көрсетіледі.

Қорғау тетіктері мен нарықты қадағалау

Бағалардың тұрақтылығын арттыру және қате саудалардың (ашық қателік саудалардың) алдын алу мақсатында Xetra сауда алаңында бірнеше қорғау механизмдері қолданылады. Оларға құбылмалылықты тоқтату, нарықтық бұйрықтарды тоқтату және ликвидтілікті тоқтату шаралары кіреді. Xetra сауда алаңындағы сауда-саттық барлық сауда қатысушыларына тең қолданылатын айқын ережелермен реттеледі. Нарықты тәуелсіз бақылауды Сауда-саттыққа бақылау жасау кеңсесі (HÜSt), Гессен экономика, көлік және аймақтық даму министрлігіне қарасты Биржалық қадағалау органы және Федералды қаржылық қадағалау органы (BaFin) жүзеге асырады.

Бағалы қағаздарды қабылдау

Франкфурт қор биржасына және оның Xetra және Börse Frankfurt сауда алаптарына бағалы қағаздарды қосу үшін жеке қосу қажет емес. Xetra сауда алабында жаңа тіркелген бағалы қағаздар автоматты түрде Börse Frankfurt саудасына енгізіледі. Франкфурт қор биржасын ұйымдастыратын компаниялар – Deutsche Börse AG және Börse Frankfurt Zertifikate AG. Xetra – Deutsche Börse AG-нің тіркелген тауарлық белгісі.

Даму

Xetra сауда технологиясы әзірлену кезеңінде-ақ брендтік өнім ретінде ұсынылды. Мақсат – Xetra-ны саудаға қатысушылар арасында және көпшілік назарында одан да жақсырақ көрсету, сондай-ақ оны басқа биржа операторларына лицензиялау. Xetra сауда технологиясы Eurex сауда технологиясы негізінде жобаланды және іске асырылды; бұл жұмысты Deutsche Börse AG тапсырысымен Andersen Consulting (қазіргі Accenture) және Deutsche Börse Systems компаниялары орындады.

Тарих

1997 жылдың 28 қарашасында Xetra сауда технологиясы IBIS сауда платформасын алмастырды. Оны қолдаушылар нарыққа сәйкес орындалу бағалары, төмен транзакциялық шығындар, теңдік, географиялық орналасуы және сауда серіктестерінің анонимділігі артықшылықтарын атап көрсетті. Басты қиындықтар жүйелік тұрақтылықты және қолжетімділікті, кеңейтімділікті, жауап беру уақытын және нарықтық белсенділіктің ұзақ мерзімді өсуін қамтамасыз ету болды.

Xetra шығарылымдары:

Шығарылған күні – Сипаттамасы
1.0 – 10 маусым 1997 – Xetra GUI интерфейсінің тек шығарылымы, танысу процесін қамтамасыз ету үшін. Бэкэнд әлі IBIS болды.
2.0 – 28 қараша 1997 – Xetra бэкэнды жұмыс істей бастады.
2.1 – 30 наурыз 1998 – Фронтэнд және бэкэндке ұсақ түзетулер енгізілді.
3.0 – 12 қазан 1998 – Күндізгі аукциондар, белгіленген демеушілер және тоқтату бұйрықтары енгізілді. Облигациялар мен OTC саудасын енгізу және тапсырыстардың ең төменгі көлемін төмендету.
3.1 – 30 мамыр 1999 – Жалпы функционалдық жақсартулар (ұзартылған құбылмалылық үзілісі, тапсырыстың максималды мерзімі 90 күн), алғаш рет IPO бағасын белгілеу мүмкіндігі.
4.0 – 17 сәуір 2000 – Уорранттармен саудалау мүмкіндігі, кешкі саудаға дайындық, аукционның ашықтығын жақсарту, бірнеше клирингтік шоттарды ашу мүмкіндігі.
5.0 – 1 қазан 2000 – Лимиттік тапсырыстар үшін айсберг және нарыққа қатысты тапсырыстарды, сондай-ақ блоктарды кесіп өтуді енгізу.
6.0 – 30 сәуір 2001 – Акционерлік орталық қарсы тарапқа арналған функционал, күндізгі жабылатын аукцион.
6.5 – 19 қараша 2001 – C++-тан Java API-ға көшу, жаңа Java-ға негізделген интерфейс.
7.0 – 20 тамыз 2002 – Xetra BEST енгізу, C++ интерфейсін жою, өнімділікті арттыру, жүйеге шамадан тыс жүктеме түскен жағдайда пайдаланушы ақысын арттыруды есептеу.
7.1 – 3 қаңтар 2005 – EEX үшін нарық моделі (күндізгі қолмен аукцион), жазылу құқығымен сауда-саттықты енгізу, соңғы сауда-саттықтарды көрсету мүмкіндігі.
8.0 – 23 сәуір 2007 – Нарықтық деректер ағынын бөлу және кэштеуді арттыру арқылы жылдамдықты арттыру, ашықтықты жақсарту.
8.1 – 22 қазан 2007 – Xetra арқылы жүзеге асырылатын OTC саудасына қатысты MiFID талаптарына сәйкестігі қамтамасыз етілді.
9.0 – 28 сәуір 2008 – Сертификаттармен сауда-саттықты енгізу, интерфейске ұсақ өзгерістер енгізу және енгізілген кейбір шағын өзгерістер.
9.1 – 24 қараша 2008 – Xetra-да белсенді басқарылатын қорлармен сауда-саттық жүргізуді енгізу, жаңа "MidPoint Order" тапсырыс түрі іске қосылды, негізгі көп валюталық мүмкіндік.
10.0 – 18 желтоқсан 2008 – Нарық модельдеріндегі өзгерістер, API-ға ұсақ өзгерістер.
10.1 – 1 қазан 2009 – Xetra International Market енгізу.
11.0 – 28 маусым 2010 – Нарық модельдеріндегі өзгерістер, API-ға ұсақ өзгерістер.
11.1 – 9 мамыр 2011 – Франкфурт биржасы арқылы бұрын сауда-саттық жүргізілген барлық акциялар мен облигациялардың көшірілуі.
12.0 – 28 қараша 2011 – FIX протоколы үшін интерфейс, бірнеше биржа мүмкіндігі, жаңа тапсырыс түрлері "Strike Match" және "Book-тің жоғарғы жағы" енгізілді, екіжақты сауда-саттықты орындау енді Order Book арқылы мүмкін.
13.0 – 26 қараша 2012 – Жаңа тапсырыс түрлері, OTC саудасы үшін тәуекелдерді басқаруды жақсарту, Xetra сауда технологиясына тиімдірек қол жеткізу.
14.0 – 30 қыркүйек 2013 – Германияның жоғары жиіліктегі сауда туралы заңына сәйкес түзетулер, нарық жасаушылар үшін жүйелік тәуекелдерді басқаруды енгізу, FIX шлюзінің кеңейтілуі.
15.0 – 1 желтоқсан 2014 – Тәуекелдерді басқару функцияларын кеңейту.
16.0 – 30 қараша 2015 – Жауап беру уақытын қысқарту, MiFID II-ге сәйкес блок сауда үшін "Volume Discovery Order" енгізу, ETF тапсырыстары үшін баға сұрату, жаңа ерікті "Self Match Prevention" функциясы.