Кіріспе

Ганадағы ең үлкен жасанды су қоймасы – Вольта көлі. Жер бетінің ауданы бойынша әлемдегі ең үлкен жасанды су қоймасы Гананың электр энергиясының маңызды бөлігін өндіретін Акосомбо бөгетінің артында орналасқан. Көл толығымен Гана аумағында жатыр және оңтүстіктегі Акосомбодан басталып, елдің солтүстік бөлігіне дейін созылады.

География

Вольта көлі басты меридиан бойында, экватордан солтүстікке қарай алты градусқа орналасқан. Көлдің ең солтүстік нүктесі Япей қаласына жақын, ал ең оңтүстік шегі Япейден төмен ағыста орналасқан Акосомбо бөгетінде. Акосомбо бөгеті Ақ Волта және Қара Волта өзендерін тоқтата тұрады, бұл өзендер бұрын су қоймасының ортасында бірігіп, жалғыз Волта өзенін құратын. Қазіргі Волта өзені бөгеттің электр станциясы мен су төгіш құрылыстарынан шығып, Оңтүстік Ганадағы Атлант мұхитына құяды. Көлдегі негізгі аралдар – Доди, Кварлик және Кпорве. Дигья ұлттық паркі көлдің батыс жағалауының бір бөлігінде жатыр.

Тарих

Көл 1915 жылы британдық отаршылдық кезеңінде геолог Альберт Эрнест Китсонның жергілікті бокситті балқыту үшін өзеннің энергиясын пайдалану мақсатымен салған Акосомбо бөгетінің нәтижесінде пайда болды. Бұл идея колониялық дәуірдің соңында, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Куаме Нкрума Алтын жағалау колониясының президенті болғанда және елді жаңғыртуға ұмтылғанда қайтадан маңызға ие болды. Британдық және жергілікті үкіметтер бірлескен дайындық комиссиясын құрды, ол 60 000-нан астам адамды көшіру қажеттігін анықтады, бірақ көл балық аулау мүмкіндіктерін арттырып, аймақтағы халықты азық-түлікпен қамтамасыз етуге көмектеседі деп күтілді. Алайда, сумен байланысты аурулардың, мысалы, безгек, трипаносомиаз, шистосомиаз және онхоцеркоздың туындауы болжалды. Жобаның негізгі индустриалдық демеушісі – Aluminium Limited 1957 жылы Гана тәуелсіздік алғаннан кейін жобадан бас тартты. Жаңа жоспарлар толыққанды алюминий өнеркәсібін құрудан бас тартып, импортталған бокситті балқытуды ұсынды. Kaiser Aluminum осы кезде жобаға қосылды және ұзақ келіссөздерден кейін жобаға қаржыландыру қолдау таба алды, бірақ бұл жолы шығындарды қысқарту мақсатымен зардап шеккен аймақтың тұрғындары ескерілмеді. Сөйтіп, құрылыс жұмыстары үкімет қоныс аударуды жоспарлап бастағанға дейін басталды. Көп ұзамай мемлекеттік агенттік құрылып, 52 жаңа қаланың құрылысын ұйымдастырды, олардың жаңғыртудың және жергілікті халықтың тұрмыс деңгейін жақсартудың үлгісі болуы күтілді. Бірақ 1964 жылы жүзеге асырылған қоныс аудару хаотикалық және тиімсіз болып шықты. Ұйымдастырудың нашарлығы салдарынан мәселелер жоба аяқталғаннан кейін де ұзақ уақытқа созылып, жергілікті халыққа ауыр қиындықтар туғызды.

Экономика

Акосомбо бөгеті ел үшін 912 МВт электр қуатын өндіреді, сондай-ақ Того, Бенин және басқа да жақын елдерге экспорттап, шетел валютасын табуға мүмкіндік береді. Су астында қалған ағаштардың алынуы аймаққа шетел валютасын әкелумен қатар, жергілікті халықтың балық аулауға деген негізгі экономикалық тәуелділігін азайтады, сонымен бірге көлдегі кеме қатынасын жақсартады және қауіпсіздікті арттырады. Бұл мәселе CNN Freedom Project арқылы жарияланды. Бетти Менса және академик Сэмюэл Окиер бұл жағдайды сенсациялық деп сипаттады, себебі көптеген балалар мен жастардың жалақысы ата-аналарына алдын ала берілгенімен, олар ересек болғанда өздерін-өздері қамтамасыз ететін балықшыларға айналады және өз кезегінде балаларды жұмысқа алып, оларды шәкірттер деп санауға болады. Олардың пікірінше, көптеген балалар қанаушылық еңбекке ұшырауы мүмкін, бірақ олар құлдықта ұсталған жоқ.