Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флорида Кийз Ұлттық теңіз қорығындағы Ки Ларгодан тыс жердегі су асты мекенжайы
Underwater habitat off Key Largo in the Florida Keys National Marine Sanctuary
Aquarius Reef Base – Флорида штатының, АҚШ-тың Флорида Кийз Ұлттық теңіз қорығындағы Ки Ларгодан тыс жерде орналасқан су асты мекенжайы. Бұл әлемдегі жалғыз теңіз асты зерттеу зертханасы және оны Флорида халықаралық университеті басқарады. Ол мұхит түбінде, су бетінен 18,90 метр тереңдікте және Конч рифі деп аталатын терең коралл рифінің жанында орналасқан. Aquarius қазіргі уақытта жұмыс істеп тұрған жалғыз теңіз асты зерттеу зертханасы, бірақ Теңіз ресурстарын дамыту қоры Флорида штатының Ки Ларго қаласында орналасқан тағы екі теңіз асты нысанын пайдаланған. Aquarius 2013 жылға дейін Ұлттық мұхит және атмосфера басқармасының (NOAA) меншігінде болды және Флорида халықаралық университеті операциялық басқаруды өз мойнына алғанға дейін Солтүстік Каролина Уилмингтон университетімен бірлесіп жұмыс істеді. Флорида халықаралық университеті (FIU) 2014 жылдың қазан айында Aquarius-қа меншік құқығын алды. FIU теңіз білім беру және ғылыми-зерттеу бастамасының бір бөлігі ретінде, Medina Aquarius бағдарламасы бүкіл әлемдегі теңіз экожүйелерін зерттеуге және сақтауға арналған, сондай-ақ FIU-дың зерттеу, білім беру, технологияны дамыту және кәсіби даярлау салаларындағы ауқымын және әсерін кеңейтеді. Бағдарламаның негізгі бөлігі – Aquarius риф базасы.
The Aquarius Reef Base is an underwater habitat located off Key Largo in the Florida Keys National Marine Sanctuary, Florida, United States. It is the world's only undersea research laboratory and it is operated by Florida International University. It is deployed on the ocean floor 18.90 m below the surface and next to a deep coral reef named Conch Reef. Aquarius is the only undersea research laboratory currently in operation, although the Marine Resources Development Foundation used to operate two additional undersea facilities, also located in Key Largo, Florida. Aquarius was owned by the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) and operated by the University of North Carolina Wilmington until 2013 when Florida International University assumed operational control. Florida International University (FIU) took ownership of Aquarius in October 2014. As part of the FIU Marine Education and Research Initiative, the Medina Aquarius Program is dedicated to the study and preservation of marine ecosystems worldwide and is enhancing the scope and impact of FIU on research, educational outreach, technology development, and professional training. At the heart of the program is the Aquarius Reef Base.
Мақсаты
Флоридадағы Перри Су асты қайықтар құрылысшылары компаниясы жобалаған және Виктория машина жасау зауыты салып шығарған «Аквариус» 1986 жылы Техас штатының Виктория қаласында салынды. Оның бастапқы атауы – «Джордж Ф. Бонд», ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дәрігері, SEALAB-тың және жалпы қанығу сүңгуінің негізін қалаушы еді. Алғашқы су асты операциялары Калифорниядағы Каталина аралында жоспарланған, бірақ кейін АҚШ Виргин аралдарына көшірілді. 1989 жылы «Хьюго» дауылынан кейін «Аквариус» жөндеу және жаңалау үшін Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласына әкелінді және 1993 жылы Флорида-Кис аралдарына қайта орналастырылды. «Аквариус» Флорида-Кис Ұлттық теңіз қорығында, сезімтал коралл рифтерінің денсаулығын зерттеуге өте қолайлы, коралл рифінің түбінде, су астында орналасқан. Зертхана көбінесе теңіз биологтарының жұмысына пайдаланылады, олар үшін «Аквариус» үй базасы болып табылады. Олар коралл рифтерін, оның маңындағы балықтар мен су өсімдіктерін, сондай-ақ қоршаған теңіз суының құрамын зерттейді. «Аквариус» құрамында жабдықталған зертханалар мен компьютерлер бар, бұл ғалымдарға су асты қондырғыларын тастамай-ақ зерттеулер жүргізуге және сынамаларды өңдеуге мүмкіндік береді. Бұл орташа есеппен он күнге созылатын миссиялар үшін төрт ғалым мен екі техникке арналған. «Аквариус» ғалымдарын көбінесе «акванавттар» деп атайды (олар су астындағы тереңдік қысымында кемінде 24 сағат бойы су бетіне қайтпай тұрады). Қанығу сүңгуі техникасы акванавттарға бірнеше күн немесе апталар бойы су астында өмір сүруге және жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Су астындағы 24 сағаттан кейін адам организмі еріген газдармен толады. Қанығу сүңгуімен суға түсушілер су бетіне қайтқанға дейін декомпрессияға қанша уақыт керек екенін дәл болжай алады. Бұл ақпарат декомпрессиялық ауру қаупін азайтады. «Аквариус» қондырғысында тұрып, теңіз түбінде бірдей тереңдікте жұмыс істейтін «Аквариус» акванавттары миссиясының соңына дейін су астында қала алады. Сонымен қатар, «Аквариус» қанығу сүңгуіне мүмкіндік беретіндіктен, қондырғыдан жасалатын суға түсулер бірнеше сағатқа созылуы мүмкін (көбінесе су бетінен суға түсу бір-екі сағатқа созылады). Бұл ұзақ суға түсу уақыты басқа жағдайда мүмкін болмас байқауларға мүмкіндік береді. «Аквариус» сыртындағы рифтегі қосалқы станциялар акванавттарға суға түскен кезде су асты резервуарларын толтыруға мүмкіндік береді.
Aquarius, designed by Perry Submarine Builders of Florida and constructed by Victoria Machine Works, was built in Victoria, Texas, in 1986. Its original name was "the George F. Bond", after the United States Navy physician who was the father of SEALAB in particular and saturation diving in general. Underwater operations were first planned for Catalina Island, California, but were moved to the U. S. Virgin Islands. Following Hurricane Hugo in 1989, Aquarius was taken to Wilmington, North Carolina, for repairs and refurbishment and was redeployed in the Florida Keys in 1993. Aquarius is located under of water at the base of a coral reef within the Florida Keys National Marine Sanctuary, an ideal site for studying the health of sensitive coral reefs. The laboratory is most often used by marine biologists for whom Aquarius acts as home base as they study the coral reef, the fish and aquatic plants that live nearby and the composition of the surrounding seawater. Aquarius houses sophisticated lab equipment and computers, enabling scientists to perform research and process samples without leaving their underwater facilities. The habitat accommodates four scientists and two technicians for missions averaging ten days. Scientists on the Aquarius are often called "aquanauts" (as they live underwater at depth pressure for a period equal to or greater than 24 continuous hours without returning to the surface). A technique known as saturation diving allows the aquanauts to live and work underwater for days or weeks at a time. After twenty four hours underwater at any depth, the human body becomes saturated with dissolved gas. With saturation diving, divers can accurately predict exactly how much time they need to decompress before returning to the surface. This information limits the risk of decompression sickness. By living in the Aquarius habitat and working at the same depth on the ocean floor, Aquarius aquanauts are able to remain underwater for the duration of their mission. In addition, because Aquarius allows saturation diving, dives from the habitat can last for up to nine hours at a time; by comparison, surface dives usually last between one and two hours. These long dive times allow for observation that would not otherwise be possible. Way stations on the reef outside Aquarius allow aquanauts to refill their scuba tanks during dives.
Тұрғын үй құрылымы
Аквариус үш бөлімнен тұрады. Суға кіру ылғалды вестибюль арқылы жасалады, бұл камера ай бассейнімен жабдықталған, ол ылғалды вестибюльдегі ауа қысымын сол тереңдіктегі су қысымымен (сыртқы қысым) бірдей ұстайды – шамамен 2,6 атмосфера, гидростатикалық тепе-теңдік арқылы. Басты бөлім, суасты кемесі сияқты, қалыпты атмосфералық қысымды сақтауға жеткілікті; оны сыртқы қысымға дейін қысыммен қамтамасыз етуге болады және көбінесе аралық қысымда ұсталады. Ең кішкентай бөлім – кіреберіс шлюзі – екі бөлімнің арасында орналасқан және персонал күтіп тұратын, ауа өткізбейтін камера ретінде қызмет етеді, қысым ылғалды вестибюльге немесе басты бөлімге сәйкес реттеледі. Бұл конструкция қызметкерлерге жерге жеткенде декомпрессиялық камера қажет болмай, жер бетіне қайта оралуға мүмкіндік береді. Қызметкерлер басты бөлімде 17 сағат бойы қысымның біртіндеп төмендеуімен көтерілуге дайындалады, осылайша олар көтерілгеннен кейін декомпрессиялық ауруға шалдықпайды.
Aquarius consists of three compartments. Access to the water is made via the wet porch, a chamber equipped with a moon pool, which keeps the air pressure inside the wet porch the same as the water pressure at that depth (ambient pressure), about 2.6 atmospheres, through hydrostatic equilibrium. The main compartment is strong enough, like a submarine, to maintain normal atmospheric pressure; it can also be pressurized to ambient pressure, and is usually held at a pressure in between. The smallest compartment, the Entry Lock, is between the other two and functions as an airlock in which personnel wait while pressure is adjusted to match either the wet porch or the main compartment. This design enables personnel to return to the surface without the need for a decompression chamber when they get there. Personnel stay inside the main compartment for 17 hours before ascending as the pressure is slowly reduced, so that they do not suffer decompression sickness after the ascent.
Су астындағы миссиялар мен зерттеулер
Аквариус станциясындағы бірнеше миссиялар дауылдық белсенділікке байланысты тоқтатылды. 1994 жылы «Гордон» дауылы кезінде ғалымдар мен суға түсушілерден тұратын экипаж Аквариусты эвакуациялауға және 5 метрлік толқындарда (15 фут) құтқару арқанымен су бетіне көтерілуге мәжбүр болды, себебі станцияның генераторларының бірі өртенді. 1998 жылы «Жорж» дауылы Аквариустың жойылмауға жақын болды, оның бір тірегінің буыны сынды және ылғалды верандадағы екі салмақ құрылымнан алыстап кетті. Кейін, 1998 жылы «Жорж» және «Митч» дауылдары Аквариустың сыртындағы, акванавттардың акваланғылық баллондарын толтыру үшін пайдаланылатын қосымша станцияларды да қиратты. 2017 жылы «Ирма» дауылы станцияның тіршілік етуді қамтамасыз ететін буйынан айырып, оны 23 км (14 миль) қашықтықтағы Lignum Vitae Channel-ға лақтырып жіберді, сондай-ақ су астындағы тұрғын үйлер мен ылғалды веранда аймағына зақым келтірді. 2008 жылға дейін Аквариуста дауылдардан жарақат алған ғалымдар мен қызметкерлер тіркелген жоқ. 2009 жылдың мамырында Аквариустан суға түскен Диуи Смит қайтыс болды. Соңғы тергеу көрсеткендей, Смиттың өліміне бірнеше фактор себеп болды, соның ішінде жақын жерде қолданылып жатқан гидравликалық соққыштан туындаған гидродинамикалық күштердің нәтижесінде «Inspiration» жабық циклды тыныс алу аппаратының электрондық функцияларының істен шығуы да себепкер болды. Бюджеттің қысқартылуына байланысты NOAA 2012 жылдың қыркүйегінен бастап Аквариусты қаржыландыруды тоқтатты, ал 2012 жылдың шілдесіндегі, пионер әйел суға түсуші Сильвия Эрлді акванавттар құрамына енгізген миссиядан кейін басқа миссиялар жоспарланбады. Солтүстік Каролинаның Уилмингтон университеті де жұмысты жалғастыру үшін қаржылай көмек көрсете алмады. Аквариустың жұмысын сақтап қалу мақсатында «Аквариус» қоры құрылды. Екі апталық сериядағы күнделікті комикс «Шерманның лагунасы» 2012 жылдың 10 қыркүйегінен бастап Аквариус нысанының жабылу мүмкіндігін көрсетті, ал 2012 жылдың 17 қыркүйегінен бастап Аквариустың маңыздылығын талқылау үшін Эрлдің эпизодтық қатысуымен жалғасты. 2013 жылдың қаңтарында Флорида халықаралық университетінің басқаруымен Аквариустың жұмысын жалғастыру туралы ұсыныс қабылданды.
Several missions on the Aquarius have been canceled due to hurricane activity. During Hurricane Gordon in 1994, a crew of scientists and divers had to evacuate Aquarius and climb up a rescue line to the surface in 15 feet (5 m) seas after one of the habitat's generators caught fire. In 1998, Hurricane Georges nearly destroyed Aquarius, breaking a joint in one of its legs and moving two weights on the wet porch nearly off the structure. Both Hurricane Georges and Hurricane Mitch, later in 1998, also destroyed way stations outside Aquarius used to refill aquanauts' scuba tanks. In 2017, Hurricane Irma ripped the habitat's life support buoy from its moorings and blew it 14 mile (23 km) away to the Lignum Vitae Channel, as well as damaging the underwater living quarters and wet porch area. as of 2008, no scientists or staff members had been injured at Aquarius due to storms. A diver named Dewey Smith died during a dive from Aquarius in May 2009. A subsequent investigation determined that Smith's death was caused by a combination of factors, including the failure of the electronic functions of his Inspiration closed circuit rebreather due to hydrodynamic forces from a hydraulic impact hammer being used nearby. Due to budget cuts, NOAA ceased funding Aquarius after September 2012, with no further missions scheduled after a July 2012 mission that included pioneering female diver Sylvia Earle in its aquanaut crew. The University of North Carolina Wilmington was also unable to provide funding to continue operations. The Aquarius Foundation was set up in an attempt to keep Aquarius functioning. In a two week series, the daily cartoon strip Sherman's Lagoon featured the potential closing of the Aquarius facility in the week starting September 10, 2012, and continued with a cameo appearance of Earle in the week starting September 17, 2012, to discuss the importance of Aquarius. In January 2013, a proposal to keep Aquarius running under Florida International University administration was accepted.