Кіріспе

ORP Piorun – Польша әскери-теңіз флотының Екінші дүниежүзілік соғыста қолданған N класты эсминеці. "Piorun" сөзі поляк тілінде "Найзағай" дегенді білдіреді. 1939 жылы Корольдік теңіз флотының тапсырысымен салынған кеме бастапқыда HMS Nerissa деп аталды, бірақ 1940 жылдың қазан айында құрылысы аяқталмай тұрып поляктарға берілді. 1941 жылдың мамыр айында ORP Piorun неміс шайқас кемесі Bismarck-ті тауып, оған от ашты, ал Корольдік теңіз флотының басқа күштері Bismarck-ті батыруға көмектесті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Piorun Корольдік теңіз флотына қайтарылып, HMS Noble ретінде қайта қолданысқа енгізілді, содан кейін 1955 жылы бұзылып жіберілді.

Дизайн

N класының сегіз кемесі 1939 жылғы 15 сәуірде тапсырыс берілді. Олар J және K класты эсминдердің қайталануы болды, олардың 16-сы 1937 жылы тапсырыс берілді. N класының перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 339 фут (103 м), ал жалпы ұзындығы 356 фут (109 м) болды, ені 35 фут (11 м) және сусымасы 9 фут (3 м) құрады. Стандартты және толық жүктемедегі суырылмалық салмағы белгілі болды. Екі Admiralty үш барабанды қазандығы буды екі Parsons бір редукциялық бу турбинасына жіберді, олардың қуаты жобалық жылдамдықты сынақ кезіндегі суырылмалық салмағында және толық жүктемеде қамтамасыз етті. 491 тонна мұнай тасымалданды, бұл жылдамдықта және жылдамдықта қашықтықты қамтамасыз етті. N класы үш екі орынды орнатудағы алты QF Mark XII зеңбірегімен қаруланбақ болды, екеуі алдыңғы және біреуі артқы жағында. Бұл зеңбіректер 40 градусқа дейін ғана көтеріле алатындықтан, олардың ұшаққа қарсы қолданылуы шектеулі болды. Ұшаққа қарсы жақын қашықтықтағы қару-жараққа төрт түтікпен "пом-пом" 2 фунттық ұшаққа қарсы орнату және көпір қанаттарындағы екі төрттік орнатудағы сегіз .50 дюймдік пулемет кіретін болды, ал торпедалық қару-жарақ екі бес түтікпен орнатылған он торпеда түтігінен тұратын болды. Норвегия жағалауындағы және 1940 жылы Дюнкерктен эвакуация кезінде эсминдердің әуе шабуылына осалдығы туралы алғашқы тәжірибе N класының қарулануы құрылыс кезінде қайта қаралуына әкелді. Артқы торпеда түтіктерінің жиынтығы алынып тасталды және бір QF Mark V ұшаққа қарсы зеңбірегімен ауыстырылды, ал көпір қанаттарындағы төрттік .50 дюймдік пулеметтер екі Oerlikon 20 мм зеңбірегімен ауыстырылды, тағы екі Oerlikon іздеу шамдарының артында, ал кеменің кормасында екі екі орынды .50 дюймдік пулемет орнатылды.

Тарих

Кеме Джон Браун және компаниясы Клайдбанк, Глазго қаласында салынды. Оның құрылысы 1939 жылғы 26 шілдеде басталды, ал 1940 жылғы 7 мамырда суға түсірілді. 1940 жылғы 4 қарашада кеме толықтай дайын болды.

Бисмарк іс-әрекеті

1941 жылы 22 мамырда «Пиорун» британдық 4-ші эсминецтер флотилиясының кемелерімен ( және ), капитан Филип Вианның басшылығымен Гласгоудан Үнді мұхитына бет алған WS8B әскерлік конвойына қосымша сүйемелдеу қызметін атқарды. 25 мамырда Вианның эсминецтері («Пиорун» да ішінде) конвойдан бөлініп, неміс линкоры «Бисмаркты» іздеуге қосылды. «Пиорун» британдық эсминецтермен бірге «Бисмаркты» іздеуге қатысты (олар неміс кемесін алғашқылардың бірі болып анықтады). «Бисмарк» батырылғанға дейін, кеме түнде неміс линкорына торпедалық шабуылдар жасап, оны ұстап тұрды. «Маори» атты британдық «Трибал» классының эсминцінен алғаш келген «Пиорун» жеке өзі «Бисмаркқа» шабуылдады, ал «Маори» торпеда атуға қолайлы позицияға иеленді. Өзімен жалғыз, «Пиорун» бір сағат бойы «Бисмаркпен» атысты, екі тарап та көзге түспеді, бірақ үшінші оқтан кейін «Бисмарк» тек қана қашықтықта қалды, бұл Плаускинің кері шегінуіне себеп болды. Бір мәліметке сәйкес (Польшаның Ошвицим қаласындағы I Аушвиц көрмесінде егжей-тегжейлі баяндалған), Плауски «Бисмаркқа» оқ атуды бастамас бұрын «Мен полякпын» деген хабарламаны жіберген; басқа дереккөздерде от ашу сигналы «Trzy salwy na cześć Polski» («Польшаның құрметіне үш оқ») болған делінеді. Бұл маневр және одан кейінгі кері шегіну «Пиорунның» «Бисмаркпен» байланысын үзуге әкелді. Тағы бір жиі айтылатын оқиға, мүмкін әшекейленген, «Пиорунның» барлық шайқас бойында сигнал шамдары арқылы үнемі «Мен полякпын» деген сигнал бергенін көрсетеді. Бұл мүмкін, тіпті ықтимал, себебі сигнал беруші шайқас кезінде шамға орналастырылған. «Пиорунның» жанар майы өте аз болғандықтан, сағат 05:00-де торпедаларын қолданбастан үйге қайтуға бұйрық берілді. Плауски бұл аймақтан кетуге құлшынбады және Вианның бұйрығын бір сағат бойы елемей, Ұлыбританияға оралды.

Кейінгі қызмет

Кейіннен "Пиорун" Жерорта теңізінде операцияларға қатысып, Мальта конвойының бірі – "Халберд" операциясы мен Сицилияға шабуыл жасаған "Хаски" операциясында болды. 1944 жылы ол Отандық флотқа ауыстырылды. 1944 жылғы 8 маусымда "Пиорун" "Кригсмарине" эсминдеріне қарсы Ушант шайқасына қатысты. "Пиорун" "Deadlight" операциясына қатысып, тұтқынға алынған неміс XXI типті U 2329, U 2334, U 2335, U 2337, U 2350 және U 2363 субмариналарын батыруға қатысты.

1946 жылы ол "HMS Noble" атауымен Корольдік теңіз флотына қайтарылды және 1955 жылы металлға тапсырылды.