Кіріспе

Смитерс – Британдық Колумбияның солтүстік-батысындағы қала, шамамен Принс Джордж мен Принс Руперт арасында ортасында орналасқан. 2016 жылы халқы 5,351 адамды құрайтын Смитерс, Bulkley аңғарының көп бөлігіне қызмет көрсетеді.

Өңір

Бірінші халықтардың қоныстары еуропалықтар келгенге мыңдаған жыл бұрын болған.

Теміржол

Жоспарланған Гранд Транк Пасифик теміржолына (GTP) Британдық Колумбияда (БК) екі маңызды бөлімдік станция қажет болды, онда қосымша персонал мен құрылыстар орналасатын еді. Принс-Джорджтан кейін, Принс-Руперт тармағындағы бірнеше орталық пункттер Альдермир маңында қарастырылды. Хуберт, Телквадан шығысқа қарай 5 шақырым жерде, ең қолайлы нұсқа болып көрінді, бастапқыда оны жерді сатып алған құрылысшылар Балкли деп атаған. Бұл спекулянттар болашақта Балкли аңғарының жаңа қаласы және сауда орталығы болады деп жарнамалады, бірақ бұл екеуі де жалған болды, себебі бөлімдік станция ретінде Смитерс қаласы таңдалған еді. Альдермирдегі «Интерьер Ньюс» газеті бұрыннан осындай адал емес жарнамалардан бас тарту саясатын қабылдаған. Альдермир сауда кеңесі Телкваның өзі бөлімдік штаб-пәтері болуына қарсы болды, себебі теміржол құрылысы алдер тоғайларын жояды деп ойлады. Бірақ шындығында, олар станцияның тіпті осы қауымды жақын жерге көшіруі мүмкін екенін сезген болса керек. Спекулянттар Телквадан батысқа қарай 15 шақырым жерде, Гудзон шығанағы тауының етегіндегі батпақты жерді ескермеді. Жер сатудан түскен пайданы спекулянттармен бөлісуге ықыласы жоқ GTP осы жерді штаб-пәтерін құру үшін таңдап, GTP кеңесінің төрағасы сэр Альфред Смитерстің құрметіне Смитерс қаласын құрды. 1913 жылғы наурыз айында Теміржол комиссиясы станция орнын екінші бөлімдік станция ретінде бекітті. Жерді зерттеу сәуір айында басталды, тамыз айына дейін 100 акр қалалық жер тазаланды, ал қыркүйекке дейін 160 акр теміржол алаңы тазаланды. Теміржол желісі шілде айында жетті, ал алғашқы жолаушылар пойзы қазан айында келді. Үкіметтік құрылыстарға арналған стандартты тоқсан бөлігін сақтаған GTP сол айда учаскелерді сатуды бастады. Суды кетіруге арналған каналдар болғанымен, топырақтың астында жылдам құм мен саз қабаттары болды, сондықтан ғимараттардың негізін салу үшін қазық қағу қажет болды. Жолдың батпақты жағдайын түзету туралы өтініштер ескерілмеді. 1915 жылы салынған уақытша теміржол станциясы 1919 жылы 100-166 үлгідегі станция ғимаратымен ауыстырылды. Он жылдар бойы теміржол ең ірі жұмыс беруші болып қала берді, бірақ 1950 жылдардан бастап қызметкерлердің саны азайды және ғимараттар пайдасыз болды. 1994 жылы Смитерс қауымдық қызметтер қауымдастығы тізімдегі станция ғимараттарын сатып алды.

Қаланың орналасуы

Кәсіби ландшафт сәулетшілері көшелер жоспарын 10 000 адамға дейін сыйымды болу үшін жасады, және муниципалитет келесі онжылдықтарда осы жоспарды көбінесе сақтады. Соңғы онжылдықтардағы кеңейту бастапқы торлы үлгінің орнына қазіргі заманғы жоспарлау концепцияларын қабылдады. Дегенмен, бастапқы жоба жер бедері мен топырақ жағдайларын ескермеді. Осының салдарынан, еңістерде, арналарда немесе су тасқынына ұшырайтын жерлерді салу мүмкін болмады. Басты көше – коммерциялық орталық болды, бір жағында теміржол станциясы және Альфред паркі, екінші жағында Орталық (бұрынғы қала әкімдігі) паркі орналасқан (қазір 16-шы тас жолмен қиылысы). Тұрғын үйлер солтүстікке қарай тарады. 1925 жылы үкімет аталған парктің ішінде сот үйі мен облыстық кеңселерді біріктірген ғимарат салды. 1972 жылы Басты көше альпілік стильде безендірілді.

Сауда және халық

Сеймур көлінің ағаш өңдеу компаниясы, бір сменада 15 000 фут ағаш өндіре алатын зауытқа ие болғандықтан, құрылыс шарына қадам сақтау үшін күніне 10 000 фут ағаш өндіріп келді. Батпақты жерлер, канвас шатырлар мен лашықтар 1913 жылдың қазан айында «Оменица Майнер» газетінде «Британ Колумбиясының ең жақсы ауданы» деп сипатталды. 1914 жылға қарай, мұнда екі газет, екі банк, үш шіркеу, үш қабатты қонақ үй, дүкендер, телефон желісі және электр қуаты болды. Дүкендер мен қызметтерге алты бөлмелі пансион, бес мейрамхана, төрт жалпы дүкен, дәрігер, стоматолог, дәріхана, темір бұйымдар дүкені, ағаш кесу зауыты, планкалау зауыты, екі ағаш сақтау алаңы, сантехник, темір жұмысшысы, жарнама шеберханасы, үш мердігерлік фирма, екі кір жуу қызметі, екі бильярд бөлмесі, ат қорасы, ет базар, аяқ киім дүкені және екі жылжымайтын мүлік фирмасы кірді. Бірнеше айдан кейін екі іргелес қонақ үй толығымен өртеніп кетті. 1925 жылға қарай халық саны шамамен 1000 адамды құрады. 1930 жылғы өрт Гудзон Бэй ағаш кесу зауытына 25 000 долларлық зиян келтірді. А.С. Саргент 1931 жылғы өрттен кейін өз дүкенін жапты. Ұлы депрессия кезінде көптеген кәсіпорындар жабылып, халық саны 700-ге жуық қалды. 1940 жылдардан бастап көптеген шағын, тәуелсіз ағаш кесу зауыттары екі жергілікті планкалау зауытын қамтамасыз етті. Халық саны 1951 жылы 1204-тен 1961 жылы 2487-ге, 1981 жылы 4570-ке дейін өсті және 1996 жылы 5624-ке жетті.

Мемлекеттік мекемелер мен қызмет көрсету орындары

Пошта кеңсесі аяқталғаннан кейін, Дж. Мейсон Адамс 1913–14 жылдары алғашқы пошта бастығы болды. Ол Телквадағы алғашқы дәріхананы басқарды. 1913 жылдың желтоқсанында құрылған Смитхерс азаматтар қауымдастығы басшылық етті, бірақ салық жинау құқығы болмады. Мэри К. Дауни 1914 жылдың сәуірінде ашылған мектептегі алғашқы мұғалім болды. 1915 жылы, Метод шіркеуіндегі уақытша жайлардың орнына тұрақты ғимарат салынды. Азаматтардың қайырымдылықтары арқасында 15 000 долларлық қоғамдық зал салынды. 1920 жылы премьер-министр жаңадан жөнделген, 15 төсек-орны бар екі қабатты аурухананы ашты. Смитхерс 1921 жылы Британ Колумбиясындағы алғашқы ресми тіркелген ауыл болды. Ұлы депрессия кезінде негізгі ауылдық жолдар салынды, 1931 жылы гольф алаңы ашылды, 1933 жылы әуежай, өрт сөндіру машинасы сатып алынды, 1934 жылы Балкли аңғарының аудандық ауруханасы (1969 жылға дейін Әйелдер қауымдастығының қызметкерлерімен қамтамасыз етілді) ашылды, ал 1938 жылы Доминион тәжірибелік шаруашылығы құрылды. 16 тас жолы 1944 жылы Принс-Рупертке дейін аяқталды. 1947 жылы өткен референдум қаланың сумен қамтамасыз етілуін мақұлдады. 1967 жылы Смитхерс қала мәртебесін алғанда, Ж. Ф. Макдональд алғашқы мэр болды. Сол жылы салынған кітапхана-мұражайда 1955 жылдан бері муниципалитет залының гаражында сақталған кітаптар орналастырылды. Он жыл өткен соң, мұражай Central Park ғимаратына көшірілді, бұл кітапхананы кеңейтуге мүмкіндік берді. 1976 жылы провинция аймақтық кеңсесін Принс-Руперттен көшірді. Балкли аңғарының аймақтық бассейні мен демалыс орталығы 1990 жылы ашылды.

Білім беру, денсаулық сақтау және жедел жәрдем қызметтер

54-ші мектеп ауданы – Bulkley Valley ең ірі жұмыс берушілердің бірі, және үш жеке мектеп жұмыс істейді. Coast Mountain колледжінің кампусы жоғары білім береді. Смитерс қалалық кітапханасы аптасына 6 күн, күніне 5–9 сағат бойы ашық. Bulkley Valley мұражайы да ұқсас шектеулі жұмыс кестесіне ие. Bulkley Valley аймақтық бассейні мен демалыс орталығы күн сайын ашық. Bulkley Valley аудандық ауруханасы – 25 төсектік жедел жәрдем көрсететін емдеу орны. 40 адамдық ерікті өрт сөндірушілер тобы және үш жедел жәрдем станциясы бар. Корольдік Канадалық шаруа полициясы Смитхерс, Телква, Форт Бабин қорығы және Мориштаун алғашқы ұлттар қорығына қызмет көрсетеді. Смитерс және аймағында қазір BC Төтенше жағдайлар қолдау көрсету тобы құрылған.

Көлік

Air Canada, Central Mountain Air, чартерлік әуе компаниялары және тікұшақ компаниялары күн сайын көптеген рейстер ұсынады. VIA Rail компаниясының Jasper Prince Rupert пойзы әр бағытта аптасына үш рет тоқтайды. Greyhound 2019 жылы бұл бағытты тоқтатқаннан кейін, BC Bus North аптасына екі рет қызмет көрсететін оператор болып іске кірісті.

Мәдениет

Смитерс пен Балкли аңғары тұрғындар емес адамдар тарапынан Солтүстік Британдық Колумбияның қалған бөлігінен шамалы мәдени ерекшеліктерімен сипаттала береді. Смитерс қоғамының құрамына көптеген факторлар әсер етеді, соның ішінде өнер, өнеркәсіп, қала сыртындағы зауыттардың түтін шығаратын қондырғылары, диірмендер мен кен өндірісі. Смитерс аймақтың географиялық ерекшеліктерінен шабыттанған альпілік тақырыпты қабылдаған. Қалалық ереже бойынша, орталық көшедегі, атап айтқанда Мейн-стритте орналасқан кәсіпорындар ғимараттарын альпілік стильде салу міндетті. Басты көшеге кіреберісте орналасқан және қаланың символына айналған, альпілік мүйізді үрлейтін адамның шыны талшықтан жасалған мүсіні, көбінесе «Альпенман» немесе «Альп Аль» деп аталады. Смитерс сауда палатасы қоғамдық шараларда және қалалық бизнестің телеарнадағы жарнамаларында Альп Альдың костюмін көрсетеді. Смитерс тұрғындары «Смитерлер» деп аталады, бұл кейде қолданылатын «Смитерит» аталымынан гөрі көбірек қабылданады. Смитерлердің экологиялық санасы өте жоғары. 2006 жылы 600-дан астам Смитерлік Телькваның жанындағы көмірлі метан газ кен орнына қарсылық білдіру үшін көшеге шықты, олар бұл шараның жергілікті су сапасына, ландшафттың тұтастығына және жабайы лосось популяциясына қауіп төндіретінін мәлімдеді. Сол сияқты, Томпсон Крик Металз компаниясының қаланың жанындағы Гудзон шығанағындағы Дэвидсон кен орнын игеру үшін молибден кенішін салу туралы ұсынысына TCM жобадан бас тартқанға дейін бірнеше жыл бойы қарсылық көрсетілді. Смитерс пен Балкли аңғары көптеген музыканттардың, соның ішінде Юно сыйлығының иегері Алексис Пуэнтестің туған жері. Музыкалық таланттардың ең ірі жиыны маусым айының соңында өтетін жылдық жазғы орта музыкалық фестивальде болады. Жылдар бойында Mid Summer Music Festival-де Spirit of the West және Barenaked Ladies сияқты танымал топтар өнер көрсетті және Солтүстік Американың түкпір-түкпірінен көрермендер мен қатысушыларды тартты. Ұзақ жылдар бойы тұрғын және бұрынғы мектеп кеңесінің мүшесі болған Дела Херман атындағы театр қойылымдар мен концерттердің негізгі орны болып табылады, алайда бірнеше пабтар және тіпті ашық алаңдар қосымша сахна ретінде қолданылады. Bulkley Valley Community Arts Council сияқты көптеген ұйымдар музыка мен басқа да көркемдік шараларды жандандыру үшін жұмыс істейді.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Смитерс қаласында 5,378 адам тұрады, оның 2,411 жеке тұрғын үйінің 2,313-ында орналасқан, бұл 2016 жылғы 5,401 тұрғынынан айырмашылықты құрайды. Жер ауданы 154,5 км² болса, 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адамға шаққанда есептелді. Канада 2016 жылғы санақ СмитерсБритандық КолумбияОрташа жас39,3 жас43 жас15 жасқа дейін18%14,9%15-60 жас аралығы66,1%66,9%65 жастан асқандар15,8%18,3%85 жастан асқандар2,6%2,3%Ең соңғы санақ, 2016 жылы өткізілген, 1435 отбасында 5,351 тұрғынды тіркеді, орташа отбасы мүшесінің саны 2,9 адамды құрады.

Ұлты

Смитерс қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021)
Панэтностық топтар2021201120062001
Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%) Халық саны (%)
Еуропалық 4,185 79.56 4,395 83.08 4,565 85.65 4,115 79.98 4,620 86.44
Түпкі қазақтар 550 10.46 555 10.49 585 10.98 765 14.87 535 10.01
Оңтүстік Азиялық 195 3.71 25 0.47 25 0.47 10 0.19 0 0.00
Оңтүстік-Шығыс Азиялық 140 2.66 100 1.89 105 1.97 100 1.94 10 0.19
Шығыс Азиялық 60 1.14 110 2.08 20 0.38 105 2.04 95 1.78
Африкалық 60 1.14 65 1.23 45 0.84 25 0.49 60 1.12
Латын Америкалық 25 0.48 20 0.38 0 0.00 0 0.00 10 0.19
Жақын Шығыс 15 0.29 20 0.38 0 0.00 0 0.00 0 0.00
Басқа/Аралас нәсілді 0 0.00 20 0.38 0 0.00 15 0.29 10 0.19
Барлық жауаптар 5,260 97.81 5,290 97.94 5,330 98.63 5,145 98.62 5,345 98.73
Жалпы халық саны 5,378 100.00 5,401 100.00 5,404 100.00 5,217 100.00 5,414 100.00

Демалыс

Смитерс әлемдік деңгейдегі шаңғы спорты және балық аулаумен (әсіресе стальбалық балығымен) танымал. Футбол, волейбол, хоккей, бейсбол, тау велосипедімен серуендеу, жарыс шаңғысы, жаяу серуендеу, квадроциклмен және қар мотоциклімен жүру де танымал әрекеттердің қатарында. Смитерс түрлі экстремалды спорттарды ұсынады, мысалы, қиыр шөлде квадроциклмен жүру, айналасындағы тауларда қар мотоциклімен саяхаттау, параглайдинг немесе Гудзон шығанағы тауында тау велосипедімен түсу. Смитерс әртүрлі демалыс мүмкіндіктерімен танымал.

География

Смитерстің батысында Виссет, Нью-Хейзлтон, Китванга, Террас, Китимат, Порт-Эдвард және Принс-Руперт қалалары, ал шығысында Телква, Хьюстон, Топли, Бернс-Лейк, Фрейзер-Лейк, Форт-Фрейзер, Вандерхоф және Принс-Джордж жатыр.

Климат

Смитерс техникалық тұрғыдан субарктикалық климатқа (Dfc) ие, бірақ ылғалды континенталды климаттың шекарасында орналасқан. Қыстары суық және бұлтты, бірақ өте өзгермелі, қаңтар айының орташа температурасы төмен. Қыс мезгілінде қар жауын-шашынның басты түрі болып табылады. Жылы ауа райы қыс айларында температураны нөлден жоғары көтеріп, ал суық ауа жүйелері температураны төмендетуі мүмкін. Жылдық орташа қар мөлшері миллиметрге жетеді, қардың ең көп жиналуы ақпан айында болады, орташа қар қалыңдығы миллиметрді құрайды. Жазда орташа ең жоғары температура шамасында, ал ең жоғары температураға жетеді. Түнде температура көбінесе салқын болады, орташа түнгі температурадан төмен. Жылға қарай жауын-шашын мөлшері өте аз немесе көп болуы мүмкін. Көктем мен күз – қысқа мерзімді ауысу маусымдары. Смитерс жылына миллиметрдей жауын-шашын алады, ақпан мен сәуір айлары ең құрғақ айлар болып есептеледі. Смитерс жылына 1621 сағат тікелей күн сәулесін алады, желтоқсанда мүмкін күн сәулесінің 12%-ынан бастап тамызда 47%-ға дейін жетеді.

Кино және теледидар

Диснейдің Пол Уокер мен Джейсон Биггстің қатысуымен түсірілген "Сегіз төмен" фильмінің бір бөлігі сол жерде түсірілген. Лиам Нисон мен Дермот Малроунидің қатысуымен түсірілген "Сұр" фильмі ішінара сонда түсірілген. Оның көп бөлігі Ванкуверде түсірілген. Женифер Лопестің "Ана" фильмінің бір бөлігі де сол жерде түсірілген. "Alice, I Think" Comedy Network шоуының оқиғасы Смитерсте өтеді, бірақ түсірілімі сол жерде жүрген жоқ, тек кейбір кадрлар ғана түсірілді. Смитерс "Мен сіздің анаңызды қалай кездестірдім" шоуында (7-маусым, 6-бөлім, "Тарих пен құпия") есімдерін тілге тигізді.