Кіріспе

Құстың түрі Хуху қоңызы (Prionoplus reticularis) – Жаңа Зеландияға ендемік ұзын мүйізді қоңыз. Бұл Жаңа Зеландияда табылған ең ауыр қоңыз.

Маори тіліндегі атауы

Маори тілінде личинка түрі huhu (сонымен қатар tunga haere, tunga rākau) деп аталады, ал ересек түрі pepe te muimui деп аталады. Дегенмен, личинка мен ересек түрін көбінесе сәйкесінше хуху құрты және хуху қоңызы деп атайды. Хуху личинкасы жетілгенде ағашта тесік қазуын тоқтатып, терісін шешеді. Бұл әлі де жеуге жарамды кезең маори тілінде татака деп аталады. Содан кейін қанаттары мен аяқтары өсіп, әлі ақ түсті болса, пепе деп аталады. Соңында ол шығып, көбейіп, тунга rere деп аталады. Жұмыртқалар жасырын жерлерге немесе құлаған ағаш қабығының жарықтарына салынады. P. reticularis личинкасының табиғатта өмір сүру ұзақтығы екі-үш жылды құрайды. Соңғы сатысында личинка ағаш бетінен 7,5–10 см-ге жақындап, содан кейін қуыршақ камерасын жасайды. Қуыршақтану алдыңғы тігіс бойымен жарылу арқылы басталады, одан кейін мезоторакстың артқы жиегіне қарай бойлық жарылу жүреді. Олардың күшті жауырындары бар, олармен шағу салдарынан ауырсыну сезімі туындауы мүмкін. P. reticularis ересек ұрғалары иіс сигналы шығарып, осы сигнал арқылы ересек еркектерді өздеріне тартады. Ересектердің екі жынысы да алаңдатылса, бас алға созылып, жақтары толық ашылып, мұрттары қозғалып, басы жоғары-төмен қозғалатын мінез-құлық көрсетеді. Немесе жержаңғақ майы. Маори тілінде дамудың әртүрлі кезеңіндегі личинкаларға әртүрлі атаулар беріледі, мысалы, әлі де ағаштан белсенді түрде тамақтанатын жас личинкалар tunga haere немесе tunga rākau деп аталады, ал толыққанды жетілген, тамақтануын тоқтатқан және қуыршақтануға дайындалып жатқан личинкалар tataka деп аталады және олар ең бағалы болып саналады (өйткені олардың ішінде бұл кезде қорытылмаған ағаш ұлпасы болмайды). Хуху құрттарын шикі күйінде немесе дәстүрлі түрде хангада пісіріп жеуге болады, және олар Жаңа Зеландияның жабайы табиғатында майдың өте бай көзі болып табылады. P. reticularis құрамында көптеген қоректік заттар бар. Личинкалар мен қуыршақтардың майлылығы салыстырмалы түрде жоғары (ірі личинкалар мен қуыршақтардың құрғақ салмағының 45%-ға және 58%-ға дейін). Хуху құрттарының майы негізінен олеин және пальмитин қышқылдарынан тұрады. Хуху құрттарындағы маңызды амин қышқылдарының жалпы мөлшері адамның тамақтануы үшін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) талаптарына сәйкес келеді.