Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тоқтатылған операциялық жүйе
Discontinued operating system
Domain/OS – Apollo Computer компаниясы жасаған Apollo/Domain жұмыс станцияларында қолданылған, қолдауы тоқтатылған операциялық жүйе. Ол бастапқыда 1981 жылы AEGIS деп аталды, ал 1988 жылы Unix ортасы операциялық жүйеге қосылғанда Domain/OS деп қайта аталды. Бұл ерте таратылған операциялық жүйелердің бірі. Hewlett Packard компаниясы Apollo-ны сатып алғаннан кейін қысқа мерзімге операциялық жүйені қолдады, бірақ кейін HP UX пайдасына өнімді тоқтатты. HP 2001 жылдың 1 қаңтарында Domain/OS үшін қолдауды толық тоқтатты.
Domain/OS is the discontinued operating system used by the Apollo/Domain line of workstations manufactured by Apollo Computer. It was originally launched in 1981 as AEGIS, and was rebranded to Domain/OS in 1988 when Unix environments were added to the operating system. It is one of the early distributed operating systems. Hewlett Packard supported the operating system for a short time after they purchased Apollo, but they later ended the product line in favor of HP UX. HP ended final support for Domain/OS on January 1, 2001.
AEGIS
AEGIS желілік компьютерлер үшін арналғандығымен ерекшеленеді, бұл оны желілік мүмкіндіктері қосылған дербес жүйелер болып табылатын бәсекелестерінен ажыратады. Мұның басты мысалдары – файлдық жүйе, ол машиналар арасында толық интеграцияланған, Unix-тен айырмашылығы, ол хост-жүйедегі және басқа жүйелердегі файлдық жүйелер арасында шешім жасайды, сондай-ақ пайдаланушыларды басқару жүйесі, ол негізінен желілік принципке негізделген. Бұл бағыттылығы соншалық, тіпті жеке Apollo машинасы желілік картасыз конфигурацияланбайды. Domain/OS System V және ерте BSD Unix жүйелерінен алынған функционалды іске асырады. Ол AEGIS-ті жақсартады, өйткені пайдаланушы үш ортаның кез келгенін немесе барлығын орната алады: AEGIS, System V Unix және BSD Unix. Бұл Unix-пен үйлесімділікті арттыру мақсатында жасалды; AEGIS SR9 нұсқасы, Domain/OS-тің (өзі SR10 деп таңбаланған) алдындағы нұсқасында Domain/IX деп аталатын қосымша өнім бар, ол ұқсас мүмкіндіктерді ұсынады, бірақ кейбір кемшіліктері бар, ең бастысы – негізгі әкімшілік тапсырмалар әлі де AEGIS командаларын қажет етеді. Сонымен қатар, SR9 рұқсаттар жүйесі Unix-пен толық үйлесімді емес. Domain/OS жаңа әкімшілік командаларды және үш ортаның кез келгенінде дұрыс жұмыс істеуі үшін конфигурацияланатын күрделі рұқсаттар жүйесін ұсынады. Domain/OS сонымен қатар X Window System-нің жақсартылған нұсқасын ұсынады, VUE (HP-нің CDE-нің алдындағысы) толық жиынтығымен, бірақ өнімділігі көбінесе нашар. AEGIS SR9-дан Domain/OS SR10-ға жаңарту көптеген пайдаланушылардың қажеттілік сезбеуіне, дискілік кеңістік талаптарының артуына, жаңа және күрделі басқару құралдарына, SR10-ның нашар өнімділігіне және SR10.0-дың қателігіне байланысты баяу жүрді, бірақ кейінгі нұсқалар сенімдірек. Дегенмен, кейінгі HP/Apollo машиналары (DN10000, DN2500 және 4xx сериялы жұмыс станциялары) тек SR10-ды ғана іске қоса алады. Көптеген операциялық жүйелер C немесе тілдік жиналымда жазылғаннан өзгеше, Domain/OS компоненттерінің көп бөлігі Паскаль тілінде жазылған. Пайдаланушылар үшін C, C++, Pascal және Fortran компиляторлары қол жетімді. Domain/OS-тің барлық бөлінген әкімшілік мүмкіндіктері NCS RPC деп аталатын қашықтықтан процедура шақыру жүйесіне негізделген. RPC кейін операциялық жүйемен бірге қолданудан шығарылса да, HP RPC-ді Open Software Foundation-ға қосты, ол өзінің интерфейс анықтау тілін (IDL) DCE өніміне енгізді, содан кейін CORBA үшін де сол технология қолданылды. Бастапқы әзірлеушілердің бірі Microsoft-қа жұмыс істеуге кетті, онда ол MSRPC-ді Windows жүйелерінің орталық компонентін құрайтын өте үйлесімді көшірме ретінде жасады. Тарихтың іздерін ncacn http сияқты протокол атауларынан көруге болады.
AEGIS is distinctive mainly for being designed for the networked computer, as distinct from its competitors, which are essentially standalone systems with added network features. The prime examples of this are the file system, which is fully integrated across machines, as opposed to Unix which draws a distinction between file systems on the host system and on others, and the user administration system, which is fundamentally network based. So basic is this orientation that even a standalone Apollo machine cannot be configured without a network card. Domain/OS implements functionality derived from both System V and early BSD Unix systems. It improves on AEGIS by providing a core OS upon which the user can install any or all of three environments: AEGIS, System V Unix, and BSD Unix. This was done in order to provide greater compatibility with Unix; AEGIS version SR9, which immediately preceded Domain/OS (itself numbered SR10) has an optional product called Domain/IX available, which provides a similar capability, but with some drawbacks, principally the fact that core administrative tasks still require AEGIS commands. Also, the SR9 permissions system is not fully compatible with Unix behaviour. Domain/OS provides new administrative commands and a more complex permissions system which can be configured to behave properly under any of the three environments. Domain/OS also provides an improved version of the X Window System, complete with VUE (HP's predecessor to CDE), but performance tends to be poor. User upgrading from AEGIS SR9 to Domain/OS SR10 was slowed by the fact that many users saw no requirement, by increased disk space requirements, by new and more complex administration tools, by SR10's poorer performance, and by the buggy nature of SR10.0, although later versions are more reliable. However, later HP/Apollo machines (the DN10000, DN2500 and 4xx series workstations) can only run SR10. Unlike many operating systems of the day, which were written in C or assembly language, many Domain/OS components are written in Pascal. Compilers for users are available for C, C++, Pascal, and Fortran. All of the distributed administration features of Domain/OS are built around a remote procedure call system called NCS RPC. Though RPC was later end of lifed with the operating system, HP contributed RPC to the Open Software Foundation, which incorporated its Interface Definition Language (IDL) into their DCE product, from which the same technology was later used for CORBA. One of the original developers went to work for Microsoft, where he developed MSRPC as a fairly compatible clone which today forms a central component of Windows systems. Traces of the history can be seen in protocol names such as ncacn http.
Пайдаланушы интерфейсі
AEGIS сол кездегі басқа жұмыс станциялары сияқты, жоғары ажыратымды графикалық экран мен тышқанды пайдаланып DM (Display Manager) деп аталатын графикалық интерфейске ие. DM, операциялық жүйенің wmgr (Window Manager) деп аталатын терезе менеджерімен біріктірілген. DM құрамында мәтін редакторы және транскрипт сияқты екі кіріктірілген функция бар, ол виртуалды терминалдың бір түрі. Қосымша функцияларды пайдаланушы бағдарламалары арқылы қосуға болады. DM-нің ерекше ерекшеліктерінің бірі – "әмбебап өңдеу". Кез келген кіріктірілген терезедегі барлық мәтінді бір редакциялау тілін қолдана отырып өңдеуге болады. Бұл транскрипт терезесінде көрсетілген тарихты да қамтиды, тіпті ол тек оқуға арналған мәтін болса да. Сонымен қатар, тарихтың шегі жоқ. Ол процестің басталуынан басталады, ал ескі тарих ешқашан жойылмайды. Әрбір транскрипт кішкентай енгізу терезесіне қосылады, онда процесс енгізуін басқа жерде қолданылатын редакциялау тілін пайдалана отырып өңдеуге болады. AEGIS командалық интерфейсі Unix сияқты, себебі ол құбырларды, қайта бағыттауды, сценарийлерді және т.б. түсінеді және басқа командаларды жеке бағдарламалар ретінде шақырады, бірақ нақты командалар Unix-тің баламаларынан есте сақтау және пайдалану оңайырақ етіп жасалған, ал жолдар командалық интерпретатордың өзі емес, жеке командалармен кеңейтілуі күтіледі. Пайдаланушы орта айнымалыларын символдық сілтемелерге ендіре алады, мысалы, Unix-тің әртүрлі нұсқалары арасында ауысу үшін SYSTYPE орта айнымалысын тиісінше орнатуға болады; символдық сілтемелер файлдардың сәйкес нұсқаларына сілтеме жасайды.
AEGIS is similar to other workstations of the time, in that it uses a high resolution graphics screen and mouse to provide a GUI named DM (Display Manager). DM is integrated with the operating system's own window manager known as wmgr (Window Manager). The DM contains two built in functions, a text editor and a transcript, which is a kind of virtual terminal. Additional functions can be added by user programs. One of the unique features of the DM is "universal editing". All text in any of the built in windows can be edited using the same editing language. This includes the history displayed in a transcript window, although that text is read only. In addition, the history is unbounded. It starts from the birth of the process to which it is attached, and older history is never deleted. Each transcript is attached to a mini input window where the process input can be edited using the same editing language used elsewhere. The AEGIS command interface is similar to Unix, in that it has a command line interpreter which understands pipes, redirection, scripting, etc., and invokes other commands as separate programs, but the actual commands themselves are designed to be easier to remember and use than their Unix equivalents, and wildcards are expected to be expanded by individual commands rather than by the command line interpreter itself. The user may embed environment variables in symbolic links, which, for example, allows switching between different versions of Unix by setting the SYSTYPE environment variable accordingly; symbolic links then point to the appropriate versions of the files.