Unix және Unix сияқты жүйелер
-
IBM AIX операциялық жүйесінің тарихы мен дамуы
AIX – IBM жасаған Unix операциялық жүйесі. Power Systems, мэйнфреймдерде қолданылады. UNIX стандартына сәйкес, қауіпсіздігі жоғары, өнімділігі күшті.
-
Эндрю Стюарт Таненбаум: Американ-Голланд компьютер ғалымының өмірбаяны мен еңбектері
Эндрю Таненбаум – американ-голландиялық ғалым, MINIX операциялық жүйесінің авторы, компьютер ғылымы бойынша оқулықтар жазған. Сайлау талдауымен де айналысады.
-
Юникс пен C тілдерін жасаушы, компьютер ғалымы Деннис Ритчи
Деннис Ритчи – Unix операциялық жүйесінің құрастырушысы, C тілін жасаған. Multics жобасынан бастау алып, Unix пен C тілінің дамуына үлкен үлес қосты.
-
Mach ядролық жүйесі және оның даму тарихы
Mach – операциялық жүйе микроядросы. CMU-де жасалған, macOS, iOS негізі. Distributed жүйелерде зерттеулер үшін қолданылады. Толық ақпарат мақалада!
-
IEEE стандарттарының үйлесімділігі: POSIX жүйесі
POSIX: IEEE стандартының үйлесімділігі. Операциялық жүйелер арасындағы үйлесімділікті қамтамасыз етеді. ISO/IEC 9945, IEEE 1003 стандарттары туралы ақпарат.
-
Бөлшектелген Plan 9 операциялық жүйесі
Plan 9: Bell Labs-тан шыққан таратылған операциялық жүйе. UNIX негізінде, ашық кодты, желілік файлдық жүйесі бар. GUI интерфейсі, rc қабығы туралы ақпарат.
-
Sun Microsystems: 1982-2010 жылдардағы тарихы
Sun Microsystems: 1982-2010 ж. американдық технология компаниясы, Java, Solaris, SPARC процессорларын жасады. Unix, RISC, виртуализацияға үлкен үлес қосты.
-
Samba: SMB протоколының ашық көздік нұсқасы
Samba: Linux, macOS және басқа да Unix жүйелері үшін SMB протоколының ашық кодты реализациясы. Желілік файлдармен бөлісуге арналған бағдарламалық қамтамасыз ету.
-
386BSD: Алғашқы ашық көзді Unix жүйесі
386BSD: 1992 ж. шыққан алғашқы ашық кодты Unix жүйесі. FreeBSD және NetBSD негізі, Intel 80386 процессорлары үшін жасалған. Қауіпсіздік, модульдік ядро.
-
HP UX операциялық жүйесінің тарихы мен мүмкіндіктері
HP UX – Hewlett Packard компаниясының Unix операциялық жүйесі. Тарихы, қолдау көрсетілген серверлер, мүмкіндіктері (access control lists, логикалық томдар) туралы ақпарат.
-
Tru64 UNIX операциялық жүйесінің тарихы
Tru64 UNIX – тоқтатылған 64-биттық UNIX жүйесі. Alpha архитектурасы, Mach ядросы, DEC, Compaq, HP тарихы. Операциялық жүйе туралы толық ақпарат!
-
UNIX 6-шы нұсқасына түсіндірмелер кітабы
UNIX жүйесінің 6-шы нұсқасы бойынша Джон Лайонстың түсіндірмесі – компьютер ғылымындағы ең көп көшірілген кітап. Ядро кодын талдау, UNIX құралдарымен жасалған.
-
Ашық жүйелер: тарихы, дамуы және қазіргі жағдайы
Ашық жүйелер: Unix негізіндегі жүйелер, өзара байланыс, стандарттар, дамылған бағдарламалық интерфейстер. 1980-90жж дамуы, қазіргі технологиялар.
-
Oracle Solaris: Көшірмелі жүйе тарихы мен дамуы
Oracle Solaris – Sun Microsystems жасаған Unix операциялық жүйесі. Қазір Oracle-ге тиесілі, SPARC және x86 жүйелерінде жұмыс істейді, ZFS, DTrace сияқты жаңалықтарды ұсынады.
-
Cray суперкомпьютерлері үшін UNICOS операциялық жүйесі
UNICOS – Cray суперкомпьютерлері үшін жасалған Unix және Linux операциялық жүйесі. COS-тің жалғасы, Unix үйлесімділігі, BSD мүмкіндіктері.
-
ДНIX: Швециялық нақты уақыт опералық жүйесінің тарихы
DNIX – тоқтатылған Unix сияқты нақты уақыт операциондық жүйе. ABCenix нұсқасы Luxor компьютерлері үшін жасалған. DIAB компаниясы туралы ақпарат.
-
Көрсету жүйесі NeWS: Sun Microsystems әзірлеген тоқтатылған технология
NeWS – Sun Microsystems әзірлеген тоқтатылған терезе жүйесі. PostScript негізінде интерактивті GUI бағдарламаларын жасауға мүмкіндік берді.
-
Symbolics Genera: Lisp негізіндегі операциялық жүйе
Genera – Symbolics тіліндегі операциялық жүйе, Lisp машиналары үшін IDE. MIT негізінде жасалған, қазір Linux, macOS-та да қолжетімді. Бағдарламалау үшін өте пайдалы!
-
Microsoft шығарған Xenix операциялық жүйесі
Xenix – Microsoft-тан лицензия алған, 1980-жылдары кең таралған Unix нұсқасы. SCO UNIX-ке дейін дамытылды. Unix тарихы, Microsoft және AT&T туралы ақпарат.
-
Процестер аралық байланыс API: Berkeley сокеттері
Беркли сокеттері: процестер аралық байланыс API. Unix және интернет сокеттерін пайдаланады, 1983 ж. 4.2BSD-де пайда болды. Желілік байланыс үшін маңызды!
-
Эрик Пол Аллман: Компьютерлік бағдарламашы және Sendmail жасаушысы
Эрик Пол Аллман – американдық бағдарламашы, sendmail және delivermail құрастырушы. UC Berkeley-де жұмыс істеген, Sendmail, Inc. негізін қалаушы. Компьютер тарихы.
-
Ашық Бағдарламалық Қамтамасыз ету Қоры: Unix Стандартын Құру Тарихы
Ашық бағдарламалық қамтамасыз ету қоры (OSF) – Unix операциялық жүйесі үшін ашық стандарт құруға арналған коммерциялық емес ұйым. 1996 ж. The Open Group-қа бірікті.
-
DEC Ultrix Опералық Жүйесінің Тарихы
ULTRIX – DEC жүйелері үшін тоқтатылған Unix операциялық жүйесі. PDP 11, VAX, MicroVAX және DECstations қолдады. Тарихы, дамуы туралы ақпарат.
-
PowerPC үшін PowerOpen ортасы және AIM альянсы
PowerOpen Environment (POE): Apple & IBM серіктестігінен туындаған, PowerPC архитектурасы үшін Unix жүйесінің ашық стандарты. A/UX туралы да бар.
-
Юникс философиясы: Модульдік және қарапайым бағдарламалық жасақтаманы құру қағидалары
Юникс философиясы: қарапайым, модулдік, қайта қолданылатын бағдарламалық жасақтама құру қағидалары. Бағдарлама жасаудың тиімді әдістері мен принциптері.
-
Хобби өсірілімі: дербес жүйе жасаушылардың тәжірибесі
Дәстүрлі емес операциялық жүйелер: Хобби деңгейінде жасалған жүйелер, ядро немесе бағдарламалық кодтан бастап құру, виртуалды машинада сынау.
-
SCO тобының тарихы және сот даулары
SCO Group: Unix жүйесінің активтерін иеленген америкалық әлеуетті компания (2002-2012). Linux даулары, сот процестері, UnixWare, OpenServer туралы ақпарат.
-
Бизнес Операциялық Жүйесі: Тарихы мен Дамуы
BOS жүйесі: 8080, 6800 процессорлары үшін жасалған, 1980-жылдардағы микрокомпьютерлерде қолданылған бизнес жүйесі. CAP Ltd компаниясының тарихы.
-
Компьютерлік жүйелер тарихының кестесі
Компьютерлік операциялық жүйелер тарихы: 1951 жылдан бүгінгі күнге дейінгі кезеңдер, жаңалықтар, Windows, Apple, Linux, BSD және басқа жүйелердің дамуы.
-
OSF/1 Опералық Жүйесінің Даму Тарихы
OSF/1 – Unix операциялық жүйесінің нұсқасы. Mach және BSD ядроларын біріктіріп, UNIX API-ді жүзеге асырды. Alpha AXP платформасында 64-биттік жүйе ретінде дамыды.
-
Коһерент: Unix жүйесінің көшірмесі
Coherent – IBM PC үшін Unix жүйесінің көшірмесі. 1980 ж. жасалған, ашық кодты (BSD лицензиясы) 2015 ж. алды. Том Дафф және басқа да дамытушылар қатысты.
-
OPEN LOOK: UNIX жұмыс станциялары үшін графикалық интерфейс спецификациясы
OPEN LOOK – UNIX жүйесі үшін графикалық интерфейс спецификациясы. 1980-жылдары Sun Microsystems пен AT&T жасаған, стандарттауға бағытталған GUI.
-
1979 жылғы Research Unix желісінің жетінші нұсқасы
1979 жылғы Unix желілік жүйесі (V7): PDP 11 үшін жасалған, кең таралған соңғы нұсқа. AT&T коммерцияландыру алдындағы маңызды қадам. Unix тарихы.
-
Оберон жүйесі: тарихы мен дамуы
Oberon жүйесі: ETH Zurich-те жасалған, модулдік, бір процестік операциялық жүйе. Тексттік интерфейсі (TUI) және ZUI мүмкіндіктері бар.
-
Атари ST үшін MiNT операциялық жүйе ядросы
MiNT – Atari ST компьютері үшін тегін операциялық жүйе ядросы. TOS-қа балама, көп тапсырмалы, XaAES интерфейсімен үйлесімді. 1989 ж. бастау алды.
-
Тарқалған желілік операциялық жүйе: Amoeba
Amoeba – желілік компьютерлерді бірыңғай жүйе ретінде біріктіретін таратылған операциялық жүйе. Таненбаум жасаған, жүктеме теңгерілді.
-
Sprite желілік жүйесі: Тұжырымдама және даму тарихы
Sprite – 1984-92 ж. Калифорния университетінде жасалған Unix-тің тәжірибелік, кластерлік жүйесі. Log structured файлдық жүйе, Tcl тілінің бастауы.
-
MirOS BSD: Қауіпсіздігі мен жергілікті тілдерді қолдауы жолындағы BSD жүйесі
MirOS BSD – OpenBSD-ден жасалған тегін операциялық жүйе. Қауіпсіздік, еуропалық локализация, NetBSD, FreeBSD кодтары бар. x86, SPARC қолдайды.
-
V жүйесі: Микроядролық операциялық жүйе
V жүйесі: Стэнфорд университетінде жасалған микроядролы операциялық жүйе. Бірнеше жіптерді қолдау, синхронды хабар алмасу, Thoth-тың мұрагері.
-
Unix жүйесі үшін стандартты белгілеу күресі
Unix жүйесі стандарты үшін 1980-90жж. өткен шайқастар: AT&T, BSD, System V – түрлі нұсқалар арасындағы күрес. Операциялық жүйе тарихы.
-
Сандық операциялық жүйе: Inferno
Inferno – Bell Labs құрамындағы таралған операциялық жүйе. Әртүрлі процессорлар мен орталарда жұмыс істейді: ARM, x86, Windows, Linux және т.б. MIT лицензиясымен ашық код!
-
Юникс Жеккөрінің Қол кітабы
Юникс жүйесін пайдаланушылардың наразылықтарын қамтитын «Юникс жек көретіндер кітапханасы» (1994) туралы мақала. Наразылық себептері, философиясы талданған.
-
IXI Limited: британдық Unix бағдарламалық компаниясының тарихы
IXI Limited – Unix жүйесі үшін терезелік бағдарламалық жасақтаманы әзірлеген британдық компания. X.desktop тұғырлы ортасы, SCO-ға қосылуы туралы ақпарат.
-
Haiku операциялық жүйесі
Haiku – BeOS негізіндегі ашық көзді жүйе. Бұл BeOS қолданушылары үшін жасалған, тегін, бағдарламалық қамтамасыз ету. Бағаналық үйлесімділігі бар, бірақ қайта құрылған.
-
UnixWare операциялық жүйесінің тарихы мен дамуы
UnixWare – Unix операциялық жүйесі. AT&T мен Novell құрастырған, серверлерде қолданылатын, қазір Xinuos компаниясына тиесілі бағдарламалық қамтамасыз ету.
-
Тұңғыш коммерциялық UNIX жүйесі: System V
Unix System V – 1983 ж. AT&T ұсынған алғашқы коммерциялық UNIX операциялық жүйесі. SVR4 нұсқасы ең табыстысы, көптеген мүмкіндіктері бар. UNIX тарихы.
-
Начос: Операциялық жүйе оқыту құралы
Начос операциялық жүйесі: UC Berkeley-де жасалған оқулық бағдарлама. MIPS симуляторында жұмыс істейді, ОС курстарында кеңінен қолданылады. C++ тілінде.
-
JavaOS: Java тіліндегі операциялық жүйе
JavaOS – тоқтатылған Java тілінде жазылған операциялық жүйе. Жеңіл, желілік клиенттерге арналған, Unix-ті алмастыруға бағытталған.
-
AT&T UNIX жүйесіндегі транспорттық қабат интерфейсі (TLI) және оның эволюциясы
Транспорттық қабат интерфейсі (TLI) – AT&T UNIX жүйесіндегі желілік API. BSD сокеттеріне балама, XTI стандартының алдындағы кезең. OSI моделіне негізделген.
-
Беркли r командалары: қашықтан қол жеткізу құралдары жиынтығы
Berkeley r командалары: Unix жүйелерінде қашықтан қол жеткізу құралдары. 1982 ж. дамытылған, BSD-ге енгізілген, TCP/IP желісі арқылы жұмыс істейді.
-
BSD Деймоны: Тарихы мен маскаттар эволюциясы
BSD Daemon (Beastie) – BSD операциялық жүйелерінің ресми таңбасы. Unix жүйесіндегі «daemon» бағдарламаларынан шыққан, процестерді «түрлендіретін» үш тісті сыны бар бейне.
-
Юникс Систем Лабораториясы: Тарихы мен жетістіктері
Unix System Laboratories (USL) – AT&T-ге тиесілі бұрынғы бағдарламалық лаборатория. System V Release 4, UnixWare және Tuxedo жүйелерін жасады.
-
nvi: Тұрақты мәтіндік редактордың қайта жасалуы
Жаңа vi (nvi) – BSD және Unix жүйелеріндегі классикалық ex/vi мәтіндік редакторының қайта жасалған нұсқасы. Лицензиялық дауға байланысты жаңартылды.
-
Калифорния университетінің Компьютерлік жүйелер зерттеу тобының тарихы
Беркли университетінің CSRG тобы: Unix жүйесін жетілдіру, BSD құру, DARPA қаржыландыруы. ARPAnet талаптарына бейімдеу туралы маңызды ақпарат.
-
Idris операциялық жүйесі: тарихы мен платформалары
Idris – 1979-88 жж. Whitesmiths компаниясы жасаған PDP 11 уақытындағы Unix-қа ұқсас операциялық жүйе. Құрылғы, мүмкіндіктері, тарихы туралы ақпарат.
-
ISODE: OSI протоколдарының тәжірибелік ортасы
ISODE бағдарламасы – OSI протоколдарының 1980-90жж зерттеу үшін қолданылған ашық бастаулы ортасы. Тарихы, дамуы және қолданылуы туралы ақпарат.
-
ZETA операциялық жүйесінің тарихы және тоқтатылуы
ZETA операциялық жүйесі: BeOS негізінде жасалған, дамыту тоқтатылған. Негізгі ерекшеліктері, тарихы, мәселелері туралы толық ақпарат.
-
BSDi: 386 және BSD/OS операциялық жүйесінің тарихы
BSDi: тоқтатылған BSD операциялық жүйесінің коммерциялық нұсқасы. Жылдамдығымен, сенімділігімен және серверлік рөлімен танымал. 1993 жылы шығарылды.
-
BSD/OS: Берклиден бастау алған операциялық жүйе тарихы
BSDi: BSD Unix жүйесінің тарихы, 1991 жылы құрылған компания, BSD/386 операциялық жүйесін әзірлеу және тарату. Калифорния университетінің CSRG тобы.
-
Tuxedo: Таралған жүйелерде транзакциялық өңдеу платформасы
Tuxedo – AT&T жасаған, Oracle Fusion Middleware құрамына кіретін транзакциялық өңдеу платформасы. Бөлінген жүйелерде жоғары өнімділік пен сенімділік қамтамасыз етеді.
-
Ашық көзді Solaris операциялық жүйесі
OpenSolaris – Sun Microsystems жасаған, Solaris негізіндегі ашық кодты операциялық жүйе. UNIX SVR4-тің мұрагері, сервер және десктоп бағдарламаларын қамтиды.
-
RISC/os: MIPS жүйесінің тарихы мен дамуы
RISC/os – MIPS жүйесіне негіделген, 1985-1992 ж. дамытылған UNIX операциялық жүйесі. 32-биттік, System V және BSD үйлесімділігімен ерекшеленеді.
-
Тоқтатылған Domain/OS операциялық жүйесі
Apollo компьютерлерiнiң Domain/OS операциялық жүйесi тоқтатылды. 1981 ж. AEGIS ретiнде пайда болды, кейiн Unix қосылды. Қолдау 2001 ж. аяқталды.
-
VAX архитектурасы үшін Unix операциялық жүйесінің порты
UNIX/32V: Bell Labs-тың DEC VAX архитектурасы үшін жасалған алғашқы Unix нұсқасы. PDP-11-ден VAX-қа көшу, Interdata 8/32-ге басымдық.
-
SCO OpenServer: UNIX жүйесінің тарихы мен дамуы
Xinuos OpenServer – бұрынғы SCO UNIX, жабық кодты операциялық жүйе. UNIX System V және FreeBSD негізінде дамытылған, қазір Xinuos иелігінде. Тарихы, қолдау туралы ақпарат.
-
SunView және SunOS терезелік жүйесінің тарихы
SunView – SunOS жүйесіндегі тоқтатылған терезелік интерфейс. 1985 ж. құрылған, Unix жүйесінде графикалық ортаны ұсынды. Техникалық есептеулерге арналған.
-
THEOS операциялық жүйесінің тарихы
THEOS операциялық жүйесі: Z80 процессоры үшін жасалған OASIS-тен бастау алған, алғашқы көп пайдаланушылы 8-бит жүйе. IBM PC/AT үшін 1982-де жаңартылды.
-
OpenWindows: Sun жұмыс ортасының тарихы
OpenWindows – Sun жүйелері үшін тоқтатылған десктоп ортасы. X Window, OPEN LOOK GUI, DeskSet құралдары мен SunView-дің ізбасары. Solaris 9-да CDE-ге алмастырылды.
-
eComStation: OS/2 негізіндегі операциялық жүйе
eComStation – OS/2 Warp негізіндегі 32-биттік операциялық жүйе. Жаңа жабдықтармен үйлесімді, OS/2 қолданбаларын қолдау үшін жасалған. Лицензиялар саны: 30-40 мың.
-
Жүйелік қызметтерді ауыстыру механизмі (NSS)
NSS (Name Service Switch) – жүйелік конфигурация базаларына қосылыс интерфейсі. DNS, NIS, LDAP сияқты көздерді біріктіріп, ақпаратты іздеуді жеңілдетеді.
-
Apple компаниясының Vanguard микроядросы: тарихы мен ерекшеліктері
Vanguard – Apple-дың 1990-жылдар басындағы тоқтатылған микроядросы. Объектілерді анықтау және жүйе өнімділігін арттыру үшін жасалған.
-
IBM Power процессорларында Linux жүйесі
PowerLinux – IBM Power процессорларындағы Linux жүйесі. Linux-ты қолдау үшін IBM-нің 1 млрд долларлық инвестициясы, PowerISA туралы толық ақпарат.
-
XINU операциялық жүйесі: даму тарихы мен платформаларға аудармасы
XINU операциялық жүйесі: кіріктірілген жүйелер үшін, білім беру мақсатында жасалған. Unix-тен өзгеше, түрлі платформаларда жұмыс істейді.
-
UNIX 6-шы нұсқасы: Тарихы мен дамуы
Unix V6: 1975 ж. шығарылған, кең таралған Unix операциялық жүйесі. PDP-11 үшін жасалған, коммерциялық лицензиясы болған. IS/1 негізі.
-
Data General DG/UX Опералық Жүйесінің Тарихы мен Ерекшеліктері
DG/UX – Data General жүйесі, Eclipse MV және AViiON үшін жасалған Unix операциялық жүйесі. System V және BSD негізіндегі нұсқалары, мүмкіндіктері туралы ақпарат.
-
Ultrix Window Manager
-
STREAMS
-
Venix
-
Белл Лабс Unix жүйесінің тарихы
Unix жүйесі: Bell Labs-та PDP 7, PDP 11, VAX компьютерлері үшін жасалған алғашқы нұсқалары. Зерттеу Unix тарихы, дамуы мен ерекшеліктері.
-
Interactive Systems Corporation
-
Бразилияда жасалған Plurix операциялық жүйесінің тарихы
Plurix – 1980-жылдарда Бразилияда жасалған Unix-тің баламасы. UFRJ-дағы зерттеушілер AT&T лицензиясын ала алмағандықтан, өз жүйелерін құрды.
-
BSD disklabel