Кіріспе

Триполиде орналасқан мемлекеттік әуе компаниясы, Ливия.

Afriqiyah Airways – Ливияның Триполиде орналасқан ливиялық әуе компаниясы. Ол 2001 жылы құрылған және ішкі және халықаралық рейстерді орындайды. Авиакомпанияның негізгі хабы – Триполи халықаралық әуежайы (TIP), ол Африка, Таяу Шығыс және Еуропа бойынша көптеген бағыттарға қызмет көрсетеді. Afriqiyah Airways негізінен Airbus ұшақтарынан тұрады, оның ішінде A320, A319 және A330 үлгілері бар. Бұл ұшақтар қысқа және ұзақ қашықтыққағы рейстерге пайдаланылады. Авиакомпания жолаушыларына түрлі қызметтер мен ыңғайлы жағдайлар ұсынады, соның ішінде ұшу кезінде ойын-сауық, бортта тамақтану және "Afriqiyah Club" деп аталатын адалдық бағдарламасы бар. Өткен жылдарда Afriqiyah Airways Ливиядағы саяси тұрақсыздық салдарынан кейбір операциялық қиындықтарға тап болды. Дегенмен, ол қызметін сақтап, Ливиядан және Ливияға саяхаттайтын жолаушыларды қамтамасыз ету үшін желісін кеңейтуге тырысып келеді.

Құрылуы мен өсуі: 2001-2011 жылдар

Afriqiyah Airways компаниясы 2001 жылдың сәуірінде құрылды және 2001 жылдың 1 желтоқсанында жоспарлы рейстерді бастады. «Африкия» атауы араб тілінде «африкалық» деген сөзден шыққан. Компания Ливия үкіметіне толыққанды тиесілі және 287 қызметкерді жұмысқа орналастырған (2007 жылдың наурыз айына қарай). Әуе компаниясы Boeing 737 400 ұшақтарымен қызметін бастады, бірақ 2003 жылы Airbus ұшақтарының толық паркі енгізілді. Италиялық Blue Panorama әуе компаниясы Ливия үкіметімен бірлесіп осы әуе компаниясын құрды. Afriqiyah Airways – рейстерінде алкогольдік сусындар ұсынбайтын сирек авиакомпаниялардың бірі. 2006 жылы компания 120 миллион АҚШ доллары табыс тапты. Afriqiyah Airways алты Airbus A320 және үш Airbus A319 ұшағын сатып алу туралы келісімге қол қойды, сондай-ақ беске опциямен, үш Airbus A330-200 ұшағын сатып алу мүмкіндігі де қарастырылды. Жаңа A320 және A319 ұшақтары Afriqiyah-тың кеңейіп келе жатқан халықаралық желісіне қосылды. Олар Триполидегі базасынан Солтүстік, Батыс және Орталық Африка, сондай-ақ Таяу Шығыстағы он жеті бағытқа, Париж, Брюссель, Лондон, Рим және Амстердам сияқты Еуропалық қалаларға рейстер жасады. Afriqiyah-тың A319 ұшақтары екі класты конфигурациямен 124 жолаушыны тасымалдайды, ал A320 ұшақтары екі класты конфигурациямен (J16/Y128) 144 орынға ие. A330 ұшақтары Оңтүстік Африка, Азия және Еуропа бағыттарындағы алыс қашықтықтағы рейстерге қызмет етеді және 230 орындық екі класты конфигурацияға ие (J30/Y200). 2015 жылдан бастап компания бұл бағыттардың кейбіреулеріне рейстер жасамайды. 2009 жылдың 20 тамызында Air Afriqiyah ұшағы (тіркеу нөмірі 5A IAY) – полковник Каддафиге тиесілі жеке ұшақ – 1988 жылғы Локербидегі жарылыс ісі бойынша сотталған және Шотландия үкіметі Әділет министрінің ілтихатымен гуманитарлық негізде босатылған Әбелбасет әл-Меграхиді алу үшін Глазго әуежайына ұшып келді. Ол Глазгодан тікелей Триполиге жеткізілді. 2009 жылы жеткізілген үш A330 ұшағы Дака, Йоханнесбург және Киншаса қалаларына жаңа бағыттар ашу үшін пайдаланылды. 2010 жылдың қысында компания желісіне екі жаңа бағыт – Бейжің және Нуакшот қосылды. 2010 жылдың қазан айының ортасында Afriqiyah Airways және Libyan Airlines (Ливияның тағы бір мемлекеттік әуе компаниясы) бірігіп, бір компанияға айналуы күтілді. Бірақ бірігу кейінге шегерілді, әйтсе де жоспар әлі де күшінде.

Іске асыруды тоқтату: 2011 жыл

Бірінші Ливия азаматтық соғысының және НАТО-ның ел үстіндегі ұшуға тыйым салған аймағының салдарынан, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1973 жылғы қарарына сәйкес, Afriqiyah Airways компаниясының барлық ұшу операциялары 2011 жылғы 17 наурызда тоқтатылды. БҰҰ қарарының 17-тармағы Ливияда тіркелген ұшақтармен БҰҰ мүше елдеріне ұшуды нақты түрде тыйымдады (5А). Бұл шешім 2011 жылдың 22 қыркүйегінде Afriqiyah Airways компаниясына ресми түрде санкциялар алынған кезде күшін жойған болар еді, сол кезде Ливияда тіркелген ұшақтарға ЕО әуе кеңістігіне қайта кіруге рұқсат берілуі керек еді. Бірақ бұл орындалмады және 2013 жылдың 5 наурызына дейін ешқандай жеңілдету жарияланбады, Ливияда тіркелген ұшақтарға Еуропаға ұшуға, тіпті әуе кеңістігінен өтуге де тыйым салынды. Триполи – Стамбул бағыты Александрия арқылы шығысқа қарай бұрылуға мәжбүр болды, бұл бағыттың уақытына әр бағытқа бір сағат қосты. Afriqiyah Airways компаниясы жыл соңына дейін Триполи мен Лондон арасындағы рейстерді қайта бастауды күтетінін хабарлады, бұл әуе көлігі және қауіпсіздік рұқсаттарын алуға байланысты, A320 ұшақтарын пайдалана отырып. Дегенмен, рейстер 2012 жылдың 3 шілдесіне дейін қайта басталған жоқ. ЕО-ның тыйымдауынан шығу үшін Afriqiyah компаниясы Air Moldova компаниясынан Еуропалық Одақтың талаптарына сай келетін A320 (ER AXP) ұшағын жалға алды.

Соғыстан кейінгі қызметтердің қалпына келтіруі: 2012 жылдан бастап

Азаматтық соғыс кезінде ауыр қасіреттерге ұшыраған Afriqiyah Airways 2012 жылдың 12 қарашасында болашаққа деген жаңа үмітін білдірді, Airbus A350 ұшақтарына жасаған тапсырысын арттырып, төрт A350 900-ге қосымша нақты тапсырыс берді. Сондай-ақ, бұрынғы алты A350 800 тапсырысын үлкенірек A350 900 үлгісінің алты ұшағына ауыстырды, соның нәтижесінде жалпы тапсырыстағы A350 ұшақтарының саны 10 A350 900-ге жетті. Ұшақтардың жеткізілімі 2020 жылы басталуы жоспарланған, әуе компаниясы оларды АҚШ, Таяу Шығыс және Азияға жаңа бағыттарда пайдалануды көздеген.

Меншік

Afriqiyah Airways – Ливиялық Африка авиациялық холдинг компаниясының (LAAHC) еншілес компаниясы болып табылады, ал ол Ливияның Ұлттық әлеуметтік қорына, Ливияның Ұлттық инвестициялық компаниясына, Ливия-Африка инвестициялық қорына және Ливияның шетелдік инвестициялық компаниясына тиесілі; бұл әуе компаниясының соңғы меншік иесі – Ливия үкіметі.

Апаттар мен оқиғалар

2010 жылы 12 мамырда 04:10 UTC (Триполи уақыты бойынша 06:10) 771 рейсі, Оңтүстік Африканың Йоханнесбургінен Триполиге ұшып бара жатқан Airbus A330 202, Триполи әуежайына қонған кезде апатқа ұшырады. 11 экипаж мүшесі мен 93 жолаушы қаза тапты. Жалғыз аман қалған – 9 жасар голландиялық бала. 2011 жылдың 25 тамызында екі Afriqiyah ұшағы Триполи әуежайындағы шайқаста оққа түсті. Біріншісі, тіркеу нөмірі 5А IAY болған Airbus A300B4, ұшаққа граната тигеннен кейін толығымен жойылды және пайдалы болмай қалды, ал екіншісі, Airbus A320, тіркеу нөмірі 5A ONK, RPG қанат тамырына тигенде, орталық қанаттық бакқа нүктелік зақым келтіріп, ауыр зақым алды. 2014 жылдың 20 шілдесінде Триполи халықаралық әуежайына бақылау үшін таласқан қарсыласушы топтардың (Мисрата және Зинтан) атқан зымырандарына 5A ONF және 5A ONP тіркеу нөмірлерімен екі Airbus A330 ұшағы іліккен. 5А ONF жарылып, толығымен өртеніп, жарамсыз деп жазылды, бірақ 5А ONP жеңіл және орташа зақымдар алды және жөндеу үшін сақталды. 2016 жылдың 23 желтоқсанында Себха әуежайынан Митига халықаралық әуежайына Airbus A320 5A ONB ұшағымен 209-шы рейс жасалып, Мальтадағы Лука әуежайына қайтарылды.