Самуэль Эйде: Норвеж кәсіпкері және өнеркәсіпшісінің өмірі мен қызметі
Sam Eyde
Самуэль Эйде: Норвежский инженер, основатель Norsk Hydro и Elkem. Биография, дата рождения и семейные связи известного промышленника и предпринимателя.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Норвегиялық инженер және кәсіпкер Самуэль Эйде (29 қазан 1866 – 21 маусым 1940) – норвегиялық инженер және өндіріс кәсіпкері. Ол «Норск Гидро» және «Элкем» компанияларын құрған адам.
Norwegian engineer and businessman
Samuel Eyde (29 October 1866 – 21 June 1940) was a Norwegian engineer and industrialist. He was the founder of both Norsk Hydro and Elkem.
Жеке өмір
Эйде Норвегияның Аст-Агдердегі Арендал қаласында дүниеге келген. Ол кеме иесі Самуэль Эйде (1819–1902) мен оның әйелі Элина Кристина Амали Стефансеннің (1829–1906) ұлы болды. Ол Альф Скотт Хансеннің ана жағынан бірінші туысы болды. 1895 жылғы тамызда ол графша Улла Мөрнерге (1873–1961) үйленді, бірақ 1912 жылы олардың некесі бұзылды. 1913 жылғы ақпанда актриса Элли Симонсенге (1885–1960) үйленді. 1902 жылы Эйде Телемарктағы Рюкан шарлауығын бақылауына алды. Ол сонымен қатар Арендал мен Нотоддендегі су көздеріне құқықтарды иеленді. Эйде гидроэнергияны өнеркәсіптік мақсаттарда пайдалануды жоспарлады. 1905 жылы Рюкан шарлауығы калий тұздасын өндіру үшін гидроэлектр энергиясын өндірді. Бұл Рюкан қаласының өнеркәсіптік орталық ретінде дамуына әкелді. 1912 жылы Эйде Эйдехавендегі Арендал балқыту зауытын кремний карбиді өндіру үшін дамытуға үлес қосты. Зауыт қазір норвегиялық Fiven ASA компаниясының бөлігі болып табылады және әлемдегі ең көне кремний карбиді өндіретін зауыттардың бірі. 1903 жылы Эйде Кристиания университетінің физика профессоры, ғалым және өнертапқыш Кристиан Биркеландпен кездесті. Биркеланд электр дуасын жасау бойынша жұмыс істеп жатқанда, Эйде Телемарктағы бірнеше су көздеріне құқықтарды сатып алған болатын. Олар электрлі жалынды жасау үшін ынтымақтастыққа келісті. Бұл Эйдеге Швецияда танысқан Валленбергтер отбасының мүшелерімен бірге Det Norske Aktieselskap for Eletrokemisk Industri (қазіргі Elkem) компаниясын құруға мүмкіндік берді. 1905 жылғы 2 мамырда Нотоддендегі зауыт ашылды. 1905 жылы ол Norsk Hydro Elektrisk Kvælstofaktieselskab (қазіргі Norsk Hydro) компаниясын құрды. Эйде екі компанияның да бас директоры қызметін атқарды. Оған 1925 жылға дейін, содан кейін он жыл бойы, ал қалған өмірі үшін сыйақы ұсынылды. Ол 1918–1920 жылдары Норвегия парламентінің депутаты болды. 1920 жылы Эйде АҚШ-тағы Норвегия елшісі болып тағайындалды.
Eyde was born in Arendal in Aust Agder, Norway. He was a son of ship owner Samuel Eyde (1819–1902) and his wife Elina Christine Amalie Stephansen (1829–1906). He was a first cousin of Alf Scott Hansen on the maternal side. In August 1895 he married Countess Ulla Mörner (1873–1961), but the marriage was dissolved in 1912. In February 1913 he married actress Elly Simonsen (1885–1960). In 1902, Eyde acquired control over Rjukan Falls in Telemark. He also held rights to waterfalls at Arendal and Notodden. Eyde planned to use the hydropower for industrial purposes. In 1905 Rjukan Falls was producing hydro electrical power for Potassium nitrate production. This led to the development of the town of Rjukan as an industrial centre. In 1912 Eyde contributed to the development of Arendal Smelteverk at Eydehavn for the production of silicon carbide. The plant is now part of the Norwegian company Fiven ASA and one of the oldest silicon carbide producing plants worldwide. In 1903, Eyde met with Kristian Birkeland, who was a scientist, inventor and professor of physics at the University of Christiania. Birkeland was working on developing an electric arc, while Eyde had recently bought the rights to several waterfalls in Telemark. They agreed to cooperate to develop an electric flame. This allowed Eyde to establish Det Norske Aktieselskap for Eletrokemisk Industri (today Elkem) along with members of the Wallenberg family who he had met in Sweden. The factory at Notodden opening on 2 May 1905. In 1905 he founded Norsk Hydro Elektrisk Kvælstofaktieselskab (now Norsk Hydro). Eyde remained director general of both companies. He was offered a position on the board, where he remained until 1925, and a compensation of for ten years, and for the rest of his life. He was a member of the Norwegian Parliament in the period 1918–1920. In 1920, Eyde was appointed as Norwegian Minister to the United States.