Кіріспе
Болгариядағы жылдам көлік жүйесі
Тарих
1960 жылдан бері жоспарланған метрополитеннің құрылысы 80-ші жылдары көптеген ғимараттарды бұзу арқылы басталды. 90-шы жылдардың басында қаржы жетіспеушілігі мен құрылыс жұмыстарының қиындығына байланысты құрылыс тоқтатылды. Еуропадағы ең көне қалалардың бірі болған Софияның орталық аймақтарында көптеген тарихи қабаттар сақталған. Ежелгі дәуірдің іздерін Сердика станциясында анық көруге болады, онда қазылып алынған фракиялық және римдік қиратылымдар көптеп ұсынылған. Ұлттық мәдениет сарайының үлкен кешенін салу кезінде М2 желісіне кіретін екі станция және оларды байланыстыратын туннельдер салынды. Жүйенің құрылысы ең көп жолаушы тасымалдайтын бағыттан басталды, сағат түскісінде 38 000 адамға дейін жетеді.
Жолды M2 және M4 бөліктеріне бөлу
2020 жылдың 26 тамызында екінші желі екі бөлікке бөлінді: Витоша станциясынан Обеля станциясына дейінгі M2 желісі және Обеля станциясынан София әуежайына дейінгі M4 желісі. Пойыздар екі желінің бойымен де қалыпты жүріп тұр, бірақ карталарда және метроның басқа да көрсеткіштерінде M4 желісі біртіндеп пайда болып келеді. Бұл бөлу болашақта салынатын "Moderno predgradie" станциясына дайындық ретінде жасалып жатыр, ол желілерді физикалық түрде бөліп, олардың тәуелсіз кестеге ие болуына жағдай жасауға тиіс.
M3 желісі (жасыл)
Ұзын М3 желісі Овча Купель ауданын (Софияның оңтүстік-батысында) және Васил Левский ауданын (Софияның солтүстік-шығысында) байланыстыру жоспарлануда, барлығы 16 станция, оның ішінде қала орталығында екі ауысу станциясы және қолданыстағы басқа желілермен қосылыстар бар. Желінің алғашқы 8 станциясы 2020 жылдың 26 тамызында, ал тағы 4 станциясы 2021 жылдың 24 сәуірінде пайдалануға берілді. Бастапқы жоспар бойынша 8 жер үсті және 11 жер асты станциясы болуы тиіс еді. Жобалау жұмыстарына арналған келісім-шарт чех компаниясы Metroprojekt Praha a. s. компаниясына тапсырылды. 2014 жылдың наурыз айында желінің орталық бөлігін салу бойынша тендер жарияланды. Бұл бөлік ұзын және 7 станцияны қамтиды, олардың екеуі 1 және 2 желілерімен байланысады. Тендер жарияланған кезде бастапқы 19 станциялық жоспарлар ішінара өзгертілгені және Дойран бульвары мен Шипка көшесіндегі екі станция салынбайтыны белгілі болды. Орталық бөлімнің туннелі туннель қазу машинасымен қазылады, ал станциялардың құрылысы басқа компанияларға тапсырылады. Бөлімнің құрылысын 45 айдың ішінде аяқтау жоспарлануда. 2015 жылдың қаңтар айында желінің орталық бөлігіне қызмет ететін 20 пойызға тендер жарияланды. Жүргішсіз пойыз жүргізу, 3-дәрежелі автоматтандыру (GoA 3) және платформа экраны есіктері жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. 1, 2 және 4 желілерінен айырмашылығы, онда пойыздар үшінші рельс арқылы қуат алады, 3-ші желідегі пойыздар пантографтармен жабдықталады. CAF және Siemens компаниялары пойыздарға тендерге қатысты, нәтижесінде Siemens жеңіске жетті. 2016 жылдың басында София метросының үшінші желісінің құрылысы классикалық жер асты метро технологиясын және жоғары қуатты қолдауды пайдалана отырып басталды. Софияның орталық бөлігіндегі барлық метро станциялары, батыстағы станциялар және орталық-шығыстағы бірқатар станциялар салынып жатыр. Красное село – Хаджи Димитар бөлігі 2020 жылдың 26 тамызында ашылды, ал Красное селодан Горна баняға дейінгі желі 2021 жылдың 24 сәуірінде ашылды. София метрополитенінің үшінші желісінде барлығы 23 метро станциясы болуы жоспарлануда: негізгі желіде 16 станция және Слатина тармағында 6 станция. Қазіргі уақытта негізгі желіде 12 станция жұмыс істеп тұр, ал Левскидегі 3 станцияның құрылысы жүріп жатыр, олардың 2025 жылы аяқталуы күтілуде. Қазір Слатина тармағында тағы 6 станцияның құрылысы басталуда.
In March 2014, a tender for construction of the central section of the line was announced. The section is long and includes 7 stations, two of them transfer to lines 1 and 2. With the announcement of the tender, it became clear that the initial plans for 19 stations had been partly amended and 2 of the stations, one at Doyran boulevard and another at Shipka street, will be not be built. The tunnel of the central section shall be excavated by a tunnel boring machine, while the construction of stations shall be awarded to other companies. The construction of the section shall be completed within 45 months. In January 2015, a tender for 20 trains that shall serve the central section of the line was announced. Driverless train operation, with Grade of Automation 3 (GoA 3), and platform screen doors will ensure the safety of the passengers. Unlike lines 1, 2 and 4, where the trains collect power through a third rail, line 3 trains will be equipped with pantographs. CAF and Siemens applied bids in the tender for the trains, with Siemens winning it. In early 2016, construction began on the third metro line of the Sofia Metro using the technology for classic underground metro with high power support. Under construction were all metro stations in the central section, the ones in the west and some in the central east of downtown Sofia. The Krasno selo Hadzhi Dimitar section opened on 26 August 2020, with the extension from Krasno selo to Gorna banya opening on 24 April 2021. The third line of the Sofia Metro is planned to have a total of 23 metro stations, as follows: 16 metro stations for the main line and 6 metro stations for the Slatina branch. Currently, 12 stations of the main line are in operation and 3 stations in Levski are under construction, with their estimated completion being in 2025. Now, another 6 stations are starting construction in the Slatina branch.
Билеттер мен билеттер
Бір жолғы билеттің бағасы 1,60 лев, шамамен 0,82 евро. Оны кассадан немесе автоматтан сатып алуға болады. Бірыңғай билет алынғаннан кейін 30 минут ішінде валидаторда тексерілуі тиіс. Алдын ала төленген RFID (MIFARE Classic) картасын (2 левке) кемінде 10 алдын ала төленген саяхатпен (10 саяхат үшін 12 левке) сатып алуға болады. Күнделікті және айлық карталар да қолжетімді. 2021 жылдың 1 қарашасынан бастап, жол ақысын желідегі кез келген стансада байланыссыз дебеттік немесе кредиттік карта арқылы төлеуге болады. Сонымен қатар, жолаушылар мобильді әмиан (Apple Pay, Google Pay, Garmin Pay және т.б.) арқылы төлем жасай алады. Бағасы қағаз билетке тең болады (1,60 лев немесе ~0,82 евро), ал күніне төленетін сома 4 левті (немесе шамамен 2 евроны) аспайды, бұл 3 сапарға жетеді (бірінші және екінші сапарлар 1,60 левтен, үшінші сапар 0,80 левтен, ал одан кейінгі сапарлар тегін болады). 4 левтік лимит жергілікті уақыт бойынша әр күні сағат 12-де қайта орнатылады.
Жылжымалы құрам
Жүйеде 3 типті жылжымалы құрам пайдаланылады. Ескі пойыз жиынтықтары, 81 717/714.4 типті, Ресейдің Мәскеу облысы, Митищи қаласындағы Metrowagonmash компаниясымен жасалған және барлығы 48 вагоннан тұрады. Олар 1990 жылы, жүйенің бірінші бөлігі ашылғанға дейін 8 жыл бұрын жеткізілді. 2020 жылы осы типтегі алғашқы пойыз жиынтықтары 81 717/714.4k үлгісіне жаңартылып, пайдалануға берілді. Екінші буын жылжымалы құрамы, 81 740/741 "Русич" типті, сонымен қатар Metrowagonmash компаниясымен жасалып, 2005-2013 жылдар аралығында жеткізілді, барлығы 120 вагоннан тұрады. 2023 жылдың шілдесінде Škoda Transportation компаниясы 65 миллион еуролық 8 төрт вагондық кондиционерленген метро пойызды жеткізу бойынша келісімшарт ұтып алды, бұл ағымдағы Metrowagonmash пойыздарын алмастырады. Пойыздар 1, 2 және 4 желілерінде пайдалануға жоспарлануда. Жеткізілімдер 2026 жылы күтілуде.