Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1996 жылы түсірілген Эндрю Дэвистің фильмі
1996 film by Andrew Davis
"Тізбекті реакция" – Эндрю Дэвис режиссерлік еткен 1996 жылғы американдық ғылыми-фантастикалық әрекет фильм. Басты рөлдерде Киану Ривз, Морган Фриман, Рейчел Вайс, Фред Уорд, Кевин Данн және Брайан Кокс. Фильмнің сюжеті сутек негізіндегі жаңа, қоршаған ортаны ластамайтын энергия көзін табу және АҚШ үкіметінің осы технологияны басқа елдерге таратудан тоқтату әрекеттеріне орай өрбиді. Фильм АҚШ-та 1996 жылдың 2 тамызында көрсетілді.
Chain Reaction is a 1996 American science fiction action thriller film directed by Andrew Davis, starring Keanu Reeves, Morgan Freeman, Rachel Weisz, Fred Ward, Kevin Dunn and Brian Cox. The plot centers on the invention of a new non contaminating power source based on hydrogen and the attempts by the United States Government to prevent the spreading of this technology to other countries. The film was released in the United States on August 2, 1996.
Сюжет
Чикаго университетінің командасымен судан алынған сутегін таза энергияға айналдыру жұмысын істеп жатқанда, инженер Эдди Касаливич кездейсоқ түрде құпияны ашады: олардың процесін толыққанды тұрақтандыратын дыбыс жиілігі. Жоба тобы зертханада тойға жиналғанда, жоба жетекшісі Пол Шеннон мен жоба менеджері Алистер Баркли араздасады, себебі Алистер ғылыми жаңалықты бөлісуді қалайды, ал Пол АҚШ оны өздеріне сақтап қалуы керек деп есептейді. Тойдан кейін жоба физигі доктор Лили Синклер көлігінің іске қосылмайтынын байқайды, сондықтан Эдди оны автобуста үйіне жеткізеді. Зертханада Алистер мен оның ассистенті доктор Лу Чен жаңалықтарын әлемге тарату үшін интернетке жүктеуге дайындалып жатыр. Эдди мотоциклін алу үшін зертханаға келгенде, дабыл естіп, ішке жүгіріп, Алистердің басына пластик қап кигізіліп өлтірілгенін, ал Ченнің жоғалып кеткенін көреді. Сутек реакторы қауіпті түрде тұрақсыздыққа ұшырағандықтан, оны тоқтатуға шамасы келмейтін Эдди мотоциклімен қашып кетеді, сол кезде жасырын детонатор күшті сутек жарылысын тудырады, зертхана мен айналасындағы көшелерді қиратып жібереді. ФБР сұрақтарынан кейін үйлеріне келген Эдди мен Лили оларды жала жапқандарын түсінеді, олардың екеуінің үйінен де жасанды дәлелдер табылған. Екеуі Эддидің ескі досы Мэгги Макдермотқа тиесілі обсерваторияға қашады. Олар Полмен байланысады, бірақ жолда дерлік ұсталып, қиындықпен құтылады. Полициядан жасырынып жүргенде Пол Лайман Эрл Коллиермен C Systems Research кешенінде кездеседі. Лайман мен ЦРУ зертхананы жойып, екеуін кінәлі ету үшін жасаған жоспарлары белгілі болады. Бірқатар келіспеушіліктерге қарамастан, Пол мен Лайман оларды іздеуді жалғастыруға келіседі, бұл Эдди Полға кездесуді ұйымдастыратын шифрланған хабарлама жібергеннен кейін жеңілдеді. Кездесуде Пол өзінің қатысы бар екенін мойындайды, бірақ Лайманның қарақшылары (Алистерді өлтіргендер) Лилиді ұстап алады, ал Эдди мүжілген күйде қашып құтылады. Көлік нөмірін анықтағаннан кейін Эдди оларды құпия C Systems Research нысанына жеткізеді, онда Пол мен Лайман Лили мен қашқындалған Ченді жобаны қайта жасауға мәжбүрлейді. Эдди түнде жасырын кіріп, жүйені «жөндеуге» кіріседі. Таңертең басқа ғалымдардың бірі жұмыс істеп тұрған реакторды табады, бәрі қуанышпен тойлайды. Күдікпен қараған Пол дереу жұмыс деректерін жүктеп алып, оны құпия түрде өзінің ассистенті Анитаға сақтау үшін береді. Ол кейін Эддиді компанияның кеңес залында компьютерде табады, ол реакторды іске қосу үшін босатуды талап етеді. Пол келіседі, бірақ Лайман бұл процестің жұмыс істейтініне сенбейді, сондықтан Эдди реакторды жарылуға дайындап, өзінің кінәсіздігінің дәлелдерін ФБР-ге және реактордың сызбаларын «бірнеше мың» халықаралық ғалымдарға жібереді. Лайман Ченді өлтіріп, Эдди мен Лилиді жарылыста өлу үшін құлыптап қояды. Пол Лайманды бағдарлама шегінен шығып кеткені үшін өлтіреді, денесін жарылыста өртеуге қалдырады. Өзі қашып бара жатқанда, ол қамау жүйесін өшіріп, Эдди мен Лилидің қашып кетуіне мүмкіндік береді. Олар Лайманның қарақшыларының (Юсеф Рид пен Клэнси Батлер) шабуылына ұшырайды, бірақ жарылыс толқыны кешенді шарпығанға дейін (Рид пен Батлердің денелерін өртеп жіберген) қашып құтылады. Толқындан аман қалған Эдди мен Лилиді ФБР агенттері Форд пен Дойл қарсы алады, енді олардың кінәсіздігіне сенімді, оларды қауіпсіз жерге апарып жеткізеді. Пол лимузинде оқиға орнынан кетеді, ал соңғы сахнада ол өзінің хатшысы Анитаға ЦРУ директорына «C жүйесі енді қолдануға жарамсыз» деп хабарлайтын меморандумды диктанттайды. Кредиттерден кейін C Systems нысаны жерге құлап жатқаны көрінеді.
While working with a team from the University of Chicago to convert hydrogen from water into clean energy, machinist Eddie Kasalivich inadvertently discovers the secret: a sound frequency that perfectly stabilizes their process. As the project team celebrates with a party at the lab, Dr. Paul Shannon, the leader of the project, and Dr. Alistair Barkley, the project manager, argue because Alistair wants to share the science and Paul thinks the US should keep the news to itself. After the party, project physicist Dr. Lily Sinclair finds her car unable to start, so Eddie gets her home by bus. Back in the lab, Alistair and assistant Dr. Lu Chen are on their computers preparing to upload their discovery to the Internet so they can share the breakthrough with the world, when a band of men enter the lab and attack the pair. Returning to the lab to get his motorcycle, Eddie hears alarms and runs inside to find Alistair dead with a plastic bag over his head and Chen missing. As the hydrogen reactor has become dangerously unstable, Eddie, unable to shut it down, speeds away on his motorbike as a concealed detonator triggers a massive hydrogen explosion that destroys the lab and surrounding streets. Upon returning from questioning by the FBI to their homes, Eddie and Lily realize that they are being framed, with planted evidence found in both of their houses. The two flee to an observatory belonging to Maggie McDermott, an old friend of Eddie's. They contact Paul, but they are almost caught in the process and narrowly escape. As the pair are evading more police, Paul meets with Lyman Earl Collier at C Systems Research complex to discuss the current events. It becomes apparent that Lyman and the CIA orchestrated the plot to destroy the lab and frame the pair for it. Despite some disagreement, Paul and Lyman decide to continue the hunt for the pair, a task facilitated when Eddie sends a coded message to Paul arranging a meeting. At their rendezvous, Paul reveals his involvement, but Lyman’s thugs (the ones who murdered Alistair) capture Lily while Eddie barely escapes. After tracing the license plate on the thugs' van, Eddie tracks them to the secret C Systems Research facility where Paul and Lyman are forcing Lily and Chen who had been kidnapped, to replicate the project. Eddie sneaks in during the night and proceeds to "fix" the system. The next morning, one of the other scientists discovers the working reactor and everyone celebrates. A suspicious Paul immediately obtains a download of the working data, and secretly gives it to his assistant, Anita, for safekeeping. He then finds Eddie at a computer in the company boardroom, who demands his release in exchange for making the reactor work. Paul agrees but Lyman refuses, believing that the process already works, so Eddie sets the reactor to explode while sending proof of his innocence to the FBI and blueprints of the reactor to "hopefully a couple thousand" international scientists. Lyman responds by shooting Chen dead, then locking in Eddie and Lily to die in the explosion. Paul kills Lyman for overstepping the bounds of the program, leaving the body to be incinerated in the explosion. During his own escape, he deactivates the containment system, allowing Eddie and Lily to escape. They are attacked by Lyman's henchmen (Yusef Reed and Clancy Butler), but escape moments before a blast wave sweeps through the complex (incinerating both Reed and Butler's corpses). Having survived the shockwave, Eddie and Lily are met by FBI agents Ford and Doyle, now convinced of their innocence, who take them to safety. Paul is shown departing the scene via chauffeured limo, and the last scene has him dictating a memo to his secretary Anita, which informs the Director of the CIA that " C System [is] no longer a viable entity." In a post credits scene, the C Systems facility is seen imploding into the landscape.
Актерлік құрам
Киану Ривз – Эдди Касаливич рөлінде. Чикаго университетінің командасында жұмыс істейтін механик. Ол доктор Лили Синклермен бірге қашуға мәжбүр болады, өйткені біреу оны өзінің бастығы доктор Алистер Барклиді өлтіргені және оның зертханасын жойғаны үшін жалтақтап, айыптайды. Олар тұтқындалғанға дейін немесе өлтірілгенге дейін өздерін ақтау үшін күш салуы керек. Морган Фримен – Пол Шеннон рөлінде. Чикаго университетіндегі жобаның құпия басшысы. Оның ниеттері фильм бойында белгісіз болып қалады, бірақ ол Эддиге өзін билік органдарына тапсыруға кеңес береді. Кейіннен оның бүкіл бағдарламаның, соның ішінде зерттеу тобын өлтіруге тырысатын Лайманның да басшысы екені белгілі болады. Агенттер Форд пен Дойлмен бірге түскен сахна Шеннонның ЦРУ-да екенін көрсетеді. Рейчел Вайс – Лили Синклер рөлінде. Доктор Алистер Барклимен бірге жұмыс істейтін физик. Олар Алистерді өлтіргені және оның зертханасын жойғаны үшін жалтақтап айыпталғанда Эддимен бірге қашып кетеді. Фред Уорд – ФБР агенті Леон Форд рөлінде. Зертхананың жойылған себебін анықтау үшін жүргізілетін тергеуді басқарады. Бастапқыда Эдди мен Лилиге назар аударады, бірақ жақын уақытта үкіметтік ұйымдардың қатысы болуын күдіктенеді. Кевин Данн – ФБР агенті Дойл. Фордтың тергеудегі көмекшісі. Ол Фордқа Эддиді, Лилиді және кейіннен «C Systems» компаниясын іздеуге көмектеседі. Брайан Кокс – Лайман Эрл Коллиер рөлінде. «C Systems Research» компаниясының төрағасы. Сутек электр стансасын құпия ұстау үшін жасалған қастандықтардың артында тұрған адам. Джоанна Кэссиди – Мэгги Макдермот. Эддидің Висконсин штатындағы обсерваторияда тұратын ескі досы. Эдди мен Лили оны тұтқындауға ордер берілгеннен кейін оның үйіне барады. Челси Росс – ФБР агенті Эд Рафферти. Николас Рудалл – доктор Алистер Баркли рөлінде. Судан энергия өндіру жобасын басқарады. Эдди оны тұншықтырылған күйде табады. Цзи Ма – Лу Чен рөлінде. Сутек жобасының жоба менеджері және доктор Барклидің жақын серігі. Баркли өлтірілгеннен кейін доктор Ченді ұрлап алып, «C Systems» компаниясында жұмыс істеуге мәжбүрлейді. Кшиштоф Пьечинский – Лукаш Скребнески, бастапқы жобаның ғалымы, ол жасырын түрде «C Systems» үшін жұмыс істейді. Эдди Бо Смит-младший және Дэнни Голдринг – Юсеф Рид және Клэнси Батлер, Коллиердің «C Systems» компаниясындағы жақын серіктері. Сонымен қатар, Майкл Шеннон және Нил Флинн, тиісінше, фургон жүргізушісі және Висконсин штатының полиция қызметкері ретінде пайда болады.
Keanu Reeves as Eddie Kasalivich. A machinist working on a team from the University of Chicago. He is forced on the run with Dr. Lily Sinclair when someone frames him for the murder of his boss, Dr. Alistair Barkley, and the destruction of his laboratory. He must work to clear their names before they are captured or killed. Morgan Freeman as Paul Shannon. The enigmatic leader of the project at the University of Chicago. His motives are unclear throughout the movie, but he advises Eddie to turn himself in to the authorities. It is later disclosed that he is the head of the entire program that includes Lyman, who tries to have the research team killed. A scene with Agents Ford and Doyle and the ending suggests Shannon is with the CIA. Rachel Weisz as Lily Sinclair. Physicist working with Dr. Alistair Barkley. She goes on the run with Eddie when they are framed for Alistair's murder and the destruction of his laboratory. Fred Ward as FBI Agent Leon Ford. In charge of the investigation to discover the cause of the destruction of the laboratory. Initially focuses on Eddie and Lily, but soon suspects the involvement of government organizations. Kevin Dunn as FBI Agent Doyle. Ford's assistant in the investigation. He helps Ford track down Eddie, Lily, and later, C Systems. Brian Cox as Lyman Earl Collier. Chairman of C Systems Research. Person behind the conspiracy to keep the Hydrogen power plant a secret. Joanna Cassidy as Maggie McDermott. An old friend of Eddie's who lives in an observatory in Wisconsin. Eddie and Lily head to her place after a warrant is issued for their arrest. Chelcie Ross as FBI Agent Ed Rafferty. Nicholas Rudall as Dr. Alistair Barkley. Head of the project to develop energy from water. Eddie finds him suffocated. Tzi Ma as Lu Chen. Project Manager on the Hydrogen Project and Dr. Barkley's right hand man. When Barkley is killed, Dr. Chen is kidnapped and forced to work at C Systems. Krzysztof Pieczyński as Lucasz Screbneski, scientist on the original project who is secretly working for C Systems. Eddie Bo Smith Jr. and Danny Goldring as Yusef Reed and Clancy Butler, Collier's right hand men for C Systems
In addition, Michael Shannon and Neil Flynn make appearances as a van driver and a Wisconsin State Police Trooper, respectively.
Өндіріс
Фильмнің көп бөлігі Чикаго, Иллинойс және оның төңірегінде түсірілді, оның ішінде Чикаго университеті, Аргонн Ұлттық зертханасы, Ғылым және өнеркәсіп мұражайы, Табиғи тарих мұражайы, Мичиган даңғылы және Джеймс Р. Томпсон орталығы (Атриум Молл) бар. Қосымша сахналар Висконсин штатының Уильямс-Бей қаласындағы Йеркес обсерваториясында, Висконсин штатының оңтүстігіндегі Женева көлінде, Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы АҚШ Капитолийінің интерьерлері Висконсин штатының Капитолийінде, Индиана штатының Шығыс Чикаго қаласындағы Inland Steel компаниясында (қазір Cleveland Cliffs Inc. деп аталады) және Иллинойс штатының Баррингтон Хиллс қаласындағы жеке үйde түсірілді. Ұлы көлдердің суық қысы мен рекордтық қысқы ауа райында түсірілім жүргізілгендіктен, актерлер мен түсірілім тобы үшін ерекше қиындықтар туды. Морган Фриман "Бәрі үшін қиын болды, әсіресе маған, себебі мен тропиктік аймақтың адамымын", - деді ол. "Мен суыққа төзгім келмейді. Бұл – қыстағы Чикаго. Мен төрт күн бойы ауырып, төсекте жаттым. Бұл өте қиын болды". Фильмдегі эпизодтардың арасында сол кездегі АҚШ өкілі (кейін АҚШ сенаторы) Тэмми Болдуин (D Wis.) болды.
Large portions of the film were shot on location in and around Chicago, Illinois, including the University of Chicago, Argonne National Laboratory, the Museum of Science and Industry, the Field Museum of Natural History, Michigan Avenue, and the James R. Thompson Center (Atrium Mall). Additional scenes were shot at Yerkes Observatory in Williams Bay, Wisconsin, on Geneva Lake in southern Wisconsin, interiors of the U. S. Capitol were shot at the Wisconsin State Capitol, in Madison, Wisconsin, at Inland Steel Company (now known as Cleveland Cliffs Inc.) in East Chicago, Indiana, and at a private residence in Barrington Hills, Illinois. Because of the cold Great Lakes winter and filming taking place during record breaking winter weather, unique challenges were present for the cast and crew. Morgan Freeman noted that "It was difficult for everyone, particularly for me because I'm tropical," he said. "I don't do cold weather. This is Chicago in the winter. I was ill and in bed four days at a crack. It was really rough." Among the extras in the film were then U. S. Representative (later U. S. Senator) Tammy Baldwin (D Wis.)
Қабылдау
"Тізбекті реакция" фильмi теріс пікірлер алды. Фильм Rotten Tomatoes сайтында 33 пікір негізінде 18% рейтингке ие. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға ретінде "C+" бағасын берді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарымын беріп, былай жазды: "Фильмнің соңында керемет түсірілген кадрларды және қызықты қуғын-сүргін сахналарын көрдім, бірақ фильмді түсінуге келгенде, менде түсінік болмады". Хьюстон Хроникасының Джефф Миллер: "Сюжет өте күрделі, бірақ экрандағылардың бәрі жалпылама, сюжетке қатысы жоқ, жай ғана бір жігіттің қуғындалуынан басқа ештеңе емес" деді. Керісінше, Сан-Франциско Хроникасының Эдвард Гутманн фильмді жазғы маусымның ең жақсы фильмдерінің бірі деп санады, былай деп жазды: "[Тізбекті реакция] жазғы блокбастерлерден жақсы актерлік ойын, жақсы сценарий, көрерменді қызықтыратын қуғын-сүргін сахналары мен шынайы драмаға ие". "Тізбекті реакция" және оның актерлері бір сыйлыққа ұсынылды, Киану Ривз "Раззи" сыйлығына "Ең нашар актер" номинациясы бойынша ұсынылды, оны Том Арнольд пен Поли Шор жеңіп алды. "Тізбекті реакция" прокатта "A Time to Kill", "Independence Day" және "Matilda" фильмдерінен кейін төртінші орынға ие болды, алғашқы демалыс күндері 7,5 миллион доллар жинады. Фильм бүкіл әлем бойынша 60,2 миллион доллардан астам табыс тапты. Ривз кейіннен "Тізбекті реакция" туралы өкініш білдіріп, сценарийге енгізілген өзгерістерді кінәлады. Ол өзінің кейіпкері туралы былай деді: "Бастапқыда мен үйленген едім. Менде бала болды, мен зерттеу жүргіздім, бірақ зерттеуімнің осындай салдары болатынын білмедім. Біреу қаза тапты, мен өкіндім, мен өз ісімді тоқтатуға тырыстым, бірақ олар маған мүмкіндік бермеді, сондықтан олар мені қуды. Содан кейін кенеттен мен 24 жастағы машина жасаушыға айналдым. Мен режиссер Эндрю Дэвиске бұрылып: "Мен "иә" деген фильмге не болды? Сценарийге не болды? Ол қайда кетті?" дедім. Ол: "Жоқ, менде одан да жақсы нәрсе бар" деді, сондықтан мен оған мойынсұнуға мәжбүр болдым".
Chain Reaction received negative reviews. The film holds an 18% rating on Rotten Tomatoes based on 33 reviews. Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "C+" on an A+ to F scale. Roger Ebert gave the film two and a half stars out of four, writing: "By movie's end, I'd seen some swell photography and witnessed some thrilling chase scenes, but when it came to understanding the movie, I didn't have a clue." Jeff Millar of the Houston Chronicle wrote: "The narrative is very complex, but what's on the screen is little more than generic, non narrative specific, guy being chased stuff". Conversely, Edward Guthmann of the San Francisco Chronicle felt the film was one of the summer's best movies, writing: "[Chain Reaction] has better acting, better writing, more spectacular chase sequences and more genuine drama than all of this summer's blockbusters." Chain Reaction and its cast were nominated for one award, with Keanu Reeves being nominated for the Razzie for Worst Actor, which was won by both Tom Arnold and Pauly Shore. Chain Reaction debuted in fourth place at the box office behind A Time to Kill, Independence Day and Matilda, collecting a total of $7.5 million during its opening weekend. The film grossed just over USD$60.2 million worldwide. Reeves has since expressed regret about Chain Reaction, blaming script changes. Of his character, he said: "Originally, I was married. I had this kid and I did this research and I didn't know that what I was researching had this effect. And someone got killed and I had these regrets and I'm trying to stop what I'm doing, but they can't let me so they're chasing me. And then all of a sudden I turn into this 24 year old machinist and I turned to (director) Andrew Davis and I said, 'What happened to the movie I said yes to? What happened to that script? Where did that go?' And he said, 'No, I got something better,' and so I just had to go with it."
Ғылыми дәлдігі
Фильм сюжетінің бір түсіндірмесі бойынша, ғылыми процесс судан сутегіні шығарып алады, содан кейін сутегіні жағып, қуат өндіреді және тек су қалдырады, бұл химиялық тұрақты қозғалысқа ұқсайды. Фильм судан сутегінің қалай алынатынын және судың қалай қалғанын нақты түсіндірмейді. Доктор Шеннон кейіпкері идеяларды шатастырып, бір-біріне қайшы пікірлер білдіреді: бірде миллиондаған градусқа дейін қыздырылған лазер арқылы орындалатынын айтады, екіншіде дыбыс жиіліктері мен сонолюминесценция арқылы. Бір көріністе фильмде суық ядролық синтез электролиттік жасушаларын еске түсіретін көпіршіктермен толған ыдыс көрсетілсе, екіншісінде тұрақты ядролық синтез туралы айтылады. Фильмдегі кейіпкерлердің бірі бір стақан су Чикаго қаласын апталар бойы қуатпен қамтамасыз ете алатынын мәлімдейді, бірақ бұл жоғары тиімділікпен бөлінген сутегін жағу арқылы ма, әлде ядролық процестер арқылы ма, екені туралы нақты түсінік берілмейді. Фильмнің атауы да шатастырады, себебі "тізбектік реакция" ядролық синтез емес, ядролық бөлінумен байланысты. Фильм еркін энергияны жасырудың шындық екендігіне негізделген. Басты кейіпкерге оның жаңалықтары тым күшті екені айтылады: энергия кенеттен арзанға түседі, мұнайға қажеттілік болмайды, мұнай компаниялары банкротқа ұшырайды және мұндай күрт экономикалық өзгерістер қоғамды хаосқа ұшыратады.
In one interpretation of the film's plot, a scientific process supposedly extracts hydrogen from water, then burns the hydrogen to generate power, and leaves only water as a residue, essentially a chemical perpetual motion. The movie never clarifies how the hydrogen is extracted from the water, nor how water is still left over. The character Dr. Shannon makes contradictory statements in the combination of ideas mashed together: one time he says this is accomplished with a laser with millions of degrees, another time he says frequencies of sound and sonoluminescence. In one scene, the movie shows a bubbling container reminiscent of cold fusion electrolytic cells and another references sustained fusion. A character in the film claims that a glass of water could power Chicago for weeks, but no clear explanation is ever given as to whether this is by simply burning hydrogen released by highly efficient means or through nuclear processes. The film's title is also misleading, since "chain reaction" is related to nuclear fission, not fusion. The film is based around the premise that free energy suppression is real. The main character is told that his discovery is too disruptive: energy would suddenly be cheap, oil would no longer be necessary, oil companies would go bankrupt, and such sudden economic changes would throw society into chaos.