Кіріспе

Химиялық қосылыс

chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 477003809
| Name = Sodium acetate
| ImageFile = Sodium acetate 2D skeletal.png
| ImageName = Натрий ацетатының скелеттік формуласы
| ImageSize = 150px
| ImageFile1 = Sodium acetate form I xtal sheet 3D bs 17.png
| ImageSize1 =
| ImageFile2 = Octan sodný.JPG
| ImageName2 = Натрий ацетаты
| PIN = Sodium acetate
| SystematicName = Натрий этандиоаты
| OtherNames = Ыстық мұз (натрий ацетаты тригидраты)
|Section1=
|Section2=
|Section3=
|Section5=
|Section6=
|Section7=Chembox Қауіптер
| ExternalSDS = Fisher Scientific
| MainHazards = Іркітуші
| NFPA H = 0
| NFPA F = 1
| NFPA R = 1
| NFPA S =
| FlashPt = >
| FlashPt ref = сірке қышқылының натрий тұзы болып табылады. Бұл түссіз, гигроскопиялық тұздың кең спектрлі қолданыстары бар.

Биотехнологиялық

Натрий ацетаты бактерияларды өсіру үшін көміртек көзі ретінде қолданылады. Сонымен қатар, натрий ацетаты этанол тұнбалау арқылы ДНҚ-ны бөліп алу мөлшерін арттыруға да көмектеседі.

Өнеркәсіптік

Натрий ацетаты тоқыма өнеркәсібінде күкірт қышқылының қалдық ағындарын бейтараптандыруға, сондай-ақ анилин бояғыштары қолданғанда фоторезист ретінде пайдаланылады. Ол хромды кептіруде тұздық ретінде де қолданылады және синтетикалық каучук өндірісінде хлоропреннің вулканизациясын тежеуге көмектеседі. Бір рет қолданылатын мақталық төсемдерді өңдеу үшін мақта өңделгенде натрий ацетаты статикалық электрдің жиналуын болдырмау үшін қолданылады.

Бетонның ұзақ өмір сүру мерзімі

Натрий ацетаты бетонның судан зақымдануын азайту үшін бетонды герметик ретінде қолданылады, бұл ретте қоршаған ортаға зиянсыз және судың бетонға сіңуіне қарсы жабын үшін әдетте қолданылатын эпоксидтен арзан.

Тағам

Натрий ацетаты тағамға дәмдеуіш ретінде қосылуы мүмкін, кейде натрий диацетаты түрінде – натрий ацетаты мен уксус қышқылының 1:1 арақатынасындағы қосылысы, оған E262 нөмірі берілген. Ол көбінесе картоп чиптеріне тұз және сірке қышқылы дәмін беру үшін қолданылады, сондай-ақ картоп чиптерінде сірке қышқылының орнына қолданылуы мүмкін, себебі ол дайын өнімге ылғал қоспайды. Натрий ацетаты (сусыз) жарамдылық мерзімін ұзарту және pH деңгейін реттеу үшін кеңінен қолданылады. Шамалы мөлшерде қолданғанда ол қауіпсіз.

Буферлік ерітінді

Натрий ацетаты (уксус қышқылының негізді тұзы) және уксус қышқылының ерітіндісі салыстырмалы түрде тұрақты pH деңгейін сақтау үшін буферлік жүйе ретінде әрекет ете алады. Бұл, әсіресе, реакциялар pH-қа тәуелді, шамалы қышқыл ортадағы (pH 4–6) биохимиялық қолданыстарда өте пайдалы.

Жылулық жапсырма

Натрий ацетаты жылыту төсеніштерінде, қол жылытқыштарында және ыстық мұзда қолданылады. Судағы натрий ацетатының қаныққан ерітіндісі кристалдануды бастау үшін арнайы құрылғымен жабдықталады, бұл процесте көп мөлшерде жылу бөлінеді. Натрий ацетаты үш гидратының кристалдары өздерінің кристалдану суында еріп кетеді. Егер оларды балқу температурасынан жоғары қыздырып, содан кейін салқындатуға рұқсат берілсе, сулы ерітінді аса қаныққан күйге жетеді. Бұл ерітінді кристаллдар түзбей, бөлме температурасына дейін салқындауға қабілетті. Жылыту төсенішінің ішіндегі металл дискіге бассақ, кристалдану ошағы пайда болып, ерітінді қайтадан қатты натрий ацетаты үш гидратына айналады. Кристалдану процесі экзотермиялық болып табылады. Балқудың жасырын жылуы шамамен 264–289 кДж/кг құрайды. Кері қайтарылмайтын химиялық реакцияларға негіделген жылу пакеттерінен айырмашылығы, натрий ацетатынан жасалған жылу пакетін кристаллдар толығымен ерігенше бірнеше минут қайнаған суға батырып, содан кейін пакетті бөлме температурасына дейін баяу салқындату арқылы қайта пайдалануға болады.