Заңсыз ұстау, қамау – құқықтық бұзушылық. Негізсіз ұсталғандардың өкілдігі, қорғау құқығы, тәртіп сақшыларының әрекеттерінен туындаған мәселелер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жеке тұлғаның заңсыз қамауға алынуы
Unlawful arrest of an individual
the film
Жалған қамауға алу, заңсыз қамауға алу немесе дұрыс емес қамауға алу – бұл ортақ құқық бойынша құқық бұзушылық, онда талапкердің дәлелді себепсіз немесе құзыретті соттың шешімі болмаған жағдайда ұсталғаны айтылады. Заңсыз ұстау үшін құқық қорғау органдарына шағымдану мүмкін болғанымен, мұндай жағдайлардағы негізгі сотталушылар жеке қауіпсіздік фирмалары болып табылады.
False arrest, unlawful arrest or wrongful arrest is a common law tort, where a plaintiff alleges they were held in custody without probable cause, or without an order issued by a court of competent jurisdiction. Although it is possible to sue law enforcement officials for false arrest, the usual defendants in such cases are private security firms.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда полиция қызметкері адамды егер ол ордерді орындап жатса, егер біреудің қылмыстық құқық бұзушылыққа қатысы бар деген "нақты сенімге" ие болса, немесе егер біреудің қылмыстық құқық бұзушылық жасауы мүмкін деген нақты сенім болса және сол адамды қамауға алу қажет болса, қамауға алады. Қате қамауға алуды дәлелдеу үшін офицердің нақты сенімге ие болмағанын және адамды қамауға алудың қажеттілігі болмағанын дәлелдеу керек. Заңсыз қамауға алу анықталған көптеген жағдайлар қамауға алудың қажетсіздігі туралы талаптан туындайды. Англия мен Уэльсте полиция қызметкерінің адамды қамауға алу себептерін реттейтін арнайы заңнама 1984 жылғы Полиция және қылмыстық дәлелдемелер туралы заңның 24-бабында жазылған. Заңсыз қамауға алуға байланысты өтемақы мөлшері негізінен қамауда өткізілген уақытқа байланысты болады және полиция қасақана әрекет еткен жағдайда одан да жоғары болуы мүмкін.
In the United Kingdom, a police officer may arrest a person if they are executing a warrant, if they have a "reasonable belief" that someone is involved in a criminal offence, or if they have a reasonable belief that someone is about to be involved in a criminal offence and it is necessary to arrest that person. Proof of wrongful arrest depends on proving that an officer did not have a reasonable belief and that it was not necessary to arrest someone. Most cases where unlawful arrest was determined emerge from a claim that an arrest was unnecessary. The specific legislation governing, in England and Wales, the reasons for which a police officer may arrest a person are in section 24 of the Police and Criminal Evidence Act 1984. Damages for unlawful arrest depend primarily on the time in custody and can be aggravated if the police acted maliciously.
Америка Құрама Штаттары
Айыптаулар алынып тасталған жағдайда, адам кейде сотқа шағымдануы немесе тиісті ұстау органына арыз жасайды. Көптеген юрисдикцияларда полиция мен полиция қызметкерлерінің ұстау өкілеттігі, қарапайым азаматтарға қарағанда артық болады (азаматтардың ұстауына қараңыз). Дегенмен, полиция қызметкерлерінің ұстауға құқығы шексіз емес. Жалпы алғанда:
After an arrest, if the charges are dropped, a person will sometimes file legal action or a complaint against the appropriate arresting agency. In most jurisdictions, the arrest powers of police and police agents are in excess of those afforded to ordinary citizens (see citizen's arrest). However, the powers of police officers to arrest are not unlimited. Generally speaking:
Кез келген адам, егер тиісті соттан ұстау ордері болса, адамды ұстауға құқылы. АҚШ-та бұл, сот ордерімен әрекет ететін сыйлық аулаушыларды (сақтық кепілдігі агенттері) қамтиды, олар сотқа басуға тиіс кепілдігін бұзған қылмыстық күдіктіні сотқа жеткізуге міндетті. Полиция қызметкері немесе юрисдикцияның полициялық өкілеттіктер туралы заңымен уәкілеттік алған тұлға, қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп сенуге негіз бар кез келген адамды ұстауға құқылы. Алайда, егер қылмыс, жеңіл қылмыс немесе қылмыстық емес құқық бұзушылық (мысалы, қалалық ережелерді бұзу) жасалса, офицер күдіктіні анықтау үшін және сотқа шақыру қағазын беру үшін ғана ұстай алады, егер шақыруға келмейді деп сенуге негіз болмаса. Кез келген адам, қылмыс жасады немесе қылмыстық қудалауға жататын қылмыс жасады деп күдіктенген адамды ұстауға құқылы, егер ұстаушы адам күдікті қылмыс орнынан қашуға тырысып жатыр деп сенсе. Қылмыс жасады деген күдікпен адамды, қылмыс жасалғаннан кейін ұзақ уақыт өткен соң ұстауға болмайды, егер ұстаушы офицерде ұстау ордері болмаса.
Anyone may arrest a person if in possession of an arrest warrant issued by an appropriate court. In the United States, this includes bounty hunters (agents of bail bondsmen) acting under the authority of a bench warrant to bring a criminal defendant who has skipped bail to court for trial. A police officer, or a person authorized by a jurisdiction's police powers act, may arrest anyone whom the officer has probable cause to believe has committed any criminal offence. However, in the case of a misdemeanour, summary conviction offence, or non criminal offence (such as a municipal by law offence) the officer may arrest the suspect only long enough to identify the suspect and give the suspect a summons to appear in court, unless there is reason to believe they will not appear in answer to the summons. Any person may arrest someone suspected of committing a felony or indictable offence, as long as the arresting person believes the suspect is attempting to flee the scene of the felony scene. A person cannot be arrested on suspicion of committing a felony well after the fact unless the arresting officer possesses an arrest warrant.
Азаматтар мен кәсіпорындар
Жалған тұтқындаудың көп жағдайы дүкеннен ұрлық жасады деген айыппен байланысты, және олар күзетшілер мен сауда орындарына қарсы көтеріледі. Күзетші адамға ұрлық жасауы мүмкін деген күдікпен ғана тұтқындай алмайды. Көптеген заңнамаларда қылмыстық әрекеттің орын алғанына дәлел болуы керек. Мысалы, егер сатып алушы тауарды төлемей кетпек ниетімен алып жүрген болса, және әлі төлемеген болса, күзетшінің негізді және ықтимал себебі болмайды. Оның орнына, нақты бір әрекет жасалуы тиіс – адам тауарды төлемей дүкеннен шығуға тырысуы керек.
Most cases of false arrest involve accusations of shoplifting, and are brought against security guards and retail stores. A guard cannot arrest someone merely on the suspicion that person is going to commit a theft. In most jurisdictions, there must be some proof that a criminal act has actually been committed. For example, a guard does not have reasonable and probable cause if a shopper has not yet paid for merchandise they are carrying in the belief that the person intends to leave without making payment. Instead, there must be an actual act committedthe person must make an actual attempt to leave the store without paying for the merchandise.
Полиция қызметкерлері
АҚШ және басқа да юрисдикцияларда полиция қызметкерлері мен өзге де мемлекеттік лауазым иелері құқықтардың нақты түрде бұзылуына жауапты болады, бірақ АҚШ Жоғарғы Сотының тестілеуі бойынша бұзушылық "көзге түспейтін" болған жағдайда, жалған тұтқындау туралы сот процесінен ішінара қорғалады. Бұл ілім, лауазымды адамдарды күдіктілерді тұтқындау кезіндегі дискрециялық шараларды қоса алғанда, құқықтық тұрғыдан даулы мәселелермен айналысқанда жауапкершіліктен қорғай алады. Дегенмен, офицердің әрекеттері "нақты белгіленген заңға" қайшы келмеуі керек, әйтпесе бұл қорғау күшін жояды. Бұған дұрыс емес адамға қатысты тұтқындау ордерін орындау да кіреді. Мемлекеттік қызметкерлердің заңсыз тұтқындауды ақтауға немесе жасыруға жасаған жалған мәлімдемелері де федералды заңның бұзылуы болып табылады. Осы ілімді сынаған мысал – Сорелл мен МакГиган (4-ші апелляциялық округ, 2002 жыл). Полиция офицері (МакГиган) жақын маңдағы дүкенде ұрлық жасаған күдіктінің сипаттамасына сүйене отырып, сауда орталығында (Соррелл) сауда жасап жүрген адамды ұстап алып, одан қару іздеуге кірісті. Ұрлық туралы хабарлаған дүкен иесі оқиға орнына келгенде, Сорелл мен оның достарының өзінен ұрлық жасамағанын мәлімдеді. Бірақ офицер Сорреллді жасырын қару ұстады деген айыппен ұстады, себебі ол қалтасында 7,6 см (3 дюйм) ұзындығындағы жиналмалы пышақ алып жүрген. Мэриленд штатының заңдары бойынша, автоматты емес жиналмалы пышақтар ұзындығына қарамастан қару саналмайды, және ұзындығына шектеу қойылмауы штаттың жоғарғы сотында бірнеше рет расталған. Алайда офицер бұл пышақты қару деп жаңылысқан. Сорелл тұтқындалғаннан кейін дереу босатылды және қылмыс жасағандықтан айыптама алған жоқ, содан кейін ол полиция офицерін жалған тұтқындау үшін сотқа берді. Сот офицерге берілген иммунитетті жойды, және бұл шешім АҚШ апелляциялық сотында қолдау тапты.
In the United States and other jurisdictions, police officers and other government officials are liable for clear deprivation of rights, but are partially shielded from false arrest lawsuits through the doctrine of qualified immunity, when such a violation qualifies as "not obvious," by a US Supreme Court test. This doctrine can protect officials from liability when engaged in legal grey areas including qualifying discretionary actions in the arrests of suspects. However, the officer's actions must still not violate "clearly established law," or this protection is void. This includes executing an arrest warrant against the wrong person. False statements by public servants to justify or cover up an illegal arrest are another violation of federal law. An example of this doctrine being tested is Sorrell v. McGuigan (4th Cir. 2002). A police officer (McGuigan) detained a man shopping at a mall (Sorrell) based on the description of a suspect who had committed a theft at a store nearby, and proceeded to search him for weapons. The store owner who reported the theft arrived at the scene and stated Sorrell and his friends were not the ones who had stolen from him. However, the officer still arrested Sorrell for possession of a concealed weapon, because he was carrying a folding knife with a 3 inch long blade in his pocket. In Maryland, non automatic folding knives are not considered weapons under state law regardless of their length, and the lack of length limit had been upheld multiple times in the state's highest court. However, the officer erroneously believed the knife to be a weapon. Sorrell was released immediately after booking and was never prosecuted as there was technically no crime, and sued the police officer for false arrest. The officer's qualified immunity was denied by the court, and this decision was upheld in the US Court of Appeals.
Бағалы орындар аулаушылар
Бағалы орындарды іздеушілер АҚШ-тан тыс жерде сот ордерлерін орындауға тырысқандарынан кейін жалған тұтқындау бойынша сотқа тартылды, онда олардың қарапайым азаматтардан артық құқықтары жоқ және тек полиция қызметкерлері ғана ордерлерді орындай алады. Кем дегенде екі белгілі жағдайда, бағалы орындарды іздеушілер АҚШ-тан тыс жерде кепілдік шартын бұзған адамды ұстап алып, оны ордер берген сотқа жеткізгені үшін адам ұрлауда айыпталды. Олардың бірі, Дэниел Кир, АҚШ-тан экстрадицияланып, сотталды. Кейбір жағдайларда полиция қызметкерлері немесе бағалы орындарды іздеушілер дұрыс емес адамға қатысты жарамды тұтқындау ордерлерін орындады. Көптеген жалған тұтқындауға қатысты талаптар көбінесе номиналды өтемақымен аяқталады, бірақ мұндай қателіктер көбінесе тұтқындауды жүзеге асырған қызметкерлерге қарсы үлкен сомада өтемақы төлеуге әкеледі.
Bounty hunters have been subject to suits for false arrest after attempting to execute bench warrants outside of the United States, where they have no extra powers beyond those of ordinary citizens and only police officers may execute warrants. In at least two prominent cases, bounty hunters were charged with kidnapping after taking custody of a bail jumper outside of the United States and bringing them back to the court that issued the warrant. One of them, Daniel Kear, was extradited from the US and convicted. There have been some cases where police officers or bounty hunters have executed valid arrest warrants against the wrong person. Although many false arrest suits result in only nominal damages, such mistakes usually result in large awards against the arresting officers.
Басқа елдер
Ирактың бұрынғы президенті және диктаторы Саддам Хусейн адамдарды негізсіз тұтқындауға алып, оның ішінде Бірінші шығанақ соғысы кезінде Кувейттегі адамдарды да тұтқындады. Сауд Арабиясы мен Иран да осындай істер жасайды.
Former Iraqi president and dictator Saddam Hussein subjected people to arbitrary arrest, including people in Kuwait during the First Gulf war. Saudi Arabia and Iran also do similar things.