Кіріспе

Мұхит беті топографиясын карталауға арналған спутниктік миссия.

Өлшемдер жалғасуда

TOPEX/Poseidon-ның келесі миссиясы, Jason 1, 2001 жылы теңіз беті топографиясының үздіксіз өлшеулерін жалғастыру үшін ұшырылды. TOPEX/Poseidon және Jason 1 екі спутнигі үш жыл бойы бірге, тікелей ұшып, теңіз бетін екі есе кеңірек қамтыды, ғалымдарға бір спутник көре алмайтын кішірек ерекшеліктерді зерттеуге мүмкіндік берді. TOPEX/Poseidon және Jason 1 бастаған жаһандық теңіз беті биіктігінің тізімі 2008 жылдың маусым айында ұшырылған Jason 2 спутнигіндегі Океан беті топографиясы миссиясымен болашақта да жалғастырылады. Jason 3 миссиясы 2016 жылдың 17 қаңтарында ұшырылды.

Құралдар

TOPEX/Посейдон бортындағы екі биіктік өлшегішпен ұшуға мүмкіндік берді, бірақ бір уақытта тек біреуі ғана жұмыс істеді, басымдық TOPEX-ке берілді (миссияның алғашқы 10 жылында 10 циклдің 9-ы орташа есеппен). TOPEX: NASA жасаған, теңіз бетінен биіктікті өлшеу үшін C жолағын (5.3 ГГц) және Ku жолағын (13.6 ГГц) пайдаланатын, тік бұрышқа бағытталған радиолокациялық биіктік өлшегіш. Посейдон: CNES жасаған, қатты күйдегі, тік бұрышқа бағытталған радиолокациялық биіктік өлшегіш, Ku жолағын (13.65 ГГц) пайдаланады. Биіктік өлшегіштерден басқа, атмосфераның ылғалды қабатынан туындаған кешігуді түзету үшін 18, 21 және 37 ГГц жиілікте жұмыс істейтін TOPEX микротолқындық радиометрі (TMR) қолданылды. Спутникке өз орналасқан жерін дәл анықтауға мүмкіндік беретін құралдар да орнатылған. Орбитаны дәл анықтау өте маңызды, өйткені ғарыш кемесінің орналасқан жерін анықтаудағы қателіктер биіктік өлшегіштен алынған деректер бойынша есептелген теңіз деңгейінің өлшемін бұрмалайды. Ғарыш кемесінің орнын анықтау үшін үш тәуелсіз жүйе қолданылды. Біріншісі – NASA лазерлік ретрорефлектор массиві (LRA), ол ашық аспан астындағы 10-15 жердегі лазерлік қашықтық өлшеу станцияларының желісінен лазер сәулелерін шағылыстырды. Екіншісі, кез келген ауа райында жұмыс істейтін, жаһандық бақылау CNES Допплер орбиталық және радиолокациялық жүйесімен интеграцияланған спутниктік бақылау жүйесі (DORIS) арқылы қамтамасыз етілді. Бұл құрылғы ғарыш кемесін бақылау үшін микротолқындық доплер әдістерін (радиожиіліктің салыстырмалы жылдамдыққа сәйкес өзгеруін) пайдаланады. DORIS бортындағы қабылдағыштан және 40-50 жердегі тарату станцияларының жаһандық желісінен тұрады. Үшінші жүйе, жерді айналатын спутниктердің GPS шоқжылдызынан алынған сигналдарды талдау арқылы спутниктің орнын үнемі дәл анықтау үшін эксперименттік Global Positioning System (GPS) қабылдағышын пайдаланды. TOPEX/Посейдон ғарыш кемесінің орбитадағы нақты орналасқан жерін анықтау және оны қадағалау үшін Global Positioning System-ді қолдануға болатындығын көрсеткен алғашқы миссия болды. Спутниктің 2 сантиметрге дейін (1 дюймнен кем) дәл орналасуы мұхит биіктігін дәл өлшеуді мүмкін ететін маңызды фактор болды. Көптеген спутниктер (қараңыз сілтемелер) ғарыш кемесінен биіктікті өлшеу үшін ерекше екі жолақты радиолокациялық биіктік өлшегіштерін пайдаланады. Бұл өлшеу орбиталық элементтермен (мысалы, GPS деректерімен) біріктіріліп, топографияны анықтауға мүмкіндік береді. Радиотолқындардың екі ұзындығы биіктік өлшегіштің ионосферадағы әр түрлі кешігулерді автоматты түрде түзетуіне мүмкіндік береді.