Кіріспе

Патрик Сирил "Сид" Райан (1952 жылы туған) – канадалық кәсіподақтардың жетекшісі және саясаткер. Райан – Онтарио еңбек федерациясының бұрынғы президенті.

Өмірбаян

Ол Ирландия Республикасының Дублин қаласында туып, он баланың үшіншісі болған. Әйелі Шиламен үш қызын тәрбиелеп отыр: Лиза, Сюзи және Аманда. Райан Канадаға келгеннен кейін көп ұзамай жұмыс істеген Американың Біріккен болат жұмысшыларының (USWA) жергілікті ұйымын ұйымдастыруға көмектесті. 1976 жылы Онтарио гидро компаниясында жұмыс істегеннен бері Канаданың мемлекеттік қызметкерлері одағының (CUPE) белсендісі. 1992 жылдан 2009 жылға дейін CUPE Ontario президенті болып қызмет етті, ол мемлекеттік сектордағы 225 000 жұмысшыны өкілдік етті. CUPE Ontario Райанның басшылығымен 75 000 жаңа мүше қабылдады. CUPE – Канаданың ең ірі және ең жылдам өсіп келе жатқан кәсіподағы, дерлік 600 000 мүшесі бар. CUPE Ontario – ең ірі провинциялық бөлімше. Райан 2009 жылға дейін CUPE National бас вице-президенті болып қызмет етті. Райанның басшылығымен CUPE Онтарио жекешелендіру, мәжбүрлі бірігулер, бюджет кесілуі, құрылымдық өзгерістер, денсаулық сақтау, жоғары білім берудің тегін болуы, жалпыға бірдей бала күтімі, халықаралық ынтымақтастық және адам құқықтары сияқты мәселелерге баса назар аударды. Райан ірі науқандарды ұйымдастыруды жалғастыруда және денсаулық сақтау, жергілікті басқару, мектеп кеңесі, әлеуметтік қызмет және университет салаларындағы саясат пен заңнамалық шешімдерге белсенді түрде әсер етеді. Ол Онтариодағы университет біліміне қолжетімділікті арттыруды қолдайды. Райан 10 жыл бойы Майкл Корен Live және CHEX TV Durham, CFRB 1010 бағдарламаларында тұрақты түрде пайда болды және Toronto Sun газетінде екі апта сайын мақала жазады. Ол сондай-ақ TVOntario-ның ағымдағы істер бағдарламаларында, Стив Пейкинмен бірге күн тәртібі CBC теледидары мен радиосында, CTV, CP24 телеарналарында жиі қонақ болып тұрады. Ол Канаданың барлық ірі газеттеріне пікір мақалаларын жазған. Ол Канаданың еңбек қозғалысында жиі сөз сөйлейді. Райанды адам құқықтары жөніндегі ұйымдар Солтүстік Ирландиядағы канадалық бейбітшілік бақылаушысы ретінде қызмет етуге шақырды, Калифорниядағы Біріккен шаруа қожалықтарының мүшелерімен бірге шеруге қатысты, Стэнли Фолдердің өлім жазасын жеңілдету үшін Рубен "Ураган" Картермен бірге Техас саясаткерлерімен кездесті, палестиналықтардың құқықтарын қорғады және CUPE Ontario-ның BDS науқанын қолдауына ықпал етті, осы арқылы Палестинамен қақтығысты тоқтату үшін Израиль мемлекетіне бейбіт қысым жасады. Ол Американың еркін сауда келісімін (АШТК) жеңу үшін Канада мен Оңтүстік Американың кәсіподақтарымен бірлесіп аянбай жұмыс істеді. Канадаға келгеннен бері барлық сайлауларда Жаңа демократиялық партияны қолдады. Ол 1999, 2003 және 2007 жылдары партиядан провинциялық деңгейде, ал 2004 және 2006 жылдары федералды деңгейде сайлауға түсті. Ол Канада 125 медалімен марапатталды, ол қоғам мен қоғамдық игілікке қосқан үлесі үшін Канада азаматтарына табыс етіледі. 2009 жылдың қарашасында Райан Онтарионың Еңбек федерациясының (OFL) президенті лауазымына бірауыздан сайланды. Ол 2011 және 2013 жылдары екінші және үшінші мерзімдерге қайта сайланды және 2015 жылы зейнеткерлікке шықты. Оның OFL президенті болып қызмет еткен алты жылы ішінде 4 кәсіподақ Райанның басшылығымен келіспегендіктен, сайланған күнінен бастап OFL-ға кәсіподақ жарнасын демократиялық емес жолмен ұстап қалды. Канаданың ең ірі жеке сектордағы кәсіподағы Unifor, бұрын оны қолдаған болатын, төртінші мерзімге қайта сайлануын қолдамады және оның орнына Unifor президенті Джерри Диас үшін жұмыс істейтін Unifor қызметкерін қолдады. 2015 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Райан Ирландияның Дублинде өскен және Канададағы еңбек қозғалысындағы өмірі туралы "A Grander Vision" атты кітап жазды. Кітап 2019 жылдың сәуір айында Dundurn Press баспасында жарық көрді.

Жаңа демократиялық партиямен жұмыс

Өзінің кәсіподақ қызметімен қатар, Райан 1980-жылдардан бері Жаңа демократиялық партиямен (НДП) байланыста болып келеді. Ол Онтарио НДП-ның провинциялық кеңесінде және Қоршаған орта жөніндегі комитетте жұмыс істеді, сондай-ақ Дурхам Орталық сайлау округінің бұрынғы президенті болды. Райанның Онтарио НДП-мен байланысы 1990-жылдардың басында, партияның Боб Рей басшылығымен оңға қарай бұрылғанын сезінгендердің арасында әлсіреген еді. Бірде ол Рей үкіметінің «Әлеуметтік келісімшарт» заң жобасын өмірінде көрген ең еңбекке қарсы заң деп атады. Кейіннен ол Говард Хэмптон басшылығымен провинциялық партияны қолдауды жаңартты, бұл НДП пен еңбек ұйымдары арасындағы қарым-қатынасты қалпына келтіруге бағытталған қадам болды. Райан үш провинциялық және екі федералды сайлауда НДП үміткері ретінде қатысты. 1999 жылғы провинциялық сайлауда ол Скарборо-Центр округінен бақ сынады, бірақ прогрессивті консерватор Мэрилин Мушински мен либерал Костас Маниостан кейін үшінші орынды иеленді. 2003 жылғы провинциялық сайлауда ол Ошавада үгіт жүргізіп, ПК-ның ағымдағы өкілі Джерри Уэлетті жеңуге 1109 дауыс жетпей қалды. Ошавадағы сайлау кампаниясы барысында Райан НДП-ның дауысын шамамен 5000-нан 18000-ға дейін арттырды. Райан 2004 жылғы федералды сайлауда Ошавадан үміткер болып, консерватор Колин Кэрриге үштік жарыста 463 дауыспен есе жіберді. 2006 жылғы сайлауда ол қайтадан қатысты, бірақ федералды НДП лидері Джек Лейтонның қолдауына қарамастан, Кэрриге 2802 дауыспен жеңілді. 2006 жылғы сайлау кампаниясының соңғы күндері Колин Кэрри штабының «шаршы менеджері» Алан Кларк CAW Local 222 мүшелеріне 1993 жылғы референдум арқылы Райанның кампаниясын қолдауға тыйым салынғанын еске түсіретін жарнама таратыпты. Жарнамада Райан мен басқа бірнеше адамның Белфасттың бұрынғы мэрі Алекс Маскимен сыра ішіп отырғаны көрсетілген. Маски кейін Белфаст лорд-мэрі болды. Сондай-ақ, жарнамада Ирландияның Омаг қаласындағы жарылыстың суреті және иығында ракета ұшыратын құрал бар әскери қызметкердің суреті болды. Кэрри штабы қатысы бар екенін жоққа шығарды, менеджер Эндрю Морин бұл жарнаманың Канадалық Автокөлік Жұмысшыларының қолдауы үшін кәсіподақтар арасындағы даудың нәтижесі екенін айтты. Морин мен Райан екі кампания да басқа жағынан жақсы қарым-қатынаста болғанын мәлімдеді. Канада сайлау комиссиясы Кларкқа сайлау заңын бұзғаны үшін екі айып тақты, ал Райан азаматтық сотқа шағым түсірді. Кейіннен Кларк Канада сайлау комиссиясының айыптауларынан босатылып, Райанға қарсы шағымдама берді. Райан Кларкқа қарсы сот ісін ұтып алып, судья Кларкқа «Ошава This Week» газетінде Райан мен оның отбасына оны жамандағаны үшін кешірім сұрап, жарты беттік жарнама шығаруды бұйырды. Сондай-ақ, Кларк Райан таңдаған қайырымдылық қорына ақша төлеуге міндеттелді. Райан Кларк Кэрридің 2006 жылғы кампаниясында жұмыс істегенін мәлімдеді, бұған дейін Морин жоққа шығарған еді. 2007 жылғы Онтарио провинциялық сайлауында Райан Оуэллеттке екінші рет қарсы шығып, 2500 дауыспен жеңілді, бұл 2003 жылғы көрсеткіштен жоғары болды. Райан 2017 жылы федералды НДП басшылығына үміткер болуды ойлады, бірақ француз тілін білмейтіндігіне байланысты бас тартты, орнына Ники Эштонды қолдады.

ОМЕРС және 206-құжат

Райан 10 жылдан астам уақыт бойы OMERS зейнетақы қорының басқаруын өзгерту үшін провинциялық үкіметпен күресті. Райан үкіметке мүдделі тараптарға инвестицияларды және қорының күнделікті басқаруын бақылауға мүмкіндік беруді қалады. Зейнетақы қорының артық қаражаты кейбір мүшелердің зейнетақысын арттыруға пайдаланылмай жатты. 2006 жылы премьер-министр Далтон МакГинти 206-шы заң жобасын енгізгеннен кейін Райан саяси ереуілге барамын деп мәлімдеді, бұл OMERS басқаруын өзгертетін еді, бірақ CUPE-тың алаңдаушылықтарын толыққанды шешпейтін еді. Дегенмен, бұған CUPE-тың бірқатар жергілікті ұйымдары қарсылық білдірді. Жұмыс берушілер ұйымы AMO (Онтарио муниципалитеттерінің қауымдастығы) OMERS басшыларымен бірлесіп, Райанның күресін тоқтатуға тырысты. МакГинти CUPE-тың алаңдаушылықтарын шешу үшін кейбір өзгерістер жасауға келісті, бірақ заң жобасын кері қайтарудан бас тартты. 2008 жылдың қыркүйегінде Райан OMERS директорлар кеңесінің құрамына енгізілді. OMERS – Канададағы активтері шамамен 50 миллиард доллар болатын төртінші ірі зейнетақы қоры.

Қоғамдық ауыз су құбыры

2009 жылдың басында CUPE Ontario-ның Сид Райан мен Канадалықтар кеңесінің Мод Барлоу Онтарионың 15 қаласын аралап, қоғамдық сумен жабдықтау жүйелерін қолдап, бөтелкеленген су индустриясына қарсылық көрсетті. Барлоу сол кезде БҰҰ Бас Ассамблеясының президентінің су мәселелері жөніндегі аға кеңесшісі болып тағайындалған еді. Кампанияның басты мақсаты – Онтарио үкіметіне мектептер, университеттер, муниципалдық ғимараттар мен ауруханалар сияқты қоғамдық ғимараттар мен мекемелерде бөтелкеленген су сатуға тыйым салуды бастауға шақыру болды. Бұл науқан Лондон қалалық кеңесінің Канада муниципалитеттері федерациясына (FCM) ұсыныс жасауына себеп болды, онда FCM барлық муниципалитеттерге өз нысандарынан бөтелкеленген су сату мен сатып алуды тоқтатуды қарастыруға шақыру қажеттігін көтерді. Тур аясында Виндзор, Лондон, Гвельф, Гамильтон, Сент-Катаринес, Оттава, Кингстон, Мидленд, Ватерлоо, Оуэн-Саунд, Броквилл, Кобург, Уитби, Торонто және Питерборо қалаларында көптеген адамдар жиналды. "Егер біз су тазарту қондырғыларының тағдырына немқұрайлы қарасақ, сумен де АҚШ-тағы денсаулық сақтау жүйесіне не болғаны сияқты жағдай тууы мүмкін", - деді Райан Мидленд қаласында. Турдан кейін Онтарионың бірнеше қалаларында толық немесе ішінара тыйымдар енгізілді. Ниагара шарлауы қаласы Nestle Waters Canada компаниясының соңғы сәттегі лоббилеу әрекеттеріне қарамастан, қалалық нысандарда бөтелкеленген су сатуды тоқтатуға дауыс берді. "Ниагара шарлауы сияқты халықаралық деңгейде танымал қала мұны мойындап, қоғамдық сумен жабдықтауға қолжетімділікті арттыруға жауапкершілігін түсінгенде, Канадада және бүкіл әлемде бөтелкеленген судың күндері санаулы", - деді Барлоу. Турдың бірінші кезеңі үлкен жетістікке ие болды деп жарияланғаннан кейін, CUPE Ontario сол көктемде Солтүстік Онтарио кезеңін қосты. "Бөтелкеден құтыл!" акциясы сәуір айында Саульт-Сент-Мари, Садбери, Кенора, Тандер-Бей және Норт-Бей қалаларында өтуі жоспарланған.

Ирландия

Сид Райан Ирландияның бейбітшілік процесіне ұзақ жылдан бері қатысып келеді, оның ішінде протестанттық Демократиялық Юнионисттік партия мен Синн Фэйн арасындағы процеске үш рет Халықаралық бейбітшілік бақылаушысы ретінде қатысты. Ол туған жеріндегі зорлық-зомбылық туралы көптеген мақалалар мен бағандар жазды, соның ішінде Торонто Сан газетінде жарияланған "The Orange, the Green and 'the troubles" атты мақаласы бар. 2004 жылғы федералды сайлау науқанында, ол NDP үміткері ретінде бақ сынағанда, Консервативтік партияның бір мүшесі Райанның Белфаст қаласының бұрынғы мэрі Алек Маскидің қасында тұрған суреті бар жарнамалық парақша таратты. 2007 жылы Сид Райан Синн Фэйн партиясының жетекшісі Джерри Адамсты Адамстың Солтүстік Америкадағы саяхатының Торонтодағы аялдамасында таныстырды. Адамс Солтүстік Ирландиядағы бейбітшілік процесіне үлес қосқандарға алғыс айту үшін Торонтоға келді.

Марапаттар

Сид Райанға Канада Араб Федерациясының әлеуметтік әділдік сыйлығы 2007 жылдың 16 маусымында Торонтода өткен 40 жылдық мерейтой кешінде табыс етілді. Райан Солтүстік Ирландиядағы халықаралық бейбітшілік сақшысы ретіндегі қызметі және палестиналықтардың құқықтарын жақтауы, әсіресе CUPE Онтарионың 50-қарарына берген күшті қолдауы үшін марапатталды. Бұл қарарда кәсіподақ мүшелері Израилге қарсы халықаралық бойкот, инвестицияны тоқтату және санкциялар науқанын қолдауға шақырылады.

Сайлау тарихы

Дұрыс дауыс саны (100.0%)

Жарамсыз бюллетеньдердің жалпы саны (0.35%)
Сайлауға қатысу (63.87%)

Ескерту: Консервативті дауыс 2000 жылғы сайлаудағы Канадалық Альянс пен Прогрессивті Консервативті дауыстардың жалпы санымен салыстырылады. Онтарио штатында "Азаттық" партиясынан сайланатын Пол МакКивер (саясатшы) 1.33 пайыздық тармаққа өзгерген Пол МакКиверге (518%) дауыс алды. Науқан шығындары $
Дұрыс дауыс санының жалпы саны (100.0%)

Дұрыс дауыс санының жалпы саны (100.00%)