Кіріспе
Колонның медициналық бейнелеуі
Виртуалды колоноскопия (ВК, сондай-ақ КТ колонографиясы немесе КТ пневмоколон деп аталады) – КТ сканерлеуі немесе магниттік-резонанстық бейнелеу (МРТ) арқылы колоннің (қалың ішек) ректальды бөлігінен бастап, кіші ішектің төменгі жағына дейін екі және үш өлшемді суреттер жасау, содан кейін оларды электрондық дисплейде көрсету болып табылады. Бұл процедура коло рагы мен полиптерді анықтау үшін скрининг ретінде қолданылады және дивертикулезді де анықтауға мүмкіндік береді. Виртуалды колоноскопия ішектің ішкі бетінің 3D қайта құрылған бейнесін бере алады. ВК-ның қосымша артықшылығы – колодан тыс жердегі аурулар мен аномалияларды анықтау болып табылады.
Артықшылықтар
Кейбір адамдар үшін виртуалды колоноскопия (ВК) ыңғайлырақ болуы мүмкін, өйткені ол колоноскопты пайдалануды қажет етпейді. Осының салдарынан, тыныштандыру қажет емес, пациент процедурадан кейін басқа адамның көмегінсіз әдеттегі қызметіне оралуы немесе үйіне баруы мүмкін. Тыныштандырудың болмауы процедураның қаупін азайтады, себебі кейбір адамдар дәстүрлі колоноскопия кезінде қолданылатын тыныштандыратын дәрілерге жағымсыз реакция білдіруі мүмкін. ВК, барийлі клизма қолданылатын дәстүрлі рентгенге қарағанда, көбірек және егжей-тегжейлі суреттер береді, бұл кейде төменгі асқазан-ішек (АІ) зерттеуі деп аталады. Бұған қоса, дәстүрлі колоноскопиямен 10 науқастың бірінде оң жақ ішек (сцекум) толыққанды тексерілмей қалуы мүмкін. Сонымен қатар, ВК дәстүрлі колоноскопиядан немесе төменгі АІ зерттеуінен аз уақыт алады. ВК-ның қосымша пайдасы – ішек сыртындағы аурулар мен аномалияларды анықтау болып табылады. Асимптоматикалық ересектерде жүргізілген бір зерттеуде, 300 скринингке шамамен бір күдікті емес колоректальдік қатерлі ісік, ал 500 скринингке шамамен бір инвазивті колоректальдік қатерлі ісік анықталды, яғни барлық скринингтердің 200-іне шамамен бір күдікті емес қатерлі ісік табылды. Инвазивті колоректальдік қатерлі ісік ең көп кездесетін қатерлі ісік болып табылады, одан кейін бүйрек клеткалық карциномасы анықталды.
Кемшіліктер
Виртуалды колоноскопия кезінде тіндердің үлгілерін (биопсия) алу немесе полиптерді жою мүмкін емес, сондықтан егер аномалиялар табылмаса, дәстүрлі колоноскопия жасалуы керек. Сондай-ақ, виртуалды колоноскопия (ВК) дәстүрлі колоноскопия сияқты толыққанды детальды көрсетпейді, сондықтан диаметрі 2 мен 10 миллиметр аралығындағы кішкентай полиптер суреттерде көрінбей қалуы мүмкін. Бұған қоса, компьютерлік томографиямен (КТ) жүргізілетін виртуалды колоноскопия пациентті иондаушы сәулеленуге, шамамен миллигрэй деңгейінде ұшыратады. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, өте төмен дозадағы ВК, ішек ауруын анықтауда дәл сондай тиімді болуы мүмкін, себебі ішек қабырғасын құрайтын тіндер мен ауа арасындағы рентген сәулелерін сіңіруде үлкен айырмашылық бар. Медициналық және ғылыми қауымдастықтың көпшілігі оптикалық колоноскопияны колоректальды қатерлі ісіктерді тексерудің "алтын стандарты" деп санайды. Дегенмен, кейбір радиологтар колоректальды тексеру үшін ВК-ны артықшылықты әдіс ретінде ұсынады. Кейбір мамандар виртуалды колоноскопияны жоғары бағалайды, өйткені ол толық ішекті толық көруге мүмкіндік береді, осылайша қатерлі ісіктерге айналуы мүмкін полиптерді және қатерлі ісіктерді анықтау мүмкіндігі артады, содан кейін осы зақымданулардың тез диагностикалық биопсиясын жасауға немесе оларды хирургиялық жолмен жоюға болады.
Баламалар
МРТ колонографиясы (МРК) сәулеленуден қорғай отырып, ұқсас бейнелеуге мүмкіндік береді. Ол ірі аденомалар мен неоплазияларды жоғары нақтылықпен, бірақ дәстүрлі колоноскопияға қарағанда төмен сезімталдықпен анықтауға болады.